KİK Kararı: 2011/UH.III-354

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/007
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 24.01.2011
Karar No : 2011/UH.III-354
BAŞVURU SAHİBİ:
Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Üretim Nakliye Güvenlik ve Bilgisayar Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., Lise Caddesi Oran Apt. Kat:2 No:6 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Tıbbiye Cad. Üsküdar/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/525089 İhale Kayıt Numaralı "21 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[41.94].(0097)./2010-72E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 30.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “21 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Üretim Nakliye Güvenlik ve Bilgisayar Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 29.12.2010 tarih ve 55768 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece yaklaşık maliyet tutarının yanlış hesaplandığı, idari ve teknik şartnamede hafta içi günlük 3.230 adet/öğün yemek, 1090 adet/öğün kahvaltı verileceğinin düzenlendiği, yemeğin pişirileceği yer ile hastane arasında 5 km. mesafe bulunduğu, teknik şartnamede hizmetin taşımalı olarak verileceğinin açıklanmasına rağmen, çalıştırılacak personel arasında şoföre yer verilmediği, en az 2 araç ve şoförün maliyete eklenmesi gerektiği, ayrıca piyasa şartlarında kullanılacak gıda, et vs. gider kalemlerinin maliyetleri göz önüne alındığında, idarenin hazırladığı 21 ay süreli 92 personelle verilecek hizmete ilişkin yaklaşık maliyette öğün başına belirlenen yemek maliyetlerinin piyasa rayiçlerini yansıtmadığı, ihaleye katılan 13 firmadan 8 firmanın verdiği teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde kalmasının da yaklaşık maliyetin hatalı hazırlandığını gösterdiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin;

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve

Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen

Birim Fiyat

Tutarı

1

Normal Yemek

Kişi yada Öğün

1.537.620

2

Diyet Yemek

Kişi yada Öğün

302.400

3

Diyet Kahvaltı

Kişi yada Öğün

163.800

4

Normal Kahvaltı

Kişi yada Öğün

522.900

5

Gece Normal Kahvaltı

Kişi yada Öğün

75.600

Toplam Tutarı (KDV Hariç)

Şeklinde oluşturularak isteklilerden tekliflerini öğün sayısı üzerinden oluşturmalarının istenildiği,

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetveli ve ekleri incelendiğinde; idarenin 2010 yılı malzemeli yemek ihalesi birim fiyatları, altı kamu hastanesince gerçekleştirilen malzemeli yemek işlerindeki birim fiyatlar ve üç firmadan alınan birim fiyatlar esas alınarak yaklaşık maliyetin 7.605.864,00 TL**** olarak belirlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde;

_ “_ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

_ a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,_

_ b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, _

_ c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,_

_ ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,_

_ d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,_

_ Esas alınır._

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir”

Yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde;

Normal

Yemek

Diyet

Yemek

Diyet

Kahvaltı

Normal Kahvaltı

Gece

Normal

Kahvaltı

İdarenin 2010 Yılı Malzemeli Yemek İhalesi Birim Fiyatları

2,96

2,96

1,40

1,40

1,30

Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

3,65

3,65

--

2,10

2,10

Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

3,65

3,70

2,05

1,95

--

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

3,08

3,20

1,66

1,51

1,51

Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi

2,80

2,80

1,25

1,25

1,25

Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi

3,00

3,00

1,50

1,50

1,50

Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi’

3,70

3,80

2,15

2,10

2,10

Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti

4,00

4,00

2,20

2,20

1,80

On İlaçlama Sağ. Hizm. Ltd. Şti.

4,00

4,70

2,50

2,50

2,50

Merdan Sağlık Hizm. San. ve Dış Tic. A.Ş

3,60

3,60

1,40

1,40

1,40

Yaklaşık

Birim Fiyat

3,45

3,45

1,65

1,65

1,65

Şeklinde yaklaşık maliyet cetveli hazırlandığı, idarece yaklaşık maliyete esas alınan birim fiyatların idarenin 2010 yılında gerçekleştirdiği malzemeli yemek ihalesinde oluşan birim fiyatların güncellenmesi suretiyle belirlendiğinin ifade edildiği görülmüştür.

İhaleye 13 adet teklif verildiği ve bu isteklilerden 4’ünün yaklaşık maliyetin altında, 8’inin ise yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verdikleri, ihalenin en düşük teklif sahibi Canlar Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhaleye teklif veren isteklilerin teklif birim fiyatları incelendiğinde;

Sıra

No

Normal

Yemek

Diyet

Yemek

Diyet

Kahvaltı

Normal Kahvaltı

Gece

Normal

Kahvaltı

1

Canlar Ltd. Şti.

3,08

2,98

1,45

1,49

1,40

2

Çelikler Ltd. Şti.

3,29

3,29

1,53

1,53

1,44

3

İçkale Ltd. Şti.

3,33

3,33

1,63

1,63

1,50

4

Ova Ltd. Şti.

3,40

3,40

1,70

1,70

1,70

5

Merdan A.Ş.

3,57

3,41

1,63

1,62

1,00

6

Baytekin İnş. Ltd. Şti.

3,49

3,49

1,73

1,73

1,59

7

Yiğit Gıda Ltd. Şti.

3,60

3,60

1,70

1,70

1,70

8

Deha Gıda Ltd. Şti.

3,63

3,63

1,63

1,63

1,63

9

Turkaş Ltd. Şti.

3,72

3,80

1,96

1,90

1,90

10

Temaş Gıda Ltd. Şti.

3,87

3,77

1,67

1,67

1,67

11

Damgacıoğulları Ltd. Şti.

3,90

4,25

2,10

2,10

2,10

12

Bekard Gıda Taş.

4,16

4,33

2,16

2,16

2,16

Yaklaşık

Birim Fiyat

3,45

3,45

1,65

1,65

1,65

Şeklinde birim fiyatlar teklif ettikleri görülmüştür.

Öte yandan; 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, ihale komisyonunca verilen tekliflerin 37 nci maddeye göre değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

İdare tarafından ise ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı görülmüştür.

Bununla birlikte; teklif etmiş olduğu bedelin ihaleye teklif veren diğer isteklilere göre düşük olduğu görülen ihale üzerinde bırakılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmuştur.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan Canlar Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.3 Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olmasa da; işin özelliğinden dolayı hizmet veren personel mesaisini sürekli olarak kurumda geçireceğinden aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

Malzemeli Yemek Pişirme, dağıtım ve Sonrası hizmetleri alımı ihalesinde toplam personel sayısı 92 (doksaniki) kişidir. İşin süresi 21 ay olup, 641 (altıyüzkırkbir) takvim günüdür.

Personel için (92 Kişi) brüt asgari ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir.

İhale süresince 28 gün resmi ve dini bayram tatili bulunmaktadır. Bu günlerde teknik şartnamede belirtildiği üzere toplam 30 kişi görev yapacaktır. Bu personel için toplam 840 mesai günü 4857 sayılı İş Kanununun 47. Maddesi uyarınca ücret hesaplanacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

_ Ayrıca personelin yol ve giyecek gibi giderleri teklif fiyata dahildir._

Çalışan tüm personelin aylık yol bedeli ayni olarak karşılanacak olup, her çalışana Aylık Normal Akbil olarak verilecektir. İstekliler maliyet hesaplamalarında İETT Müdürlüğünün ücret tarifesi üzerinden K.D.V. hariç olan tutarı göz önüne alacaklardır.

Personele giyecek teknik şartnamede belirtildiği şekilde ayni olarak yüklenici tarafından verilecektir.

25.3.3 Malzeme giderleri:

_ İhale konusu işte kullanılacak olan ve teknik şartnamede belirtilen malzemeler teklif fiyata dahildir._

…

25.5 Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu hizmet kapsamında istihdam edilecek olan personelin iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası ile ilgili iş kolu kodu 5610, tehlike sınıfı I, prim oranı % 1.0 olarak tespit edilmiştir”

Şeklinde düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

__

_ 78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. _

__

_ 78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir._

__

…78.27. Hizmet alımlarında idareler ve isteklilerin yararlanması amacıyla hazırlanan birim fiyat teklif cetveli örnekleri (Ek-H.2), (Ek-H.3), (Ek-H.4)’de yer almaktadır.”

Açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78 inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin sayıldığı ve incelemeye konu hizmet ihalesinin konusunu oluşturan malzemeli yemek hizmetinin bu hizmetler arasında yer almadığı, söz konusu maddede personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında idarelerce ihale dokümanı hazırlanmasında uyulması gereken esaslara yer verildiği ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ancak, söz konusu hizmetin ifası sırasında çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek __ personel çalıştırılması öngörülen hizmetlerde isteklilerce teklif fiyatının sağlıklı bir şekilde oluşturulmasını teminen bu personele ilişkin düzenlemelere yer verilmesi gerektiğinin belirtildiği, söz konusu Tebliğin ekinde malzemeli yemek hizmetlerinde kullanılmak üzere birim fiyat teklif cetveli örneğine yer verildiği ve bu örneğe göre malzemeli yemek hizmetlerinde tekliflerin öğün sayısı üzerinden alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, teknik şartnamede yüklenici tarafından verilecek yemeğin her türlü özelliğine yer verildiği, ihale konusu hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak tüm malzemelerin sayıldığı, ayrıca teknik şartnamenin “hizmetin ifa yeri” başlıklı düzenlemesinde ; “Hizmetin ifa yeri; Yemekler hastanemize en fazla 5 km. mesafe içinde bulunan, hastane idaresinin temin edeceği yerde (mutfakta) pişirilecek olup, buradan hastanemize taşınarak hastane ve bağlı bulunduğu poliklinik yemekhaneleri ile kliniklere yemek dağıtımı yapılacak, şayet yıl içerisinde hastane kendi bünyesinde mutfak yeri tahsis edebilirse, yemekler hastanemizde pişirilecektir” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede, birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen ve yukarıda yer alan miktarda yemek hizmeti alınacağı, teknik şartnamede yüklenici tarafından verilecek yemeklerin her türlü özelliğinin ve kullanılacak malzemelerin belirtildiği, yemeklerin hastaneye 5 km. uzaklıktaki hastane mutfağında pişirilerek hastaneye taşınacağının belirtildiği, bu hizmet kapsamında 92 personel çalıştırılması gerektiği ve resmi ve dini bayram tatillerinde toplam 840 gün çalıştırılacağı, bu personele yine teknik şartnamede belirtilen miktarda giyim malzemesinin verileceği, ihale konusu hizmetin süresinin 641 takvim günü olduğu anlaşılmıştır. İsteklilerce bu hususlar göz önünde bulundurularak teklif maliyetinin hesaplanması gerekmekte olup, bu maliyetin birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemleri üzerinden teklife yansıtılması gerekmektedir.

Dolayısıyla, istekliler tarafından ihale dokümanında yer alan teklif fiyata dahil olan giderler ve teknik şartnamedeki yükümlülükler esas alınarak tekliflerin buna göre oluşturulması gerektiğinden, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Canlar Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

Başvuru sahibinin dilekçesinde; idarece yaklaşık maliyet tutarının yanlış hesaplandığı, idari ve teknik şartnamede hafta içi günlük 3.230 adet/öğün yemek, 1090 adet/öğün kahvaltı verileceğinin düzenlendiği, yemeğin pişirileceği yer ile hastane arasında 5 km. mesafe bulunduğu, teknik şartnamede hizmetin taşımalı olarak verileceğinin açıklanmasına rağmen çalıştırılacak personel arasında şoföre yer verilmediği, en az 2 araç ve şoförün maliyete eklenmesi gerektiği, ayrıca piyasa şartlarında kullanılacak gıda, et vs. gider kalemlerinin maliyetleri göz önüne alındığında idarenin hazırladığı 21 ay süreli 92 personelle verilecek hizmete ilişkin yaklaşık maliyette öğün başına belirlenen yemek maliyetlerinin piyasa rayiçlerini yansıtmadığı, ihaleye katılan 13 firmadan 8 firmanın verdiği teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde kalmasının da yaklaşık maliyetin hatalı hazırlandığını gösterdiği iddiasına yer verilmiştir.

Yaklaşık maliyetin 7.605.864,00TL olarak belirlenen 1.537.620 normal yemek, 302.400 diyet yemek, 163.800 diyet**** kahvaltı, 522.900 normal kahvaltı ve 75.600 gece normal kahvaltı olmak üzere 21 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olan şikayete konu ihalede;

17 adet ihale dokümanı satıldığı, 13 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer on iki teklifin geçerli olduğu, geçerli tekliflerin dördünün yaklaşık maliyetin altında olduğu ancak, yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre hiçbir isteklinin teklifi idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan 6.759.492,60TL ile ihaleye en düşük teklifi veren Canlar Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’ nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve 7.213.180,80TL teklif veren Çelikler Tem.Tic. Ltd. Ştd-Yayet Gıda İnş. San Tic. Ltd.Şti. iş ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

** Ali Kemal AKKOÇ Hicabi ECE **

** II.Başkan Kurul Üyesi **