KİK Kararı: 2011/UH.III-3490

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/068
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 17.10.2011
Karar No : 2011/UH.III-3490
BAŞVURU SAHİBİ:
Can Gül Akar İnşaat Taahhüt Tur. İth. San. ve Tic. Ltd. Şti., KKarabekir Cad. uğur Sok. Özlem İş Merkezi Kat :5 No: 10 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü İlköğretim Okulları, Hükümet Konagı Kat 4 Ilkokul Caddesı 0 65970 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/102108 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[3150].(0226)./2011-53Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Milli Eğitim Bakanlığı Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü İlköğretim Okullarıtarafından 09.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Can Gül Akar İnşaat Taahhüt Tur. İth. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.09.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.09.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.09.2011tarih ve 42087sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen 648.292,48 TL’nin yaklaşık maliyetten yaklaşık %38 oranında daha düşük olduğu ve piyasa koşullarına uygun olmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük açıklamalarının 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine aykırı olduğu, açıklamaları kapsamında hazırlanması gereken maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ve ihale konusu işin taşımalı yemek olması sebebiyle araç giderlerinin gerçeği yansıtmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“ İhale konusu hizmetin;

a)Adı: Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği

b)Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

2594 Öğrenciye 176 iş günü Öğle Yemeği hizmet Alımı Toplam: 456 544 Adet Öğle Yemeği Alımı(Kumanya Türü)

c)Yapılacağı yer: Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı; Altıyol İ.Ö.O., İncealan İ.Ö.O., Umuttepe İ.Ö.O., Yavuz Sultan Selim İ.Ö.O., Soğuksu İ.Ö.O., Anıttepe İ.Ö.O., Kuskunkıran İ.Ö.O., Hasan Turan İ.Ö.O., Yukarı Dikme İ.Ö.O., Osmanlı İ.Ö.O., Yukarı Sağmalı İ.Ö.O. Alikelle İ.Ö.O., Salahane İ.Ö.O., Kilimli İ.Ö.O.” düzenlemesi,

İdari şartnameye ekli listede;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Kumanya öğle yemeği alımı (2594 öğrenciye 176 gün öğle yemeği)

Adet

456544,000

Tablosu,

Teknik şartnamede;

“ 1- Öğlen yemeği, taşımalı öğrencilere çevre ve kış şartları göz önünde tutularak kumanya halinde verilecektir.

…

14- Kumanya türü gıda maddeleri belirtilen idari şartnameye uygun olarak (Olağanüstü durumlar hariç ) her gün en geç Saat:11.00’e kadar ilgili taşıma merkezi okul müdürlüğüne teslim edilecektir.

…

16- İhaleye girecek olan isteklilerin her türlü, yemek üretim işi yaptığıyla ilgili olarak TÜRKAK onaylı İSO 9001-2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi, ,Yemek Kapasite Raporu (2600 kişilik) ilgili kuruluşlardan alınmış olacak, işletme belgesi ilgili kuruluşlardan alınmış olacak, tarım ve köy işleri bakanlığından alınmış gıda üretim izin belgesi, iş yere açma ve çalıştırma belgesi, gıda sicil belgesi, ilçemiz merkez ve merkeze bağlı taşımalı merkez ilköğretim okullarımızda yemekhane olmadığından dolayı, ihaleye katılacakların ihale üzerinde kaldığı takdirde yemekleri zamanında taşıma merkezlerine teslim edeceklerdir.

…

28- Taşımalı merkez ilköğretim okullarına kumanya türü öğlen yemeği dağıtımı yapacak dört adet kapalı araç temin edecektir.” düzenlemeleri,

Yer almıştır.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde;

09.08.2011 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, idarece 4734 sayılı Kanunun 36 ve 37 inci maddelerine göre yapılan değerlendirme sonucunda 5 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihaleye verilen geçerli tekliflerin sırasıyla 648.292,48 TL, 680.250,56 TL, 1.018.093,12 TL ve 1.031.789,44 TL olduğu,

İdarenin 11.08.2011 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Çınarbay Yemek Fabrikası/İsmet Çınarbay’dan idari şartnamenin 33 üncü maddesi, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 ve 79 uncu maddeleri ile Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesine göre aşırı düşük teklif açıklamalarını 17.08.2011 tarihine kadar idareye sunmalarının istendiği, Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 17.08.2011 tarihli dilekçe ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulma süresinin uzatılması talebinde bulunulması üzerine, idarece anılan isteklilere gönderilen 17.08.2011 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının 22.08.2011 tarihine kadar sunulmasının istendiği,

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde, anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece yeterli görüldüğü, 24.08.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Çınarbay Yemek Fabrikası/İsmet Çınarbay’ın belirlendiği,

24.08.2011 tarihinde kesinleşen ihale kararının isteklilere gönderildiği, Can Gül Akaryakıt İnş. Tah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.09.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, şikayet başvurusu üzerine idarece alınan 13.09.2011 tarihli kararın başvuru sahibine 15.09.2011 tarihinde bildirildiği,

İdarece Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti ile öğrenim yılının başlamış olması ve öğrencilerin mağdur edilmemesi açısından 15.09.2011 tarihinde sözleşme imzalandığı, ancak Can Gül Akaryakıt İnş. Tah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 21.09.2011 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması üzerine 23.09.2011 tarihinde sözleşmenin askıya alındığına dair idarece tutanak düzenlendiği,

Görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesinden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

20.04.2011 tarihli Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.” açıklamaları,

Yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından birim fiyatı 1,42 TL olmak üzere 648.292,48 TL olarak teklif edilen fiyatının açıklanması amacıyla aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; 5 günlük kumanya menü reçetesi oluşturulduğu, 5 günlük ortalama yemek maliyetinin 1,15 TL olarak tespit edildiği, buna göre toplam yemek maliyetinin 525.025,60 TL (1,15 TL x 456.544 adet), sözleşme giderinin 15.750,77 TL ve firma karının 107.516,11 TL olarak belirlendiği, açıklama ekinde ihale konusu yemek işinde verilecek/kullanılacak malzemelere ilişkin proforma faturaların sunulduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından sunulan proforma faturaların meslek mensubu tarafından imzalanarak iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, ayrıca proformalar fatura üzerinde; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” beyanının bulunduğu, bu haliyle proforma fatura sunulmak suretiyle yapılan açıklamanın kamu ihale mevzuatına uygun olduğu görülmüştür.

Ancak söz konusu istekli tarafından Kaya Et ve Tavuk Ürünleri Toptan ve Perakende Satış/Ahmet Kaya’dan alınan proforma faturada 1 kg köfte fiyatının 10,53 TL olarak belirtildiği, istekli tarafından oluşturulan yemek listesinde ise 60 gr köfte fiyatının proforma faturadan alınan fiyata oranla 0,63 TL (10,53/1000x60) olarak belirlenmesi gerekirken, 0,57 TL olarak belirtilmiş olduğu ve dolayısıyla bu fiyatın açıklanamadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca teknik şartnamede yüklenici tarafından kumanya türü öğlen yemeği dağıtımı yapacak dört adet kapalı aracın temin edileceği belirtilmiş olmasına karşın, teklif fiyata dahil olması gereken araçlar ile ilgili giderlere (yakıt, amortisman vb.) yönelik bir açıklamaya yer verilmediği görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Çınarbay Yemek Fabrikası/İsmet Çınarbay tarafından birim fiyatı 1,49 TL olmak üzere 680.250,56 TL olarak teklif edilen fiyatın açıklanması amacıyla sunulan aşırı düşük teklif açıklama yazısında; yemek üretim tesislerinin Çaldıran ilçe merkezinde bulunması, Uspet akaryakıt bayiliklerinin olması, İpragaz tüp bayiliklerinin olması, yemek taşıma işinde kullanacakları araçların kendi malları olması, ihale tarihinden önce birçok gıda maddesinin stoklarında bulunması, ihale tarihinden önce birçok firma ile gıda piyasası şartlarına göre uygun fiyat anlaşmaları yapmış olmaları, Çınarbay Cafe Pastanelerinin olması gibi avantajlı koşullardan dolayı fiyatlarının aşırı düşük olduğu hususlarının açıklandığı, açıklama yazısı ekinde; 8 adet sözleşme, 7 adet proforma fatura, 1 adet K2 yetki belgesi ve 3 adet bayilik sözleşmesinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından sunulan proforma faturalar üzerinde SMMM imza ve kaşelerinin bulunduğu, ancak maliyete dayalı açıklama yapıldığında meslek mensubu tarafından yazılması gereken; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” beyanının veya satışlar üzerinden açıklama yapıldığında meslek mensubu tarafından yazılması gereken; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” beyanının bulunmadığı, dolayısıyla proforma fatura sunulmak suretiyle yapılan açıklamanın uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca anılan istekli tarafından sunulan bayilik sözleşmeleri ve sözleşme adı altında sunulan taahhütler Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 üncü maddesinde sayılan belgeler arasında yer almadığından, bu belgelerle yapılan açıklamanın kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Çınarbay Yemek Fabrikası/İsmet Çınarbay tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından, tekliflerinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yetkin Temizlik Taş. Yemek Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti’nin ve Çınarbay Yemek Fabrikası/İsmet Çınarbay’ın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen 648.292,48 TL’nin yaklaşık maliyetten yaklaşık % 38 oranında daha düşük olduğu ve piyasa koşullarına uygun olmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük açıklamalarının Kanuna aykırı olduğu, açıklamaları kapsamında hazırlanması gereken maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ve ihale konusu işin taşımalı yemek olması sebebiyle araç giderlerinin gerçeği yansıtmadığı iddia edilmektedir.

İncelemeye konu ihale; Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği işi olup,idarece yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenmiş fiyatlar esas alınarak toplam 1.040.920,32 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, inceleme konusu ihalede iki istekliden aşırı düşük açıklama istenildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun görülen Yetkin Temizlik Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi isteklinin ise Çınarbay Yemek Firmasının belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi