KİK Kararı: 2011/UH.III-353

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/007
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 24.01.2011
Karar No : 2011/UH.III-353
BAŞVURU SAHİBİ:
Çelikler Temizlik İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Yayet Gıda Giyim İnş. temz. Nak. Yemek Üretim San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Gıda Toptancılar Sitesi G Blok No:5/b Bağlar/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Tıbbıye Caddesi Üsküdar/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/525089 İhale Kayıt Numaralı "21 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[00.60].(0097)./2011-1E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 30.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “21 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çelikler Temizlik İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Yayet Gıda Giyim İnş. Temz. Nak. Yemek Üretim San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 21.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2011 tarih ve 759 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendikleri, idare tarafından ihale dokümanında teklif fiyata dahil edilmesi istenilen masraflar ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyet ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi ile diğer geçerli teklif bedelleri dikkate alındığında, teklif edilen en düşük bedel yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre son derece düşük olduğundan idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı, ihalede 4 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında kaldığı, 8 isteklinin teklifinin ise yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif sorgulaması tabi tutulmamasının mevzuata uygun olmadığı, idari şartname ve teknik şartnamede yer alan teklif fiyata dahil giderler dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelle bu işin yapılmasının imkansız olduğu, ayrıca yaklaşık maliyetin piyasada oluşan rayiç değerleri yansıtan gerçekçi bir fiyat araştırması yapılmadan oluşturulduğu, bu nedenle 8 firmanın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığı, halen yürütülmekte olan hizmetin firmaları tarafından verildiği, kendi maliyetleri üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin hizmet vermesi durumunda zarar edeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2.a maddesinde ihale konusu işin adının; “21 aylık malzemeli yemek pişirme, kahvaltı hazırlama, dağıtım ve sonrası hizmetleri alımı” olarak ifade edildiği,

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin;

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve

Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen

Birim Fiyat

Tutarı

1

Normal Yemek

Kişi yada Öğün

1.537.620

2

Diyet Yemek

Kişi yada Öğün

302.400

3

Diyet Kahvaltı

Kişi yada Öğün

163.800

4

Normal Kahvaltı

Kişi yada Öğün

522.900

5

Gece Normal Kahvaltı

Kişi yada Öğün

75.600

Toplam Tutarı (KDV Hariç)

Şeklinde belirlenerek isteklilerden tekliflerini öğün sayısı üzerinden oluşturmalarının istenildiği,

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetveli ve ekleri incelendiğinde; idarenin 2010 yılı malzemeli yemek ihalesi birim fiyatları, altı kamu hastanesince gerçekleştirilen malzemeli yemek işlerindeki birim fiyatlar ve üç firmadan alınan birim fiyatlar esas alınarak yaklaşık maliyetin 7.605.864,00 TL**** olarak belirlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde;

_ “_ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

_ a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,_

_ b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, _

_ c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,_

_ ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,_

_ d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,_

_ Esas alınır._

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir”

Yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde;

Normal

Yemek

Diyet

Yemek

Diyet

Kahvaltı

Normal Kahvaltı

Gece

Normal

Kahvaltı

İdarenin 2010 Yılı Malzemeli Yemek İhalesi Birim Fiyatları

2,96

2,96

1,40

1,40

1,30

Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

3,65

3,65

--

2,10

2,10

Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

3,65

3,70

2,05

1,95

--

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

3,08

3,20

1,66

1,51

1,51

Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi

2,80

2,80

1,25

1,25

1,25

Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi

3,00

3,00

1,50

1,50

1,50

Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi’

3,70

3,80

2,15

2,10

2,10

Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti

4,00

4,00

2,20

2,20

1,80

On İlaçlama Sağ. Hizm. Ltd. Şti.

4,00

4,70

2,50

2,50

2,50

Merdan Sağlık Hizm. San. ve Dış Tic. A.Ş

3,60

3,60

1,40

1,40

1,40

Yaklaşık

Birim Fiyat

3,45

3,45

1,65

1,65

1,65

Şeklinde yaklaşık maliyet cetveli hazırlandığı, idarece yaklaşık maliyete esas alınan birim fiyatların idarenin 2010 yılında gerçekleştirdiği malzemeli yemek ihalesinde oluşan birim fiyatların güncellenmesi suretiyle belirlendiğinin ifade edildiği görülmüştür.

İhaleye 13 adet teklif verildiği ve bu isteklilerden 4’ünün yaklaşık maliyetin altında, 8’inin ise yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verdikleri, ihalenin en düşük teklif sahibi Canlar Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhaleye teklif veren isteklilerin teklif birim fiyatları incelendiğinde;

Sıra

No

Normal

Yemek

Diyet

Yemek

Diyet

Kahvaltı

Normal Kahvaltı

Gece

Normal

Kahvaltı

1

Canlar Ltd. Şti.

3,08

2,98

1,45

1,49

1,40

2

Çelikler Ltd. Şti.

3,29

3,29

1,53

1,53

1,44

3

İçkale Ltd. Şti.

3,33

3,33

1,63

1,63

1,50

4

Ova Ltd. Şti.

3,40

3,40

1,70

1,70

1,70

5

Merdan A.Ş.

3,57

3,41

1,63

1,62

1,00

6

Baytekin İnş. Ltd. Şti.

3,49

3,49

1,73

1,73

1,59

7

Yiğit Gıda Ltd. Şti.

3,60

3,60

1,70

1,70

1,70

8

Deha Gıda Ltd. Şti.

3,63

3,63

1,63

1,63

1,63

9

Turkaş Ltd. Şti.

3,72

3,80

1,96

1,90

1,90

10

Temaş Gıda Ltd. Şti.

3,87

3,77

1,67

1,67

1,67

11

Damgacıoğulları Ltd. Şti.

3,90

4,25

2,10

2,10

2,10

12

Bekard Gıda Taş.

4,16

4,33

2,16

2,16

2,16

Yaklaşık

Birim Fiyat

3,45

3,45

1,65

1,65

1,65

Şeklinde birim fiyatlar teklif ettikleri görülmüştür.

Öte yandan; 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, ihale komisyonunca verilen tekliflerin 37 nci maddeye göre değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

İdare tarafından ise ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı görülmüştür.

Bununla birlikte; teklif etmiş olduğu bedelin ihaleye teklif veren diğer isteklilere göre düşük olduğu görülen ihale üzerinde bırakılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Canlar Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

Başvuru sahibinin dilekçesinde; ihale ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendikleri, idare tarafından ihale dokümanında teklif fiyata dahil edilmesi istenilen masraflar ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyet ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi ile diğer geçerli teklif bedelleri dikkate alındığında, teklif edilen en düşük bedelin yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre son derece düşük olduğundan idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı, ihalede 4 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında kaldığı, 8 isteklinin teklifinin ise yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif sorgulaması tabi tutulmamasının mevzuata uygun olmadığı, idari şartname ve teknik şartnamede yer alan teklif fiyata dahil giderler dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelle bu işin yapılmasının imkansız olduğu, ayrıca yaklaşık maliyetin piyasada oluşan rayiç değerleri yansıtan gerçekçi bir fiyat araştırması yapılmadan oluşturulduğu, bu nedenle 8 firmanın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığı, halen yürütülmekte olan hizmetin firmaları tarafından verildiği, kendi maliyetleri üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin hizmet vermesi durumunda zarar edeceği iddiasına yer verilmiştir.

Yaklaşık maliyetin 7.605.864,00TL olarak belirlenen 1.537.620 normal yemek, 302.400 diyet yemek, 163.800 diyet**** kahvaltı, 522.900 normal kahvaltı ve 75.600 gece normal kahvaltı olmak üzere 21 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olan şikayete konu ihalede;

17 adet ihale dokümanı satıldığı, 13 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer on iki teklifin geçerli olduğu, geçerli tekliflerin dördünün yaklaşık maliyetin altında olduğu ancak, yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre hiçbir isteklinin teklifi idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan 6.759.492,60TL ile ihaleye en düşük teklifi veren Canlar Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’ nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve 7.213.180,80TL teklif veren Çelikler Tem.Tic. Ltd. Ştd-Yayet Gıda İnş. San Tic. Ltd.Şti. iş ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

** Ali Kemal AKKOÇ Hicabi ECE **

** II.Başkan Kurul Üyesi **