KİK Kararı: 2011/UH.III-3657

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/070
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 31.10.2011
Karar No : 2011/UH.III-3657
BAŞVURU SAHİBİ:
Polat Mühendislik Danş. Tarım İnş. Elkt. San. ve Tic. Ltd. Şti., İpek Mah. İpek Yolu Üzeri Ökmen İşh.kat 1 No: 107 MARDİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şırnak Üniversitesi Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, Cumhuriyet Mh. Halil Ulusoy Caddesi 16/2 73000 ŞIRNAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/117623 İhale Kayıt Numaralı "Şırnak Üniversitesi Kampus Alanının İmara Esas Zemim Etüdü İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[3278].(0260)./2011-48E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Şırnak Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı tarafından 05.09.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Şırnak Üniversitesi Kampus Alanının İmara Esas Zemin Etüdü İşi” ihalesine ilişkin olarak Polat Mühendislik Danş. Tarım İnş. Elkt. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 22.09.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.10.2011 tarih ve 44077 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

2- İnceleme konusu ihalenin danışmanlık hizmet alımı yolu ile gerçekleştirilmesi gerekirken hizmet alımı ihalesi olarak gerçekleştirilmesi hakkında değerlendirme yapılarak gerekiyorsa incelenmek ve/veya soruşturma başlatılmak üzere Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından sınır değerin yanlış hesaplandığı dolayısıyla da 4 firmadan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekirken sadece 3 firmadan açıklama istenildiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yer alan belgelerden ihale konusu işin “ Şırnak Üniversitesi Kampus Alanının İmara Esas Zemin Etüdü Yapılması İşi ” olduğu, götürü bedel üzerinden hizmet alımı olarak ihaleye çıkıldığı, yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen fiyatlar esas alınmak suretiyle 323.787,31 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin 123.750,00 TL olarak belirlendiği, teklif fiyatı bu rakamın altında kalan üç firmadan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve açıklamaları uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldıkları anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Danışmanlık Hizmetleri” başlıklı 48 inci maddesinde; “ Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.

Danışmanlık hizmetleri, bu bölümde yer alan hükümlere uygun olarak sadece belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilir. Ancak yaklaşık maliyeti 13 üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının altında kalan danışmanlık hizmetleri, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebilir.” hükmü,

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.

(2) Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen yapımla ilgili hizmet işlerinin tamamı danışmanlık hizmetlerinin kapsamında olup, bu işler aşağıda sayılmıştır:

a) İmar planlarının hazırlanması.

b) Planlama, fizibilite ve yapılabilirlik etüdleri.

c) Yapımla ilgili sondaj –zemin etüdleri.

ç) Topoğrafya çalışmaları ve harita işleri (sayısal kadastral harita hizmetleri hariç).

d) Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanması.

e) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım hizmetleri.

f) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım kontrollüğü.

g) Yapım işi kontrollüğü ve yapı denetimi.

ğ) Yapım işi ihalesine ilişkin teknik şartname hazırlanması. ” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işe ait idari ve teknik şartnameninincelenmesi neticesinde ihale konusu işin zemin etüdü ve sondaj işlerinden oluştuğu ve niteliği itibariyle bir danışmanlık hizmeti olduğu anlaşılmaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun yukarıda yer verilen 48 inci maddesinde yaklaşık maliyeti 13 üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının altında kalan danışmanlık hizmetlerinin hizmet alımı ihalesi yoluyla temin edilebileceği belirtilmesine rağmen, inceleme konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 323.787,31 TL olduğu ve 13 üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen 152.588 TL’lik sınırın altında kalmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla danışmanlık hizmeti alımı olarak ihale edilmesi gereken inceleme konusu işin idare tarafından hizmet alımı olarak ihale edildiği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, ihale tarihinden önce, isteklilerin ihalenin danışmanlık hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilmesine yönelik bir başvurusunun bulunmadığı, dolayısıyla ihalenin, dokümanın bu haliyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yer verilen hükümlere göre sonuçlandırılması gerekmekle birlikte, yaklaşık maliyeti 323.787,31 TL olan ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 13 üncü maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen 152.588,00 TL’lik sınırın altında kalmamasına rağmen hizmet alımı ihalesi yoluyla gerçekleştiren ihaleye ilişkin olarak inceleme gerekiyorsa da soruşturma yapılmak üzere bir üst idare konumunda bulunan Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına bildirim yapılması uygun görülmüştür.

İdare tarafından 09.09.2011 tarih ve 464 sayılı yazı ile teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden açıklama istenilmiş, söz konusu yazıda “ _tekliflere ilişkin olarak ekte sunulan iş kalemleri pursantajları da dikkate alınmak suretiyle ayrıntılı analiz cetvelinin ve savunma raporlarının hazırlanması_ ” gerektiği belirtilmiştir. İnceleme konusu ihalede, ihale işlem dosyası kapsamında sınır değerin idarece nasıl belirlendiğine ilişkin bir tutanak ya da belge yer almamakla birlikte, şikayet üzerine verilen cevapta idarece sınır değerin 123.750,00 TL olarak belirlendiği ifade edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

… ”

açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiş olmakla birlikte personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde hangi tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceğine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir. Bu durumda, Kamu İhale Genel Tebliğinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine yönelik olarak objektif bir kriter bulunmadığı, dolayısıyla sınır değerin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle karşılaştırma yapmak suretiyle idarece belirleneceği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalenin konusunun, sondaj ve zemin etüdü işi olduğu ve alüvyonla penatrasyon testi yapılması, 0-30m arasında alüvyonla bozulmamış numune alınması, kaya zemin haricinde zeminler ile bozulmuş kaya zeminlerde temel sondaj yapılması ve raporun yazılıp idareye verilmesi ve jeofizik sismik refraksiyon etüdü yapılması işlerinden oluştuğu bu işlere ilişkin olarak da Kamu İhale Genel Tebliğinde hizmet alımları işleri için öngörülen usullerle açıklama yapılmasının söz konusu ihale açısından mümkün olamayacağı anlaşılmaktadır.

Nitekim, inceleme konusu ihalede de kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin tamamının aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir.

Dolayısıyla, yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, inceleme konusu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden sonuçlandırılmasının yerinde olacağı anlaşılmaktadır

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Turabi Çetindağ, Onur Mühendislik ve Yüksek İnş. Müh. Mad. Ürt. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1- Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

2- İnceleme konusu ihalenin danışmanlık hizmet alımı yolu ile gerçekleştirilmesi gerekirken hizmet alımı ihalesi olarak gerçekleştirilmesi hakkında değerlendirme yapılarak gerekiyorsa incelenmek ve/veya soruşturma başlatılmak üzere Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığına bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi