KİK Kararı: 2011/UH.III-66

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/002
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 06.01.2011
Karar No : 2011/UH.III-66
BAŞVURU SAHİBİ:
Ogtim İnş.Turz.Med.Gıda Tem Oto.San.Tic.Ltd.Şti., Dogöl Cd. No: 43/15 Beşevler / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü, 600 Evler Mah. Yenişehir Cad. No:25 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/517785 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirilmesi Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.01.2011 tarih ve III.H.39.52.0257/2010-45E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Başbakanlık Bakım ve Rehabilitasyon Müdürlüğü tarafından 09.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirilmesi Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Ogtim İnş. Turz. Med. Gıda Tem Oto. San.Tic. Ltd. Şti.’nin 29.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.12.2010 tarih ve 53034 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibinin teklif etmiş olduğu bedellerin, yaklaşık maliyetin sırasıyla % 46 ve % 44 altında olduğu, ihale konusu işin niteliği göz önüne alındığında, teklif edilen bedelle istenen standartlarda hizmetin sunulmasının mümkün olmadığı, teklif edilen bedellerin aşırı düşük olduğu, bu itibarla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin; malzeme dahil idare mutfağında yemek pişirilmesi dağıtımı ve sonrası hizmetleri işi olduğu belirtilmiş, hizmetin miktarının 55.575 öğün kahvaltı, 70.875 öğün öğle yemeği ve 55.875 öğün akşam yemeği olduğu ifade edilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde, tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

Şikayete konu ihaleye 7 istekli tarafından teklif sunulduğu, tekliflerin tamamının geçerli teklif olarak değerlendirildiği, isteklilerin tekliflerinin birbirine yakın olduğu gerekçesiyle herhangi bir isteklinin teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulama istenmediği ve 09.11.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklifi veren Turanlar Gıda Orm. Ürün. Temz. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmünden, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin veya geçerli diğer tekliflerin göz önünde bulundurulması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespitinin yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Şikayete konu yemek hizmeti alımının personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde ikincil mevzuatta somut kriterler bulunmadığından, anılan Kanun hükmünde yer verilen genel ve soyut nitelikteki kriterlerin dikkate alınması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespitinin yapılması gerekmektedir.

Burada, iki adet kriterin bulunduğu, bu kriterlerden birinin yaklaşık maliyet, diğerinin ise geçerli teklifler olduğu, aşırı düşük tekliflerin tespitinde, iki kriterden birinin veya her iki kriterin birlikte kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

İhaleye teklif sunun isteklilerin teklif etmiş oldukları bedeller ile yaklaşık maliyet arasında belirgin bir farkın bulunması durumunda, hangi kriterin kullanılacağı veya her iki kriterin birlikte kullanılıp kullanılamayacağı hususu, tesis edilecek işlemde sebep unsurunun hukuka uygun olması açısından önem arz etmektedir.

Aşağıdaki tabloda, tekliflerin; yaklaşık maliyete ve tekliflerin aritmetik ortalamasına göre oranlarına yer verilmiştir.

Sıra No

İstekliler

Teklif tutarları (TL)

Tekliflerin yaklaşık maliyete oranı

Tekliflerin, tekliflerin aritmetik ortalamasına oranı

1

Turanlar Gıda Tem. San. Ltd. Şti.

454.603,50

0,54

0,89

2

Yah Yem. Gıda Temz. San. Tic. Ltd. Şti.

467.936,25

0,56

0,92

3

Buğra Tem. Yem. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

475.829,25

0,57

0,93

4

S.C. Cansu Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

480.967,50

0,57

0,94

5

Sedir Yem. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti.

529.425,00

0,63

1,04

6

Fesleğen Tem. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

556.335,00

0,66

1,09

7

Ogtim İnş. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

611.968,50

0,73

1,20

Yaklaşık Maliyet (TL)

837.663,75

Tekliflerin Aritmetik Ortalaması (TL)

511.009,28

Tabloda yer alan verilerden, tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetten önemli oranda düşük olduğu, ancak teklif tutarlarının birbirine yakın olduğu, aralarında önemli farklılıkların bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyetin göz önünde bulundurulması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi halinde; yaklaşık maliyetin, mevzuata öngörülen usuller kullanılarak, teklif fiyata dahil bütün giderler göz önünde bulundurulması suretiyle hesaplanıp hesaplanmadığı, ihale konusu iş alanında piyasada faaliyet gösteren kişilerden fiyat bildirimi almak suretiyle hesaplanması durumunda, bu kişi ve kuruluşlara yazılan yazılarda, fiyatı tespit edilecek iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilip verilmediği, istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınıp alınmadığı, özetle yaklaşık maliyetin, piyasada oluşan gerçek fiyatları yansıtacak şekilde doğru hesaplanıp hesaplanmadığı hususu önem taşımaktadır.

Geçerli tekliflerin göz önünde bulundurulması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi durumunda ise; ihaleye yeterli katılımın olup olmadığı, yeterli katılım sağlandığı durumlarda, teklif tutarları arasındaki farklılığın, makul sayılabilecek düzeyde olup olmadığı hususları önem taşımaktadır.

Yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, sabah kahvaltısı, öğlen ve akşam yemekleri için ayrı ayrı olmak üzere; Tokat Ticaret ve Sanayi Odası, SC Cansu Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti., Turanlar Gıda Orm. Ürün. Temz. San. Ltd. Şti., Dilan Tem. Güv. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Ogtim İnş. Turz. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat teklifi alındığı, teklif isteme yazıları ekinde teknik şartname, gıda rasyonu ve yemek listesine yer verildiğinin belirtildiği, alınan fiyatlar ile idarenin takdir etmiş olduğu fiyatların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle birim fiyatlara ve yaklaşık maliyete ulaşıldığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

__

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

__

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

__

Esas alınır.

__

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

__

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

__

_(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” _hükmü yer almaktadır.

Yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında, fiyat bildirmesi istenen S.C. Cansu Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Turanlar Gıda Orm. Ürün. Temz. San. Ltd. Şti.’nin aynı zamanda ihaleye de teklif sundukları anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyet hesabı için öngörülen birim fiyatlar, ortalama birim fiyatlar ile isteklilerin öğün başına teklif etmiş oldukları birim fiyatların aşağıda yer aldığı şekilde olduğu görülmüştür.

Öğünler

S.C. Cansu

Turanlar

Ogtim

Dilan

Tokat Tic. San. Odası

İdare Takdiri

Ortalama Birim Fiyat

Kahvaltı

5,00

3,75

1,50

2,30

4,37

2,00

3,15

Öğle Yemeği

7,50

6,00

3,50

3,75

6,50

4,00

5,21

Akşam Yemeği

7,50

6,00

3,50

4,00

6,50

4,00

5,25

Sıra No

İsteklinin Adı[M1] [M2]

Kahvaltı (TL)

Öğle Yemeği (TL)

Akşam Yemeği (TL)

1

Turanlar Gıda Orm. Ürün. Temz. San. Ltd. Şti.

1,68

2,85

2,85

2

Yah Yem. Gıda Temz. San. Tic. Ltd. Şti.

1,40

3,10

3,05

3

Buğra Tem. Yem. İş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

0,99

3,32

3,32

4

S.C. Cansu Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

0,90

3,40

3,40

5

Sedir Yemek Gıda Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

2,00

3,30

3,30

6

Fesleğen Tem. Bil. Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

1,80

3,60

3,60

7

Ogtim İnş. Turz. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.

1,98

3,96

3,96

Yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin olarak, S.C. Cansu Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin, kahvaltı için 5,00 TL, öğle ve akşam yemeği için 7,50 TL fiyat bildirildiği, birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen fiyatların ise, kahvaltı için, 0,90 TL, öğle ve akşam yemekleri için 3,40 TL olduğu görülmüştür. Yaklaşık maliyet hesabında kahvaltı için öngörülen fiyatın, teklif edilen fiyattan % 555 oranında fazla olduğu, bu oranın öğle ve akşam yemeği için % 220 olduğu tespit edilmiştir.

Turanlar Gıda Orm. Ürün. Temz. San. Ltd. Şti.’nin kahvaltı için 3,75 TL, öğle ve akşam yemeği için 6,00 TL fiyat bildirdiği, birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen fiyatların ise, kahvaltı için, 1,68 TL, öğle ve akşam yemekleri için 2,85 TL olduğu görülmüştür. Yaklaşık maliyet hesabında kahvaltı için öngörülen fiyatın, teklif edilen fiyattan % 223 oranında fazla olduğu, bu oranın öğle ve akşam yemeği için % 210 olduğu tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyet için fiyat bildiren kişi veya kuruluşun herhangi bir yükümlük altına girmediği ve herhangi bir kazanç sağlamadığı ancak ihaleye teklif sunulması halinde, gerek teklif verme aşamasında gerekse ihalenin sonuçlanması sonrasında önemli bazı yükümlükler altına girildiği ve ihale dokümanının bir bütün halinde göz önünde bulundurmak suretiyle tekliflerin hazırlandığı dikkate alındığında, ihaleye sunulan fiyat tekliflerinin, yaklaşık maliyetin tespiti için verilen fiyat bildirimlerinden daha sağlıklı olduğu ve piyasa rayiçlerini daha doğru bir şekilde yansıttığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, yaklaşık maliyet için anılan istekliler tarafından bildirilen fiyatların yüksek olduğu ve bunun da, yaklaşık maliyeti önemli oranda etkileyerek, yaklaşık maliyetin tutar bazında olması gerekenden daha yüksek çıkmasına neden olduğu görülmektedir.

Öte yandan, yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden birim fiyat hesabında; kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri için idarenin takdiri şeklinde birim fiyatların belirlendiği ve bu fiyatların yaklaşık maliyet hesabına dahil edildiği görülmüş, ancak idarenin takdir etmiş olduğu fiyatların dayanağının ne olduğu anlaşılamamış, bu yönüyle yaklaşık maliyet tespitinin, Yönetmeliğin anılan maddesine uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, Tokat Ticaret ve Sanayi Odası ile yukarıda adı geçen isteklilere gönderilen fiyat istem yazılarında, yemeklerin tek öğün olarak yer aldığı ve tekliflerin buna göre verildiği, yazı ekinde verilen teknik şartnamenin “İşin tanımı” başlıklı 2 nci maddesinde işin; 1 adet kahvaltı, 1 adet öğlen ve 1 adet aksam yemeğinin pişirilmesi servisi ve servis sonrası hizmetlerin yürütülmesi işi olduğunun hatalı bir şekilde ifade edildiği, şartname içeriğinde ve fiyat isteme yazısı ekinde 182.325 adet (kahvaltı 55.575, öğle yemeği 70.875, akşam yemeği 55.875) olan toplam yemek adedine yer verilmediği anlaşılmıştır.

Toplam yemek sayısının, 1 adet yemeğin birim fiyatını önemli oranda etkilediği, temin edilecek yemek sayısı arttıkça, yemeğin birim maliyetinin de düşeceği, 1 adet yemeğin maliyeti ile 182.325 adet yemeğin birim maliyetinin aynı olmayacağı göz önüne alındığında, piyasadan ve Tokat Ticaret ve Sanayi Odasından alınan fiyat bildirimlerinin, ihale konusu işe özgü olacak şekilde birim fiyatları yansıtmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu değerlendirmeler ışığında, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, dolayısıyla aşırı düşük tekliflerin tespitinde, yaklaşık maliyetin değerlendirme kriteri olarak öngörülmesinin doğru sonuçlara yol açmayacağı, yaklaşık maliyet yerine, diğer tekliflerin göz önünde bulundurulması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespitinin daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik anılan Kanun maddesinin öngörmüş olduğu diğer bir kriter olan geçerli teklif bedellerine göre yapılan inceleme neticesinde;

İhale konusu işe sunulan tekliflerin tamamının idarece geçerli teklif olarak değerlendirildiği, tekliflerin aritmetik ortalamasının 511.009,28 TL olduğu, 4 istekliye ait teklif bedelinin, tekliflerin aritmetik ortalamasının altında, 3 istekliye ait teklifin ise üzerinde olduğu, ihaleye teklif verenler sıralamasında 4 üncü sırada yer alan S.C. Cansu Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ile 5 inci sırada yer alan Sedir Yem. Gıda Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelleri arasında, tekliflerin aritmetik ortalamasına göre % 10 oranında bir farkın bulunduğu, bu oranın makul olmadığı, diğer taraftan, günlük verilecek 3 öğün yemek için öngörülen toplam tutarlar dikkate alındığında, teklif sıralamasının ilk dört sırasında yer alan isteklilerin teklif etmiş oldukları birim fiyatların oldukça düşük olduğu, bu itibarla Turanlar Gıda Orm. Ürün. Temz. San. Ltd. Şti., Yah Yem. Gıda Temz. San. Tic. Ltd. Şti., Buğra Tem. Yem. İş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve S.C. Cansu Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, en düşük tutara göre yapılan teklif sıralamasında yer alan ve yukarıda adı geçen ilk dört isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibinin teklif etmiş olduğu bedellerin, yaklaşık maliyetin sırasıyla % 46 ve % 44 altında olduğu, ihale konusu işin niteliği göz önüne alındığında, teklif edilen bedelle istenen standartlarda hizmetin sunulmasının mümkün olmadığı, teklif edilen bedellerin aşırı düşük olduğu, bu itibarla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak en düşük tutara göre yapılan teklif sıralamasında yer alan ilk dört isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.

Söz konusu ihale; malzeme dahil kuruluş mutfağında yemek pişirilmesi dağıtımı ve sonrası hizmetler alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin; Sanayi ve Ticaret Odasından temin edilen fiyatlar ile idarenin takdir etmiş olduğu fiyatların aritmetik ortalaması alınarak toplam 837.663,75TL olarak belirlendiği, 8 adet ihale dokümanı satıldığı, 7 isteklinin teklif verdiği, bütün tekliflerin geçerli olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 454.603,50TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından 467.936,25TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin sırasıyla 475.829,25TL, 480.967,50TL, 529.425,00 TL, 556.335,00 TL, 611.968,50TL olmak üzere geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olduğu, ancak hiçbir isteklinin teklifinin idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte bütün tekliflerin geçerli ve yaklaşık maliyetin altında olduğu, geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

** Ali Kemal AKKOÇ Hicabi ECE **

** II.Başkan Kurul Üyesi **