KİK Kararı: 2011/UH.III-3642

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/070
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 31.10.2011
Karar No : 2011/UH.III-3642
BAŞVURU SAHİBİ:
Me Son İnşaat Med. Tem.Güv. Gıd. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., İzzetpaşa Cad. Polatlar İş Merkezi No : 10 Kat : 2/7 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Menemen Devlet Hastanesi, Uğur Mumcu Mah. 1249 Sok. 11 35660 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/112126 İhale Kayıt Numaralı "Hastanemiz 01/01/2012-31/12/2013 Süresindeki (24 Aylık İhtiyacı) Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Alanında Ayaktan Ve Yatarak Tedavi Edilecek Hastalara Tetkik (Seans) Bazında Verilecek Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[3293].(0169)./2011-44E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Menemen Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 15.09.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hastanemiz 01/01/2012-31/12/2013 Süresindeki (24 Aylık İhtiyacı) Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Alanında Ayaktan ve Yatarak Tedavi Edilecek Hastalara Tetkik (Seans) Bazında Verilecek Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Me Son İnşaat Med. Tem. Güv. Gıd. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 23.09.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.10.2011 tarih ve 44197 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde kalan isteklinin teminat mektubunda işin adının eksik yazıldığı; teminat mektubunda yazan işin adı teklif mektubu ile uyuşmadığından teminat mektubunun geçersiz olduğu,

2. Aynı isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu ve aşırı düşük teklif fiyatı hakkında açıklama istenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin şikâyete cevap yazısında, “… geçici teminat mektubunda (24 Aylık Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hizmet Alım İşi) ihale süresinin yazılmaması 01/01/2012-31/12/2013 yazılmaması gerekçesiyle kabul edilmemesi gerektiği hususu incelenmiş olup Kamu İhale Kurulunca verilen … 2010/UY.III-3376 sayılı emsal karar incelendiğinde söz konusu eksikliğin ihalenin iptalini gerektirecek bir unsur olmadığı...” hususlarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Geçici teminat” başlıklı 33 üncü maddesinde,

“İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…”

“Teminat mektupları” başlıklı 35 inci maddesinde,

“Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. …

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.”

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 55 inci maddesinde,

“(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

…

(8) Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.

(9) Gerek görüldüğünde teminat mektuplarının ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden teyidi idarelerce yapılabilir. Yapılan teyitlerde, bankanın en az iki yetkilisinin imzasının bulunması gerekir.

…”

Hükümleri bulunmaktadır.

Anılan Yönetmelik ekindeki standart formda geçici teminat mektubunun şekli ve içeriği,

“[Muhatap İdarenin Adı]

İdarenizce ihaleye çıkarılan [işin adı] işine istekli sıfatıyla katılacak olan [isteklinin adı ve soyadı/ticaret unvanı]’nın 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu geçici teminat tutarı olan [geçici teminatın tutarı] ......’yi [bankanın adı] garanti ettiğinden, 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümleri çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize veya emrinize nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi [bankanın adı]‘nın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve [bankanın adı] ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz.

Bu teminat mektubu …../…../…. tarihine kadar geçerli olup, bu tarihe kadar elimize geçecek şekilde tarafınızdan yazılı tazmin talebinde bulunulmadığı takdirde hükümsüz olacaktır.

[bankanın adı]

[banka şubesinin adı] Şubesi

[banka] Yetkililerinin

İsim, unvan ve imzası”

Şeklinde düzenlenmiştir.

İhale ilanında ve idari şartnamede ihale konusu hizmet işinin adı “Hastanemiz 01/01/2012-31/12/2013 Süresindeki (24 Aylık İhtiyacı) Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Alanında Ayaktan ve Yatarak Tedavi Edilecek Hastalara Tetkik (Seans) Bazında Verilecek Hizmet Alım İşi” şeklinde belirtilmiştir.

İhale üzerinde kalan Budan Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif kapsamında verilen geçici teminat mektubunda ise işin adı, “24 aylık Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hizmet Alım İşi” olarak yazılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki standart form esas alınarak düzenlenmiş olan söz konusu geçici teminat mektubunda, yukarıda belirtildiği şekilde işin adı dışında, muhatap idarenin adı, isteklinin adı, geçici teminat tutarı, teminat mektubunu düzenleyen banka adı, geçerlik süresi de belirtilmiş ve banka yetkilileri tarafından imzalanmıştır.

Bu haliyle şekli ve içeriği Kamu İhale Kurumunca Yönetmelik ekinde belirlenen geçici teminat mektubu standart formuna uygun olan teminat mektubunda, yazıldığı şekli ile işin adının, idari şartname ve ilanda belirtildiği haline göre eksik olmakla birlikte, ihale konusu işi özü itibarı ile tanımlamakla yeterli olduğu ve başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, teminat mektubunun tarafı olan bankaca mektubun geçersiz olduğunun ileri sürülebilmesi için, belli bir riskin garanti edildiğinin anlaşılamaması, bir başka deyişle, ihaleyi yapan idarenin aynı mahiyette başka bir ihalesinin bulunması, lehtarın o ihaleye de katılıyor olması ve bankanın teminat mektubu düzenlenirken bu sebeple hataya düşüldüğünü iddia ve ispat etmesi gerekmektedir.

İhale işlem dosyasında idarenin aynı veya benzer ad altında başka bir ihalesinin bulunduğuna ilişkin bir bilgi bulunmadığı, kaldı ki başvuru sahibinin böyle bir ihalenin varlığı hakkında iddiasının da olmadığı hususları dikkate alındığında, söz konusu teminat mektubunun kabul edilmesinde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin şikayete cevap yazısında, “…her ne kadar Bakanlığımız talimatları doğrultusunda hizmet alım ihalelerinde SUT fiyatları esas alınmakta ise de bilindiği üzere ağırlıklı personele dayalı hizmet alımı ihalelerinde esas kriter olan personele verilen ücretler ve söz konusu hizmet alım işinde ihtiyaç duyulacak havlu vb. sarf malzemelerinin tutarlarının çok cüzi olacağı dikkate alındığında firmanın verdiği teklifin aşırı düşük olmadığı kolayca anlaşılacaktır.” denilmiştir.

Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde,

İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde,

“(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

…

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır…” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde,

“…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü,

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde,

“…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

_25.3.1. Bu hizmet alım işinde sağlık uygulama tebliğinde (SUT) ve (BUT)__?_ta belirtilen birim fiyatlar esas alınacaktır.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu hizmet işinde yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınacak iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (yüzdebir) dir…” düzenlemesi,

Teknik şartnamede,

“1. Tanım: Bu işçilik hizmet alımı; T.C. Sağlık Bakanlığı Menemen Devlet Hastanesi fizik tedavi ve rehabilitasyon ünitesine müracaat edecek hastaların ayaktan ve yatarak tedavi edilmesi sürecinde tetkik (Seans) bazında yapılacak tıbbi işlemlerin yürütülmesini kapsar.

…

3. Kapsam: Bu işçilik hizmet alımı Menemen Devlet Hastanesi fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimleri tarafından istenecek olan tüm fizik tedavi ve rehabilitasyon işçilik hizmetlerinin tetkik (Seans) bazında yapılmasını ve bunlarla ilgili kayıtların tutulmasını kapsar.

…

5. Genel Şartlar:

…

5.3. Hastane idaresi tedavilerin organizasyonu ve birimin sorunlarının işbirliği içinde çözümünün sağlanması için Menemen Devlet Hastanesi fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman hekimlerinden birini koordinatör olarak görevlendirecektir.

…

5.6. Yüklenici hizmetin sunumu sırasında ihtiyaç teşkil edecek her türlü sarf malzemesini (ultrason jeli, kağıt havlu vb.) temin etmekle yükümlü olacaktır.

5.7. Yüklenici hizmetin eksiksiz ve kesintisiz verilmesini sağlamak amacıyla nitelikli (konusunda tecrübeli) 4 (dört) adet fizyoterapist, 5 (beş) adet yardımcı sağlık personeli (fizik tedavi teknikeri), 2 (iki) adet bilgisayar kayıt elemanı bulundurmayı kabul ve taahhüt edecek, izin, istirahat vb. durumlarda yukarda belirtilen sayıda personelin yerine yeni ve geçici personel istihdam edecek, yüklenici çalıştıracağı bu personelin maaş, yemek – içmek vb. özlük haklarını sağlamakla sorumlu olacak,

Yine yüklenici çalışan personelden kaynaklanacak her türlü işi aksatıcı durumlarla ilgili tedbirleri alacaktır.

…

5.11. Yüklenici taahhüdü altındaki işi yaparken hastaneye teknik ve idari konularla ilgili birer adet yönetim muhatabı bildirecek. Teknik muhatap fizyoterapist, idari muhatap ise en az iki yıl süreli işletmecilik, büro yönetimi, halkla ilişkiler önlisans programları veya bunların dengi dört yıl süreli lisans programlarından birini tamamlamış olacaktır. Bu yönetim muhatapları çalışma saatleri içerisinde sürekli iş alanında bulunacak ve hastanenin atadığı birim sorumlusu meslektaşı ile uyum içinde çalışacaktır.

5.12. Yüklenici tarafından hastanemiz fizik tedavi ve rehabilitasyon ünitesi ve eklentilerinde verilecek hizmette hastane idaresine ait ve kendisine tutanakla teslim edilen demirbaş nitelikli cihaz ve aletleri kullanacak ancak kullanılan tüm cihazların çalışma saatleri süresince hizmete hazır tutulmasına imkân verecek şekilde temiz, bakımı yapılmış durumda olmasını sağlayacak, bu aletlerin arıza durumlarında onarımlarını hastane idaresinden herhangi bir bedel talep etmemek koşul ve şartı ile yaptıracak dolayısıyla hizmetin aksamasını engelleyecek tedbirler almış olacaktır…” düzenlemesi

Bulunmaktadır.

İhale dokümanında yer alan standart formlarda birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri,

“1. Fizik Tedavi ve rehabilitasyon (SUT eki EK9/A Listesi A grubunda yer alan hastalıklar için) (4.000 seans)

2. Fizik Tedavi ve rehabilitasyon (SUT eki EK9/A Listesi B grubunda yer alan hastalıklar için) (5.000 seans)

3. Fizik Tedavi ve rehabilitasyon (SUT eki EK9/A Listesi C grubunda yer alan hastalıklar için) (20.000 seans)

4. Fizik Tedavi ve rehabilitasyon (SUT eki EK9/A Listesi D grubunda yer alan hastalıklar için) (40.000 seans)”

Şeklinde düzenlenmiştir.

İhale komisyonu kararı ile ihalede sunulan tekliflerden hiçbirinin aşırı düşük olmadığına ve en düşük fiyat teklif eden isteklinin üzerinde ihalenin bırakılmasına karar verilmiştir.

İhale konusu hizmet işinin yaklaşık maliyeti, idarece, Sosyal Güvenlik KurumuSağlık Uygulama Tebliği eki EK9/A listesinde ilgili gruplar için öngörülen fiyatlardan % 28 oranında SHÇEK, Merkez Payı, Hazine Payı ve KDV toplam tutarı düşülerek bulunan birim fiyatlar esas alınarak tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı ve birim fiyat tekliflerinin seans bazında alındığı hususları da dikkate alınarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının diğer teklif fiyatlarına göre aşırı düşük olmadığı tespit edilmiştir.

Bu durumda, idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

İhale tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.13 maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5. maddesinde ise; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “Hastanemiz 01/01/2012-31/12/2013 süresindeki (24 Aylık İhtiyacı) Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Alanında Ayaktan ve Yatarak Tedavi Edilecek Hastalara Tetkik (Seans) Bazında Verilecek Hizmet Alımı” olduğu, ihale konusu hizmet işinin yaklaşık maliyeti, idarece, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği eki EK9/A listesinde ilgili gruplar için öngörülen fiyatlardan % 28 oranında SHÇEK, Merkez Payı, Hazine Payı ve KDV toplam tutarı düşülerek bulunan birim fiyatlar esas alınarak 1.468.800,00 TL olarak hesaplandığı, 5 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 4 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, 4 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihale komisyonunca geçerli olduğu belirlenen teklif fiyatlarının sırasıyla 740.000,00 TL, 898.000,00 TL, 1.070.000,00 TL ve 1.195.000,00 TL olduğu, ihalenin 740.000,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 898.000,00 TL fiyat teklifinde bulunan başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, her iki teklifinde yaklaşık maliyetin oldukça altında kaldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, anılan Kurul kararında; “…Başvuru konusu ihalenin konusu hizmet işinin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı ve birim fiyat tekliflerin seans bazında alındığı hususları da dikkate alınarak ihale üzerinde kalan isteklinin teklif fiyatının diğer teklif fiyatlarına göre aşırı düşük olmadığı tespit edilmiştir.

Bu durumda, idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.... ”denilerek, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kanun ve ilgili mevzuatı uyarınca bir teklifin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilebilmesi sadece teklif fiyatlarının birbirleri ile kıyaslanmasına bağlı olmayıp, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin de dikkate alınması gerekmektedir.

Bir başka anlatımla, 4734 sayılı Yasadaki tekliflerin, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olanların idarece belirleneceğine ilişkin hüküm, birbirlerine yakın ancak yaklaşık maliyetin çok altındaki tekliflerin aşırı düşük olarak belirlenemeyeceği olarak değerlendirilemez. Böyle bir durumda öncelikle yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığının idarece irdelenmesinin gerektiği, bir yanlışlık yok ise idarece yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı da dikkate alınarak (Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca kâr oranı en fazla % 20 olabilir) tekliflerin aşırı düşük olanlarının belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu konuda idarelerin geniş tekdir yetkilerinin olduğunu düşünmek öncelikle yaklaşık maliyetin hesaplanması ve bu değere bağlı olarak belirlenen ihaleye katılım yeterliklerinin güvenirliğini zedeleyecektir.

Bu itibarla, ihalede sunulan tekliflerin yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre aşırı düşük olup olmadığını tespit amacıyla, ihalede sunulan tekliflerin birbirleriyle ve yaklaşık maliyet ile karşılaştırılması sonucunda;

BUDAN

MESON

DAPHNE

REON

YM

1

FT&R (SUT eki EK9/A, A) B.F

5,00

2,00

42,50

50,00

61,20

Toplam fiyat (4.000 seans)

20.000,00

8.000,00

170.000,00

200.000,00

244.800,00

2

FT&R (SUT eki EK9/A, B) B.F.

8,00

2,00

36,00

35,00

43,20

Toplam fiyat (5.000 seans)

40.000,00

10.000,00

180.000,00

175.000,00

216.000,00

3

FT&R (SUT eki EK9/A, C ) B.F.

18,00

16,00

12,00

17,00

21,60

Toplam fiyat (20.000 seans)

360.000,00

320.000,00

240.000,00

340.000,00

432.000,00

4

FT&R (SUT eki EK9/A, D) B.F.

8,00

14,00

12,00

12,00

14,40

Toplam fiyat (40.000 seans)

320.000,00

560.000,00

480.000,00

480.000,00

576.000,00

TOPLAM

740.000,00

898.000,00

1.070.000,00

1.195.000,00

1.468.800,00

İhale üzerinde kalan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin % 50,38’i, diğer tekliflerin ortalamasının % 70,18’i olduğu, diğer yandan, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibinin de teklif fiyatının yaklaşık maliyetin % 61,13’ü, diğer tekliflerin ortalamasının % 89,65’i olduğu anlaşıldığından, bu iki isteklinin teklif bedellerinin diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu değerlendirilmektedir.

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyette yer alan birim fiyatlarla, ihale üzerinde bırakılan istekli ve başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyatlar karşılaştırıldığında, (örnek; FT&R (SUT eki EK9/A, A) B.F)için birim fiyatını idare; 61 ,20 TL olarak belirlerken, ihale üzerinde bırakılan 5,00 TL, başvuru sahibi ise 2,00 TL fiyat teklifinde bulunmuştur.) ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile başvuru sahibinin teklif fiyatı yaklaşık maliyetten çok uzaklaştığından, diğer teklif sahiplerinin fiyatları ile arasındaki farkın göreceli olarak önemi artmıştır. Bu nedenle diğer tekliflerle arasındaki fark %1 oranında bile olsa, tekliflerin birbirine yakın olduğundan bahsedilemeyeceğinden ve yaklaşık maliyetten çok düşük olduklarından, gerek ihale üzerinde bırakılan, gerekse de teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif fiyatları ile ihale konusu işin yapılabilirliği hususunda tereddüt oluşmuştur.

Bu bağlamda, şikâyete konu ihalede oluşan tekliflerin, (ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliye ilişkin olmak üzere) yaklaşık maliyet ile karşılaştırıldığında aralarındaki farkın makul karşılanamayacak düzeyde olduğu görülmektedir.

İdarece teklifleri geçerli kabul edilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibinin teklifinin, teklif tutarlarının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğundan, ihale konusu hizmetin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, idari şartname ve teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Hakan GÜNAL Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi