KİK Kararı: 2011/UH.III-556

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/010
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 03.02.2011
Karar No : 2011/UH.III-556
BAŞVURU SAHİBİ:
Tekno Teknik ve Sosyal Hizmetler Turizm Dağıtım Organizasyon Tic. Ltd. Şti., Muhtesip İskender Mahallesi Mefkufatçı Sokak No: 9 Kat: 3 Fatih / İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Botaş İstanbul İşletme Müdürlüğü, Ramazanoğlu Mah. Kaynarca Cad. No: 74 34906 Pendik/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/508434 İhale Kayıt Numaralı "Botaş İstanbul İşletme Müdürlüğü 2011 Yılı İdari ve Hizmet Binaları ile Çevre Temizliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[02.59].(0260)./2011-06E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Botaş İstanbul İşletme Müdürlüğü tarafından 30.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Botaş İstanbul İşletme Müdürlüğü 2011 Yılı İdari ve Hizmet Binaları İle Çevre Temizliği” ihalesine ilişkin olarak Tekno Teknik ve Sosyal Hizmetler Turizm Dağıtım Organizasyon Tic. Ltd. Şti.’ nin 27.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 30.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.01.2011 tarih ve 2768 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Tekliflerinin karsız yaklaşık maliyetin altında olmamasına rağmen kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale konusu işte 28 vasıfsız ve 1 vasıflı olmak üzere toplam 29 kişi çalıştırılacağı ancak idare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde 29 işçi için tek bir satır açıldığı, bu durumun kendileri açısından 28 vasıfsız işçi için teklif vermeleri sonucunu doğurduğu, dolayısıyla tekliflerinin bu sayı üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca bu durumun tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesini engelleyici nitelikte olduğundan ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde ihale konusu işin malzemesiz temizlik hizmeti alımı olduğu, 11 ay 29 gün süreyle toplam 29 işçi ile gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü ve personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu anlaşılmaktadır.****

Aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından, teklifi aşırı düşük bulunan Tekno Teknik ve Sos. Hiz. Tur. Dağ. Org. Tic. Ltd. Şti.’nden 30.11.2010 tarih ve 35240 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, anılan firmanın 03.12.2010 tarihli cevabi yazısında, tekliflerinin karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan bahisle kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilemeyeceği ayrıca, birim fiyat teklif cetvelindeki hatadan dolayı ihalenin iptal edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

İhale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ _25.1.__İşin ihalesinden ikmaline kadar, teklifin verilmesinden, Sözleşmenin akdinden doğacak her türlü vergi, resim, harç ve sözleşme bedeli üzerinden Kamu İhale Kurumuna ödenecek masraflar, ayrıca Sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisi, karar teyit pulu ile komisyon karar pulu giderlerinin tamamı teklif fiyata dahildir. _

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

28 (Yirmisekiz) temizlik İşçisi için en az brüt asgari ücret ve 1(Bir) Ekip Şefi için brüt asgari ücretin %20 fazlası olmak üzere işçilik ücreti __

…

25.3.4. Diğer giderler:

_Sözleşme gereği hizmetin yürütülmesinde kullanılacak olan ve Teknik Şartnamenin Madde 4’te sayısı ve özellikleri belirtilen temizlik makine araç ve gereçleri ile bunların bakım-onarım ve yedek parça gereksinimleri. ___

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

% 1” düzenlemesi,

Aynı şartnamenin “İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesinde; _“48.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) gün içinde işe başlanır. _

…

48.3.__İşin süresi363 (Üçyüzaltmışüç) gündür.” düzenlemesi,

Sözleşme tasarısının “Sözleşmenin süresi” balıklı 9 uncu maddesinde; “9.1. İşe başlama tarihi 03.01.2011; işi bitirme tarihi 31.12.2011

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Temizlik Hizmetlerinde Kullanılacak Makineler Ve Teknik Özelikleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ Yüklenici, aşağıda cins ve miktarları yazılı temizlik makinelerini temin ederek en geç işin başlama tarihinde hizmet verecek yerlerde hazır bulundurmak zorundadır. Bu araçlar 3 (üç) yaşından büyük olmayacak, sessiz çalışma özeliğine olacaktır. Arızalanmaları halinde en fazla 2 (iki) gün içersinde arızası giderilecek veya yerine yenisi temin edilecektir. İdare istediği takdirde makine parkında bulundurulması gereken temizlik makinelerinin sayısında değişiklik yapma yetkisine sahiptir.

__

İstanbul İşletme Müdürlüğünde bulundurulması gereken temizlik makinelerinin sayısı ve özellikleri:

2 adet çim biçme makinesi: (şanzımanlı 5,5 veya 6 HP kesme genişliği 53 cm)

3 adet kuru tip elektrikli süpürge: (sessiz, 1.800 watt, 220 volt )

3 adet ıslak tip elektrikli süpürge: (En az 1200 watt, 35 litre depo kapasitesi emme gücü 22 kpa)

6 adet çift kovalı pres ve paspas gereci: (pres sıkmalı, çift kovalı paspas aparatlı)

2 adet pres ütü: (masalı, pres özellikli, buharlı, 220 volt)

3 adet portatif merdiven

__

_ Tüm temizlik makine araç ve gereçlerinin bakım, onarım yedek parça gereksinimleri ile sözleşme konusu araçları kullanan işçilerin eğitimi Yüklenici tarafından sağlanacaktır. Yukarıda belirtilen temizlik makineleri asgari miktarda olup, İdare tarafından yapılan kontrollerde bu sayının eksik olması durumunda sözleşmenin cezai şartlarla ilgili 17.5 maddesi uygulanacaktır._” düzenlemesi,

Aynı şartnamenin “Temizlik İşçilerinin Kıyafeti” başlıklı 5 inci maddesinde; “ İdare, temizlik işçilerinin tamamına sözleşme süresince, işin özelliğine göre iş elbisesi olarak yazın pantolon, önlük, yağmurluk ve ayakkabı kışında pantolon, önlük, kaban ve bot olmak üzere giyim malzemelerini verecektir. Yüklenici söz konusu iş kıyafetlerinin giyilmesini sağlayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yaklaşık maliyetin idarece, 29 işçinin 359 günlük maliyeti 322.873,73 TL, sözleşme ve genel giderler 9.703,29 TL amortisman giderleri 569,28 TL ve % 5 kar olmak üzere toplam 349.318,46 TL olarak hesaplandığı, bu durumda karsız yaklaşık maliyetin ise 333.146,30 TL olduğu görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 78 inci maddesinde; “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…

78.12. İdari şartnamede, işin başlangıç tarihinin ayın ilk gününden ve/veya bitiş tarihinin ayın son gününden farklı bir tarih olarak belirlendiği işlerde, işin başlangıç ayına ait kişi başına asgari işçilik maliyeti; başlangıç tarihinden ayın son gününe kadarki gün sayısı ve işin bitiş tarihinden bir önceki ayın son gününe kadarki gün sayısı dikkate alınarak hesaplanacaktır. Kalan aylara ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplanacak ve bu iki tutar toplanarak işin tamamına ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı bulunacaktır. Ancak başlangıç tarihi, ayın 2 nci günü ve işin başlangıç ayının gün sayısı 31 olan işlerde, işin başlangıç tarihi ayın ilk gününden farklı olmakla birlikte başlangıç tarihi ile ayın son günü arasında 30 günlük bir süre kaldığından, işin başlangıç ayına ait asgari işçilik maliyeti için ayrı bir hesaplama yapılmayacak, işçilik hesaplama modülünde 30 gün üzerinden hesaplama yapıldığından başlangıç ayı için ayrı bir işlem gerekmeyecektir. ” açıklamaları,

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Bu durumda işin başlama tarihinin 03.01.2011, bitirme tarihinin ise 31.12.2011 olduğu dikkate alındığında işin süresinin yukarıda yer verilen tebliğ açıklamaları doğrultusunda 11 ay 29 gün olarak esas alınması gerekmektedir.

**** İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu göz önünde bulundurulduğunda, amortismana tabii olan çim biçme makinesi ve elektrik süpürgesi gibi araçların amortisman giderlerinin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmemesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasında da bu makineler için açıklama istenilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, inceleme konusu ihalede, karsız yaklaşık maliyetin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine eşit olacak şekilde 11 ay 29 gün boyunca 29 işçinin asgari işçilik maliyetlerinden ibaret olmak üzere 332.556,80 TL olarak hesaplanması gerekmektedir.****

****Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 inci maddesindeki açıklamalar gereğince 320.547,15 TL’lik teklif fiyatı, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında kalan Tekno Teknik ve Sos. Hiz. Tur. Dağ. Org. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu, başvuru sahibinin birinci iddiasının uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; istekli; mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi, istekli olabilecek ise; ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim şeklinde tanımlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde; istekli olabileceklerin; ihale dokümanının verilmesi, ihale ilanında veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar, isteklilerin ise; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği düzenlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikayet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında; ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, 4734 sayılı Kanununun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi … zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamayacağı açıklanmıştır.

Bununla birlikte, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

__

_ (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” _hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 29.11.2010 tarihinde ihale dokümanı satın aldığı ancak istekli olabilecek sıfatına sahip olunan bu aşamada şikayet yoluna başvurulmadığı, 27.12.2010 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusunun, istekli sıfatına haiz olunan aşamada ve 10 günlük idareye başvuru süresinin bitiminden sonra yapıldığı, bu itibarla, anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklaması uyarınca, başvuru sahibinin ikinci iddiasının süre ve ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin son fıkrasında, idareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan sözleşme imzalanamayacağı, anılan Kanunun, Kuruma itirazen şikayet başvurusunu düzenleyen 56 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında da, Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olmasının itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmeyeceği belirtilmiştir. İncelenen ihalede ise, şikayet üzerine idarece alınan kararın 06.01.2011 tarihinde başvuru sahibi tarafından tebellüğ edildiği, bu tarihi izleyen 10 günlük itirazen şikayet başvuru süresi tamamlanmadan önce, 06.01.2011 tarihinde, usulüne aykırı şekilde, bekleme süresine uyulmaksızın sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, inceleme konusu ihalede idarenin işlemlerinde şikayet konusu hususlar açısından mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****