KİK Kararı: 2011/UH.III-557

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/010
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 03.02.2011
Karar No : 2011/UH.III-557
BAŞVURU SAHİBİ:
Avira Gıda İnş. Araç Kiralama Taah. A.Ş., VEKİLİ: Av. Faruk KÜÇÜK, Muhsin Yazıcıoğlu Cad. Asmalı Bahçe Sitesi No:7/2 Çukurambar Çankaya / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Üniversite Bulvarı Kilis Yolu Üzeri Şahinbey Araştırma Uygulama Hastanesi Özel Klinik 4. Bel. Zemin Kat. Şehitkamil / GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/531666 İhale Kayıt Numaralı "3 Kalem Yemek Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[00.91].(0260)./2011-01E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 07.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “3 Kalem Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Avira Gıda İnş. Araç Kiralama Taah. A.Ş.’nin 24.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.01.2011 tarih ve 1052 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhalenin, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren bütün isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği,

2. İhaleye iştirak eden firmaların yeterlik kriterlerinin de tekrar incelerek karar verilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin; malzeme dahil firma mutfağında yemek pişirilmesi dağıtımı ve sonrası hizmetleri işi olduğu belirtilmiş, hizmetin miktarının 300.000 öğün kahvaltı, 1.080.000 öğün normal yemek ve 120.000 öğün ara diyet olduğu ifade edilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde, tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir. İhale konusu işe ait teknik şartnamede de istenilen yemek çeşitlerine ve yemeklerde kullanılması öngörülen malzemelere ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Şikayete konu ihaleye 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, tekliflerin tamamının geçerli teklif olarak değerlendirildiği, isteklilerin tekliflerinin birbirine yakın olduğu gerekçesiyle herhangi bir isteklinin teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulama istenmediği ve 14.12.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklifi veren Biter Kervan Yem. Ürt. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. LTd. Şti. - Uslu Yem. Nak. İnş. ve Oto. Hizm. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmünden, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin veya geçerli diğer tekliflerin göz önünde bulundurulması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespitinin yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Şikayete konu yemek hizmeti alımının personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde ikincil mevzuatta somut kriterler bulunmadığından, anılan Kanun hükmünde yer verilen genel ve soyut nitelikteki kriterlerin dikkate alınması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespitinin yapılması gerekmektedir.

Burada, iki adet kriterin bulunduğu, bu kriterlerden birinin yaklaşık maliyet, diğerinin ise geçerli teklifler olduğu, aşırı düşük tekliflerin tespitinde, iki kriterden birinin veya her iki kriterin birlikte kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

İhaleye teklif sunan isteklilerin teklif etmiş oldukları bedeller ile yaklaşık maliyet arasında belirgin bir farkın bulunması durumunda, hangi kriterin kullanılacağı veya her iki kriterin birlikte kullanılıp kullanılamayacağı hususu, tesis edilecek işlemde sebep unsurunun hukuka uygun olması açısından önem arz etmektedir.

Aşağıdaki tabloda, tekliflerin; yaklaşık maliyete ve tekliflerin aritmetik ortalamasına göre oranlarına yer verilmiştir.

Sıra No

İstekliler

Teklif tutarları (TL)

Tekliflerin yaklaşık maliyete oranı

Tekliflerin, tekliflerin aritmetik ortalamasına oranı

1

Biter Kervan Yem. Ürt. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Uslu Yem. Nak. İnş. ve Oto. Hizm. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

3.946.200

0,55

0,81

2

Danış Müt. Yem. Tem Gıda Pet. Ür. Otom. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.243.800

0,59

0,87

3

Avira Gıda İnş. Araç Kir. Taah. A.Ş.

4.731.000

0,66

0,97

4

M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.743.000

0,67

0,98

5

Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Ürt. Nak. Güv. ve Bilg. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.944.000

0,69

1,01

6

Ersan Teks. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

4.977.000

0,70

1,02

7

Tuğçe Medikal Tem. İnş. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.029.800

0,71

1,03

8

Ce-Ha Yem. Hizm. Tem. Sağ. Oto. İnş. Tic. Ltd. Şti.

5.355.000

0,75

1,10

9

Ova Toplu Yem. Ürt. Ve Dağ. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

5.790.000

0,81

1,19

Yaklaşık Maliyet (TL)

7.114.800

Tekliflerin Aritmetik Ortalaması (TL)

4.862.200

Tabloda yer alan verilerden, tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetten önemli oranda düşük olduğu anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyetin göz önünde bulundurulması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi halinde; yaklaşık maliyetin, mevzuata öngörülen usuller kullanılarak, teklif fiyata dahil bütün giderler göz önünde bulundurulması suretiyle hesaplanıp hesaplanmadığı, ihale konusu iş alanında piyasada faaliyet gösteren kişilerden fiyat bildirimi almak suretiyle hesaplanması durumunda, bu kişi ve kuruluşlara yazılan yazılarda, fiyatı tespit edilecek iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilip verilmediği, istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınıp alınmadığı, özetle yaklaşık maliyetin, piyasada oluşan gerçek fiyatları yansıtacak şekilde doğru hesaplanıp hesaplanmadığı hususu önem taşımaktadır.

Geçerli tekliflerin göz önünde bulundurulması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi durumunda ise; ihaleye yeterli katılımın olup olmadığı, yeterli katılım sağlandığı durumlarda, teklif tutarları arasındaki farklılığın, makul sayılabilecek düzeyde olup olmadığı hususları önem taşımaktadır.

Yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, normal yemek, kahvaltı ve ara diyet için ayrı ayrı olmak üzere; M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tuğçe Medikal Tem. İnş. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Şehzade Yem. San. Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat teklifi alındığı, Gaziantep Ticaret Odası ile Yemek Sanayicileri ve İşadamları Derneği’nden piyasa araştırması yapılarak sonucunun bildirilmesinin istenildiği, teklif isteme yazıları ekinde teknik şartnameye ve her bir öğün için alım yapılması öngörülen miktarlara yer verildiği, alınan fiyatlar ile idarenin takdir etmiş olduğu fiyatların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle birim fiyatlara ve yaklaşık maliyete ulaşıldığı tespit edilmiştir.****

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

__

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

__

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

_(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” _hükmü yer almaktadır.

Yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında, fiyat bildirmesi istenen Tuğçe Medikal Tem. İnş. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aynı zamanda ihaleye de teklif sundukları anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyet hesabı için öngörülen birim fiyatlar, ortalama birim fiyatlar ile isteklilerin öğün başına teklif etmiş oldukları birim fiyatların aşağıda yer aldığı şekilde olduğu görülmüştür.

Öğünler

Tuğçe Medikal

M.A.K. Gıda

Şehzade Yem.

YESİAD

G.Antep Tic. Odası

Ortalama Birim Fiyat

Normal Yemek

5,50

4,75

5,00

5,40

6,00

5,33

Kahvaltı

2,60

2,75

4,00

3,65

3,20

3,24

Ara-Diyet

1,80

2,10

4,00

6,21

2,00

3,22

Sıra No

İsteklinin Adı

Normal Yemek (TL)

Kahvaltı (TL)

Ara-Diyet (TL)

1

Biter Kervan Yem. Ürt. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Uslu Yem. Nak. İnş. ve Oto. Hizm. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

3,24

1,19

0,75

2

Danış Müt. Yem. Tem Gıda Pet. Ür. Otom. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.

3,36

1,65

1,00

3

Avira Gıda İnş. Araç Kir. Taah. A.Ş.

3,70

1,85

1,50

4

M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3,75

1,85

1,15

5

Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Ürt. Nak. Güv. ve Bilg. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3,80

2,00

2,00

6

Ersan Teks. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

3,60

2,75

2,20

7

Tuğçe Medikal Tem. İnş. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4,00

1,87

1,24

8

Ce-Ha Yem. Hizm. Tem. Sağ. Oto. İnş. Tic. Ltd. Şti.

4,20

1,95

1,95

9

Ova Toplu Yem. Ürt. Ve Dağ. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

4,50

2,50

1,50

Yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin olarak Tuğçe Medikal Tem. İnş. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, normal yemek için 5,50 TL, kahvaltı için 2,60 TL, ara öğün ve diyet yemek için 1,80 TL fiyat bildirdiği, birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen fiyatların ise normal yemek için 4,00 TL, kahvaltı için 1,87 TL, ara öğün ve diyet yemek için 1,24 TL olduğu görülmüştür. Yaklaşık maliyet hesabında kahvaltı için öngörülen fiyatlar ile teklif edilen fiyatlar arasında ciddi oranda farklılıklar olduğu anlaşılmaktadır.

M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin normal yemek için 4,75 TL, kahvaltı için 2,75 TL, ara öğün ve diyet yemek için 2,10 TL fiyat bildirildiği, birim fiyat teklif cetvelinde öngörülen fiyatların ise normal yemek için 3,75 TL, kahvaltı için 1,85 TL, ara öğün ve diyet yemek için 1,15 TL olduğu görülmüştür. Yaklaşık maliyet hesabında kahvaltı için öngörülen fiyatlar ile teklif edilen fiyatlar arasında ciddi oranda farklılıklar olduğu anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet için fiyat bildiren kişi veya kuruluşun herhangi bir yükümlük altına girmediği ve herhangi bir kazanç sağlamadığı ancak ihaleye teklif sunulması halinde, gerek teklif verme aşamasında gerekse ihalenin sonuçlanması sonrasında önemli bazı yükümlükler altına girildiği ve ihale dokümanının bir bütün halinde göz önünde bulundurmak suretiyle tekliflerin hazırlandığı dikkate alındığında, ihaleye sunulan fiyat tekliflerinin, yaklaşık maliyetin tespiti için verilen fiyat bildirimlerinden daha sağlıklı olduğu ve piyasa rayiçlerini daha doğru bir şekilde yansıttığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, yaklaşık maliyet için anılan istekliler tarafından bildirilen fiyatların yüksek olduğu ve bunun da, yaklaşık maliyeti önemli oranda etkileyerek, yaklaşık maliyetin tutar bazında olması gerekenden daha yüksek çıkmasına neden olduğu görülmektedir.

Tüm bu değerlendirmeler ışığında, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, dolayısıyla aşırı düşük tekliflerin tespitinde, yaklaşık maliyetin değerlendirme kriteri olarak öngörülmesinin doğru sonuçlara yol açmayacağı, yaklaşık maliyet yerine, diğer tekliflerin göz önünde bulundurulması suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespitinin daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik anılan Kanun maddesinin öngörmüş olduğu diğer bir kriter olan geçerli teklif bedellerine göre yapılan inceleme neticesinde;

İhale konusu işe sunulan tekliflerin tamamının idarece geçerli teklif olarak değerlendirildiği, tekliflerin aritmetik ortalamasının 4.862.200 TL olduğu, 4 istekliye ait teklif bedelinin, tekliflerin aritmetik ortalamasının altında, 5 istekliye ait teklifin ise üzerinde olduğu, teklif fiyatlara göre yapılan sıralamada 2 nci sırada yer alan Danış Müt. Yem. Tem Gıda Pet. Ür. Otom. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. ile 3 üncü sırada yer alan Avira Gıda İnş. Araç Kir. Taah. A.Ş.’nin teklif bedelleri arasında, tekliflerin aritmetik ortalamasına göre % 10 oranında bir farkın bulunduğu, bu oranın makul olmadığı, diğer taraftan, günlük verilecek 3 öğün yemek için öngörülen toplam tutarlar dikkate alındığında, teklif sıralamasının ilk iki sırada yer alan isteklilerin teklif etmiş oldukları birim fiyatların oldukça düşük olduğu, bu itibarla Biter Kervan Yem. Ürt. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Uslu Yem. Nak. İnş. ve Oto. Hizm. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Danış Müt. Yem. Tem Gıda Pet. Ür. Otom. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde yer verilecek hususlardan biri olduğu hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde ise Kurum tarafından yapılacak ön incelemede; “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin değerlendirileceği; aynı maddenin ikinci fıkrasında; başvuru dilekçesi ve ekinde anılan maddede belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hususlarına yer verilmiştir.

__

Diğer taraftan;

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin son fıkrasında; “ Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, Kurum tarafından esasa geçilmesi koşullarından biri, itirazen şikayet başvurularında yer alan iddiaların belirli olması ve iddiaların somut delillere dayandırılmasıdır.

Başvuru sahibinin dilekçesinde, ihaleye katılan firmaların yeterlik kriterlerini karşılayıp karşılamadığının tekrar incelenmesi talep edilmekte; ancak yeterliliğin tevsiki amacıyla istenilen belgelerin teklif kapsamında sunulmadığı ya da sunulan belgelerde mevzuata aykırılık bulunduğu gibi somut bir iddiaya yer verilmemektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “mevzuata aykırılık” iddiasında bulunulmadığı, bir başka deyişle idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata aykırı olduğu konusunda somut delillerin ortaya konulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Biter Kervan Yem. Ürt. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Uslu Yem. Nak. İnş. ve Oto. Hizm. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Danış Müt. Yem. Tem Gıda Pet. Ür. Otom. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

Başvuru sahibinin dilekçesinde; ihalenin, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren bütün isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Yaklaşık maliyeti 7.114.800 TL olarak belirlenen ve 300.000 öğün kahvaltı, 1.080.000 öğün normal yemek ve 120.000 öğün ara diyet yemekten oluşan malzeme dahil firma mutfağında yemek pişirilmesi dağıtımı ve sonrası hizmetleri olan şikayete konu ihalede;

9 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, bütün tekliflerin geçerli olduğu, bütün tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olmasına karşın isteklilerin tekliflerinin birbirine yakın olduğu gerekçesiyle hiçbir isteklinin teklifi aşırı düşük olarak görülmeyerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan 14.12.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklifi veren Biter Kervan Yem. Ürt. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. LTd. Şti. Uslu Yem. Nak. İnş. ve Oto. Hizm. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan Biter Kervan Yem. Ürt. Sağ. Gıda Ür. İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. LTd. Şti. Uslu Yem. Nak. İnş. ve Oto. Hizm. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte bütün tekliflerin yaklaşık maliyetin altında ve birbirine göre yakın olduğu, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, hiçbir isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan idarece ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata göre bir aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlemediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

**Ali Kemal AKKOÇ Hicabi ECE **

** II.Başkan Kurul Üyesi **