KİK Kararı: 2011/UH.III-357

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/007
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 24.01.2011
Karar No : 2011/UH.III-357
BAŞVURU SAHİBİ:
Seray Yem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., Yeni Mah. İstasyon Cad. 68/b Tire/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı İzmir Eğitim Diş Hastanesi Baştabipliği, Sümer Mahallesi 451 Sokak Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/520216 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[42.02].(0132)./2010-72E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sağlık Bakanlığı İzmir Eğitim Diş Hastanesi Baştabipliği tarafından 09.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Seray Yem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 20.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.12.2010 tarih ve 55802 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Şikayete konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle; idarenin tespit etmiş olduğu yaklaşık maliyete göre, verilen tüm tekliflerin maliyetin altında olduğu, sorgulamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin belirlemiş olduğu kurallara göre yapılmadığı, bu nedenle alınan kararın düzeltilmesi veya iptali gerektiği,

2. İdarece belirlenen yaklaşık maliyetin piyasa rayiçlerine göre gerçekçi olduğu kabul edilse de, ihale üzerinde bırakılan isteklinin belirlediği yemek öğün bedellerinin piyasa rayici ve idarenin yaklaşık maliyetinin çok altında olduğu ve üzerinde ihale bırakılan firmanın açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnameden ihaleye konu işin “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası” olduğu, miktarı ve türünün “153780 adet normal yemek, 19880 adet kahvaltı” olduğu,işin süresinin de 731 (yediyüzotuzbir) gün olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

__

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

__

25.2 25.1 maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.”

__

25.3 Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir

__

Teknik şartnamede belirtilen her türlü araç, gereç, malzemeler ve yemek pişirmede kullanılan gıda maddeleri, yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.

Yüklenici, teslim edilen iş yerlerini, sözleşme bedelinin %50’si oranında yangın, tüm rizikolara ve olası gıda zehirlenmelerine karşı sigortalatacaktır, teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

__

Teknik şartnamenin “İşçi sayısı ve nitelikleri” başlıklı 3 üncü maddesinde; “ Hizmetin yürütülmesi için yeteri sayıda aşçı, aşçı yardımcısı ve diğer yardımcı personelden oluşmaktadır. Yüklenici çalıştıracağı personelin nüfus cüzdanı ve sağlık raporunu hastane idaresine teslim edecektir.” düzenlemesi,

__

“ Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “ Yemek esnasında kullanılacak ekmeklik, pul biber, kürdan, karabiber, tuz, peçete, bardak, kaşık… temizlik malzemelerinin temini, personel giyimleri, bulaşık deterjanı,… iş elbisesi, muşamba önlük, maske, bone, eldiven, lastik çizme, su arıtma cihazı tabletleri vb. yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Yüklenici tarafından rutin olarak, haşere mücadelesi için gıda sektörüne uygun öldürücü ilaçlar kullanarak, gereken zamanlarda ve hastane yetkililerinin uygun gördüğü zamanlarda yapılacaktır. ” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İdarece yaklaşık maliyetin,

Fiyat Alınan

Aynı İdarenin 08-09 İhale Fiyatı

Ticaret Odası

Aydeniz Yemek Ltd Şti.

Beyaz Ev Ev Yemekleri

Ev-Men Yemekçilik Ltd.

Ortalama

Sabah Kahvaltısı (19.880 adet)

3,00

3,90

3,10

3,50

2,50

3,20 TL

Normal Yemek (153.780 adet)

4,95

6,50

6,10

6,00

5,00

5,70 TL

Kahvaltılar Toplamı

19.880 x 3,20 = 63.616 TL

Normal Yemek Toplamı

153.780 x 5,70 = 876.546 TL

şeklinde toplam 940.162,00 TL**** olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece teklif yaklaşık maliyetin yüzde %50 sine denk düşen Usta Yemek Temizlik İnşaat Ltd. Şti. ile teklifi yaklaşık maliyetin %56 sına denk düşen ihale üzerinde bırakılan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” şeklinde açıklama getirilmiştir.

__

İdari şartnamenin 25 inci maddesindeki düzenleme gereğince ihale komisyonunun verilen teklifleri; diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit ederek aşırı düşük teklifleri belirleme ve aşırı düşük teklif olarak belirlediği isteklilerden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama isteme yetkisi bulunmakta olup , bu konuda her ne kadar idarenin takdir yetkisi var ise de bu yetki kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

Yukarıda belirtilen tespitler ve düzenlemeler çerçevesinde başvuru konusu personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesinde yaklaşık maliyet ve diğer teklifler dikkate alındığında ihale üzerinde kalan**** Yiğit Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. ve Usta Yemek Temizlik İnşaat Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının yerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece aşırı düşük teklif olarak belirlediği ihale üzerinde kalan**** Yiğit Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.’nden 24.11.2010 tarih ve yazıyla 30.11.2010 tarihine kadar yazı ekinde liste halinde yer alan gruplara göre yemek çeşitlerinin teknik şartnamede belirtilen malzemeler, malzemelerin nitelikleri gramajları esas alınmak suretiyle teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin Kamu İhale Genel tebliğini 79 uncu maddesine uygun açıklamaların sunulmasının istenildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Yiğit Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Söz konusu isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin;

İş kaleminin adı.

Miktar

Birim Fiyat

TL

Normal Yemek

153.780 öğün

3,25 TL

499.785,00

Normal Kahvaltı

19.880 öğün

1,45 TL

28.826,00

Toplam

528.611,00

şeklinde olduğu görülmüştür.

Aşırı düşük açıklama dosyası içeriğinde maliyet icmal tablosu, her bir yemek çeşidinin girdilerinin miktarlarının ve birim maliyetlerinin gösterildiği analizlerinin, bu analizlerde yer alan birim maliyetlerinin tevsik etmek amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 maddesinde yer alan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanak içeriğinde kullanılacak malzemelerin birim ortalama maliyetleri belirtilmek suretiyle listelendiği, ayrıca işçilik maliyetlerine ilişkin tablonun, ilaçlama, personel için sağlık taraması faturalarının ve sigorta poliçelerinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 maddesinde;

“ Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.” açıklaması,__

Aynı Tebliğin 79.4.2.12 maddesinde; “İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” açıklaması,__

Yer almaktadır.

İsteklinin açıklama kapsamında sunduğu her bir yemek çeşidinin girdilerinin miktarlarının ve birim maliyetlerinin gösterildiği analizlerin içerisinde yer alan Derisiz Mezgit, Patlıcan, Tarhana, Pırasa, Margarin, Dolmalık Biber, Barbunya, Kereviz, Kuşüzümü, Dolmalık Fıstık, Taze Bezelye ve Karışık Turşu malzemelerine ilişkin maliyetleri tevsik etmek amacıyla sunulan kullanılacak malzemelerin birim ortalama maliyetlerin gösterildiği Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı içerisinde yer alan listede yer almadığı, söz konusu malzemelerin maliyetleri için açıklama dosyası içeriğinde tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 inci maddesinde ; “Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıdaki yer alan tespitler ve açıklamalar neticesinde ihale üzerinde bırakılan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının teklifini oluşturan yukarıda belirtilen malzemelere ait maliyetleri için tevsik edici belge sunulmadığı, bu durumda aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı anlaşıldığından, söz konusu isteklinin idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülerek ihalenin üzerinde bırakılmasının ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yiğit Gıda Ltd Şti’nin aşırı düşük teklif açıklamasının Tebliğin 79 uncu maddesine uygun olmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeyerek teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

İncelemeye konu ihalede; 153.780 öğün normal yemek, 19.880 öğün kahvaltıdan oluşan Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı işi olan şikayete konu ihalede,

9 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden aşırı düşük teklif açıklama talep edildiği, idare tarafından ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması yeterli bulunan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu kanun hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine kanun metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tuttulacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kurumca belirlenmiş bir yöntem bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenir nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin toplam 940.162,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet tutarından %20 yüklenici kârı düşüldüğünde karsız yaklaşık maliyet miktarı olarak 783.468,33 TL bedel kaldığı, başvuru sahibi Seray Yemek Ltd. Şti.'nin teklif bedelinin 601.957,40 TL tutarında olduğu ve bu bedelin yaklaşık maliyet veya diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu anlaşıldığından anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle ekonomik açıdan en avantajlı 2. Teklif sahibi (başvuru sahibi) Seray Yemek Ltd. Şti. ile ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle Kurul kararına katılmıyorum.

****Hakan GÜNAL

** Kurul Üyesi**