KİK Kararı: 2011/UH.III-746

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/015
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 17.02.2011
Karar No : 2011/UH.III-746
BAŞVURU SAHİBİ:
Turhan ZEHİR, Tuzla Mah. 551. Sk. Sahil Apt. No:1 Fethiye/MUĞLA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 21. Bölge Müdürlüğü, İzmir Karayolu 5. Km Kuyulu Mevkii AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/556644 İhale Kayıt Numaralı "213. Şube Müdürlüğü Personel Taşıma İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[03.27].(0266)./2011-04E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 21. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “213. Şube Müdürlüğü Personel Taşıma İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Turhan Zehir’in 10.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.01.2011 tarih ve 4400 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 240.160,00 TL tutarında teklif verdikleri ihalede işin yaklaşık maliyetinin 343.784,03 TL olarak açıklandığı, aynı işin 2007 yılında gerçekleştirilen ihalesinde yaklaşık maliyetin 244.000.00 TL, 2008 yılında 251.600,00 TL, 2009 yılında ise 327.816,00 TL olduğu, 2007, 2009 ve mevcut ihaleye ilişkin 2010 yıllarında araçların 0-10 yaş aralığında olması gerektiğinin istendiği, 2008 yılında ise 0-5 yaş aralığının belirlendiği, mali mevzuat bakımından beşinci yılın sonunda araçların amortisman maliyetinin sona erecek olması nedeniyle, 2008 yılına ilişkin ihalede amortisman maliyetinin yüksek olduğu, buna karşın 2010 yılı ihalesinde amortisman maliyetinin bulunmaması gerekirken, işin yaklaşık maliyetinin açıklanan tutar itibariyle çok yüksek olduğunu gösterdiği ve yeniden hesaplanmasının gerekli olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale tarihi 29.12.2010 olan inceleme konusu ihalede, hazır bulunanlar önünde ilk oturumun gerçekleştirildiği ve teklif edilen fiyatlar ile işin yaklaşık maliyetinin açıklandığı aynı gün, idarece 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi kararının alındığı, 30.12.2010 tarihinde elden teslim edilen yazı ile başvuru sahibinden, 06.01.2011 tarihine kadar Kamu İhale Genel Tebliğine uygun açıklamalarını sunmasının istendiği, isteklinin 06.01.2011 tarihinde idareye cevap verdiği, ihale komisyonunun tekliflere ilişkin değerlendirmelerinin devam ettiği bu aşamada, isteklinin 29.12.2010 tarihinde işin yaklaşık maliyetini öğrenmesi nedeniyle, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerektiği sonucunu içeren (Şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde yalnızca yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması gerektiği iddia edilmekle birlikte, ihalede daha sonra gerçekleştirilen işlemlere göre ilgilinin belirtilen iddiasının yöneldiği menfaatin, yaklaşık maliyetin daha düşük olması halinde teklifinin de sorgulanmaya tabi tutulmasının gerekli olmayacağı hususuna ilişkin olduğu anlaşılmıştır.) bir dilekçe ile 10.01.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.****

İdare tarafından şikayet başvurusuna yönelik alınan 13.01.2011 tarihli kararın 17.01.2011 tarihinde şikayetçiye tebliğ edildiği, ihale komisyonunun 14.01.2011 tarihinde ihaleye ilişkin kesin kararını verdiği, bu kararda isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediğinin belirtildiği ve alınan kararın ihale yetkilisi tarafından 20.01.2011 tarihinde onaylanarak ihaleye katılanlara tebliğ işlemlerinin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Belirtilen hususlar kapsamında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması gerektiğine ilişkin olarak kesinleşen ihale kararına yönelik bir başvurusunun bulunmadığı anlaşıldığından, aşağıda şikayetçinin iddiaları kapsamında, işin yaklaşık maliyet hesabına ve dolayısıyla teklifin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulup tutulmaması gerektiğine yönelik hususlar incelenmiştir.****

İdare tarafından şikayete ilişkin olarak; “…işin maliyet bileşenleri olarak personel giderleri, amortisman, akaryakıt, madeni yağ, lastik, bakım-onarım, zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası bedeli ve motorlu taşıtlar vergisinin belirlendiği, ayrıca yaklaşık maliyet hesabının da DSİ Genel Müdürlüğünce belirlenen örnek maliyet hesabı doğrultusunda ve mevcut piyasa fiyatları kullanılarak yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 2010 yılında gerçekleştirilen 2009/165609 İhale Kayıt No’lu işin yaklaşık maliyet tutanağının incelenmesinde yaklaşık maliyetin yine aynı yöntemle hesap edildiği tespit edilmiş olup, bir yıllık sürede yaklaşık maliyette gerçekleşen artış oranının enflasyon oranından bile düşük kaldığı görülmüştür. Bu nedenle, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin çok yüksek belirlendiği yönündeki iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Bahse konu işin yaklaşık maliyet bileşeni olarak tespit edilen amortisman bedelinin, ancak işin altı yıl süreyle ihale edilmesi halinde, altıncı yıllık dilimine karşılık gelen maliyetinde sıfır kabul edilebileceği tespit edilmiş, her yıl için için ayrı ayrı ihale edilen, farklı ihale kayıt numaralarına sahip ve farklı yüklenicilerin söz konusu olabileceği işlerdeki maliyet hesabında amortismanın sıfır olamayacağına karar verilmiş ve bu nedenle başvuru sahibinin başvuru sahibinin amortisman bedelinin sıfır olması gerektiği yönündeki iddiaları yerinde bulunmamış ve yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması yönündeki talebi uygun bulunmamıştır…” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.****

İşin süresinin 12 ay şeklinde düzenlendiği görülen şikayete konu ihaleye ait ilanın 9 uncu, idari şartnamenin ise 19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat olarak belirlendiği tespit edilmiştir.****

Teknik şartnamenin 1 inci maddesinde yapılacak işin niteliği; “ Muğla’da bulunan Şube Müdürlüğümüz tesisleri ile arazide çalıştırılan personelin; arazideki işyeri arasında ve Şube Müdürlüğümüzün Bölge Müdürlüğü sınırları içindeki hizmetlerinde, Yüklenicinin temin edeceği, 3 adedi otomobil, 2 adedi minibüs ve 3 adedi pick-up olmak üzere toplam 8 adet taşıtla 400.000 km taşınması işidir…” olarak tanımlanmıştır.****

İhale dokümanı kapsamında yer alan standart formlardan birim fiyat teklif cetvelinin;

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

---.---,--

Tutarı

İşçi

sayısı

Ay/Gün/Saat

1

Taşıt Kiralama Hizmetinde Çalışacak Personel

işçi x ay

8,00

12,00

__

__

2

Taşıt Kirası

kilometre

__

400000,00

__

__

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

__

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.****

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.1. Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin bütün ulaşım, sigorta, vergi, resim, harçlar, sözleşme giderleri ve genel giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

…****

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

__

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

****

Bu işte çalıştırılacak olan 8 adet şoför asgari ücret ve ayda 30 tam gün üzerinden çalışacaktır. Tüm ücret ve sigorta prim ödemeleri teklif fiyata dahildir.****

…

25.3.3. Malzeme giderleri:

****

Sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait akaryakıt, madeni yağ, lastik, yedek parça, bakım ve onarım giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

****

25.3.4. Diğer giderler:

****

Sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

…

Çalıştırılacak olan şoförler için kısa vadeli sigorta primi oranı %1,5'dir.”düzenlemesine yer verilmişir.****

Teknik şartnamenin taşıtlarda aranan nitelikleri belirten 3 üncü maddesinde; “… Tüm taşıtlar; 2011 yılı itibariyle ve fabrikasından imal edildiği yıl esas alınmak kaydıyla, 10 (on) yaşını doldurmamış olacaktır. Otomobil olarak; station wagon veya yandan camlı çift sıra kapalı kasa kamyonet tipi taşıtlar da çalıştırılabilir. Otomobil ile pick-uplar en az 4 koltuk, minibüsler ise en az 8 koltuk kapasitesinde olacaktır. Pick-up’lar 4x2 (iki çekerli) olacak ve yük taşıma kapasitesi en az 800 kg olacaktır. Taşıtlar, işe başladığında sağlam ve arızasız olacaktır. Tüm taşıtlar klimalı olacak ve klimaları her an çalıştırmaya hazır, arızasız olacaktır. Yüklenicinin bu özelliklere sahip olmayan taşıtla iş yapması halinde, iş hiç yapılmamış sayılır.” düzenlemesinin,

Anılan şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 10 uncu ve son maddesinde de; “Bu işte çalıştırılacak olan taşıtlar ya Yüklenicinin öz malı olacak ya da Noter’de yapılmış sözleşmeye istinaden kiralanmış olacaktır. Yüklenici, çalıştıracağı ve kendine ait olmayan araçlar için işe başlamadan önce, araçları kiraladığını gösteren noterde yapılmış sözleşmelerin aslını veya noter tasdikli suretini İdareye verecektir. Bu sözleşmelere, taşıtların tamamının motorlu araç tescil ve trafik belgeleri’nin aslı ya da noter tasdikli suretleri eklenmiş olacaktır. Yüklenici kira sözleşmesi olmayan bir taşıtla taşıma yapılması isteminde bulunmayacaktır …” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.****

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasında; “ İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “… (2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

__

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

__

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

__

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

__

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

__

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar esas alınır.

__

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

__

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde de; “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

__

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.

__

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin 3 üncü alt maddesinde; “ _Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” _açıklamasına,

Anılan Genel Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 2 nci alt maddesinde de; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir…” açıklamasına yer verilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamaları ile yapılan tespitler kapsamında, ihale dokümanında yer alan maliyet unsurları dikkate alınarak ihale konusu işe ait yaklaşık maliyetin idarece, piyasa fiyat araştırması, kamu kurumlarının yayımladığı fiyatlar ve işçilik hesaplama modülü esas alınarak belirlendiği anlaşılmıştır. ****

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacağı belirtilmiştir. Öte yandan, her ihalenin, idarece takdir edilen kar oranı dahil ihale dokümanında belirlenen düzenlemeleri ile kendi içinde bir bütün olduğu, isteklilerin de kendi ticari beklentilerine göre tekliflerini hazırladığı aşikardır. Başvuru sahibinin şikayetinin esası, 2010 yılında gerçekleştirilen ihalede işin yaklaşık maliyetine dahil unsurlar arasında amortisman maliyetinin bulunmaması gerektiğine yöneliktir. Ancak, isteklinin ihalede teklif ettiği fiyatın, üç yıl öncesinde gerçekleştirilen ihalenin yaklaşık maliyetinin dahi altında olduğu, başvuru dilekçesinde ifade edildiği şekliyle “amortisman maliyeti çok yüksek” olması gerektiği varsayılan 2008 yılı ihalesinin yaklaşık maliyetinin 2007 yılı ihalesindeki maliyet ile neredeyse aynı olduğu görülmüştür.****

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan taşıma hizmet alımı ihalelerinde işin maliyet unsurları arasında amortisman önemli bir unsur olmaktadır. Aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklilerce bu unsurun ayrıca açıklanması gerekmektedir. İdarenin şikayete cevap yazısında da belirtildiği üzere, beşinci yılın sonunda göz önünde bulundurulacak bir durumun, tekliflerin eşit bir düzlemde yarışması gerekliliğini ihlal edecek şekilde değerlendirilmesi imkanı bulunmamaktadır. Ayrıca, ekonomik ömrünü tamamlamış bir aracın bu kez diğer maliyet unsurları artacağından, bu sayede avantajlı bir konum elde edildiğinin iddia edilmesi iktisadi bakımdan da yerinde bulunmayacaktır. Netice itibariyle, ihale dokümanında araçların yaşına ilişkin azami sınırlamanın, ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanmasına ve rekabetin sağlanmasına yönelik olduğu, idarenin yaklaşık maliyetin tespitine yönelik işlemlerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****