KİK Kararı: 2011/UH.III-3488

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/068
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 17.10.2011
Karar No : 2011/UH.III-3488
BAŞVURU SAHİBİ:
Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Yemek Gıda zel Güvenlik oplu Taşımacılık İnş.Tic.ve San.Ltd.Şti., Şarkiye Mah. Sırrı Paşa Cad. No 124/3 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kabadüz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-, Merkez Cumhuriyet Caddesi Hükümet Konağı 52020 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/115560 İhale Kayıt Numaralı "Ordu İli Kabadüz İlçesi 4 Taşıma Merkezine Taşınan 430 Öğrenciye Öğle Yemeği Olarak 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı 172 İş Günü Öğlen Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtma Ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[3181].(0092)./2011-37Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kabadüz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 24.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ordu İli Kabadüz İlçesi 4 Taşıma Merkezine Taşınan 430 Öğrenciye Öğle Yemeği Olarak 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı 172 İş Günü Öğlen Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtma Ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Yemek Gıda Özel Güvenlik Toplu Taşımacılık İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 13.09.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.09.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.09.2011tarih ve 42540sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İdarenin şikayetlerine verdiği cevabın, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 12 nci maddesine aykırı olduğu, bahse konu cevabın hukuken noksan ve hükümsüz sayılabilecek bir nitelikte olduğu, durumun ayrıca ilgili Bakanlığa bildirilmesi gerektiği,
Aşırı düşük açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan maliyet satış tutarı tespit tutanağının, yetkili SMMM tarafından düzenlenmediği ve söz konusu tutanakların son geçici vergi beyanname döneminde düzenlenmiş olan ilgili malların alış faturaları ile uyumlu olmadığı,
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelere imza atan SMMM veya Mali Müşavirin, ilgili firma ile düzenlediği Elektronik Beyanname Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesinin veya Kamu İhale Tebliğinin 4 üncü ekinde yer alan "Elektronik Beyanname Aracılık Sözleşmesi" örneklerinin istenmesi, yetkisi olmayan kişilerce yapılan onaylama ve imzalama yapılmış belgelerin geçersiz sayılması ve ilgililer hakkında TÜRMOB’a ve Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerin asli unsurları ve tasdik işlemlerinin uygun olmadığı, verilen fiyatların da hayatın olağan akışına uygun olmadığı,
Aşırı düşük teklif açıklamasında teknik şartnamede yer alan bazı gider kalemlerine yer verilmediği, bu konuya Kamu İhale Kurumunun 2011/UH.III-2949 sayılı kararının emsal teşkil ettiği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat cetvelinde aritmetik hata bulunduğu, teklifinin bu gerekçe ile ihale dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıdadır:

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

[M1]

Başvuru sahibi istekli tarafından 08.09.2011 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusunun, idare tarafından 14.09.2011 tarih ve 1098 sayılı yazı ile cevaplandırıldığı, anılan şikayete cevap yazısında; “Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Yemek Gıda Özel Güvenlik Toplu Taşımacılık İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. olarak; 2011/115560 nolu, Ordu İli Kabadüz İlçesi 4 taşıma merkezine taşınan 430 öğrenciye öğle yemeği olarak 2011-2012 Eğitim Öğretim Yılı 172 iş günü öğlen yemeği olarak malzeme dahil yemek pişirme, dağıtma ve sonrası hizmetleri alımı işi için 24/08/2011 tarihinde yapılan ve 07/09/2011 tarih ve B.08.04.MEM.4.52.11.00.140/1060 sayılı kesinleşen ihale kararıyla Akyol Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Gıda İnşaat Hizmet İşletmeleri Taşımacılık Turizm Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. uhdesinde bırakılan ihaleye yaptığınız, 08/09/2011 tarihli şikayet başvurunuz 13/09/2011 tarihinde 1278 sayı ile Müdürlüğümüzce kayda alınmıştır.

Söz konusu itirazın incelenmesi neticesinde: Akyol Özel Eğitim Ve Rehabilitasyon Gıda İnşaat Hizmet İşletmeleri Taşımacılık Turizm Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından Müdürlüğümüze gönderilen Aşırı Düşük Teklif ile ilgili savunmanın yeterli olmadığı ve belgelere dayanmadığı iddiası ile, idaremizce hazırlanan ve EKAP'ta yayınlanan Birim Fiyat Teklif Cetvelinin ihale uhdesinde kalan şirketin mevzuata aykırı hesaplama yapmasına ve aritmetik hata oluşmasına neden olduğu iddiaları değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda Akyol Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Gıda İnşaat Hizmet İşletmeleri Taşımacılık Turizm Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden alınan savunmanın: Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu; verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve hizmetin temininde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmetin özgünlüğü değerlendirilmiş ve sunulan belgeler komisyonca uygun bulunmuştur.

Ayrıca Birim Fiyat Teklif Cetveli ile ilgili ihale komisyonunun 1 (Bir) nolu kararında: Şirketiniz tarafından "Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan 'Birimi' bölümüne 'Öğün' yazılması gerektiğini ve dolayısıyla Akyol Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Gıda İnşaat Hizmet İşletmeleri Taşımacılık Turizm Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti teklifinin geçersiz sayılması gerektiği belirtilmiştir." Yine ihale komisyonunun l (Bir) nolu kararında "yapılan inceleme sonucunda her iki katılımcının teklif ettiği tutarlar ile öğün miktarlarının uygun olduğu, birim fiyatlarının da ihale dokümanları doğrultusunda yazıldığı belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcılar tarafından ihale öncesi dokümanlara ilişkin herhangi bir açıklama ve itiraz başvurusunun ulaştırılmadığı sonucuna varılmıştır." ibaresi değerlendirilerek karar verilmiştir.

Bu doğrultuda Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Yemek Gıda Özel Güvenlik Toplu Taşımacılık İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan şikayet başvurusu; 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun ihalelere yönelik başvurular hakkındaki yönetmeliğin 15. maddesi (c) bendi uyarınca uygun bulunmamıştır.” denilmektedir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12 nci maddesinde;

"Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:

a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,

b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi

c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,

ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,

d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,

e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,

f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,

g) Şikayetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,

ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.

h) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya elektronik postayla gönderilme tarihi,

ı) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi." hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından şikayete verilen cevap yazısının, 14.09.2011 tarihinde Çuhadaroğlu Toplu Tem. Yemek Gıda Özel Güv. Toplu Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin sorumlusu olan Zerrin Genç tarafından elden teslim alındığı, verilen cevap yazısında ileri sürülen iddiaların değerlendirildiği ve şikayetin reddedildiği anlaşılmış olup, söz konusu yazıda; sadece alınan karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresinin belirtilmediği, diğer yönlerden herhangi bir eksikliğin bulunmadığı görülmüştür. Tespit edilen söz konusu eksikliğin ise, esasa etkili olmadığı anlaşıldığından, bu yönde yapılan şikayetin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2, 3, 4 ve 5 inci iddialarına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesi gerektiğine ilişkin olarak ayrı ayrı başlıklar halinde belirttiği şikayetleri, birbiriyle ilgili olduğundan tek bir başlık altında incelenmiş olup, şikayete konu edilen ihalenin; “4 Taşıma Merkezine Taşınan 430 Öğrenciye Öğle Yemeği Olarak 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı 172 İş Günü Öğlen Yemeği Olarak Malzeme Dahil, Yemek Pişirme, Dağıtma ve Sonrası Hizmetleri” alımına yönelik olarak, birim fiyat üzerinden teklif alınmak suretiyle yapıldığı, 4 firmanın ihale dokümanı satın aldığı, 3 firmanın ihaleye katıldığı, isteklilerden Paşa İlaç Bilgi İşlem firmasının boş zarf vermesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, yapılan değerlendirmede diğer iki isteklinin tekliflerinin geçerli bulunduğu, buna karşılık teklifi yaklaşık maliyet tutarına ve diğer geçerli teklife göre düşük olduğu belirlenen Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda İnş. Ltd. Şti.’den aşırı düşük açıklaması istendiği, ilgili istekli tarafından gerçekleştirilen açıklamaların değerlendirilmesinde, yapılan açıklamanın uygun görülerek, ihalenin anılan firma üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise 2. avantajlı teklif olarak belirlendiği, alınan söz konusu ihale kararı üzerine, başvuru sahibi istekli tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük açıklamasının ve ilgili firmanın verdiği birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmadığı gerekçeleriyle Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde sırasıyla;

“79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

Şikayet konusu edilen ihalede işlerin; yemeklerin yüklenicinin kendi mutfağında hazırlanması, 4 ayrı merkezde bulunan toplam 430 öğrenciye öğle yemeği olarak verilmek üzere, kapalı kasa bir adet panelvan veya minibüs gibi bir araçla taşınması ve öğrencilere dağıtılması işlerini kapsadığı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda İnş. Ltd. Şti. tarafından yapılan 05.09.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında;

Teklif Bileşeni

Tutarı

2011-2012 Yemek Maliyeti

90.364,50

Tahmini Akaryakıt, işçilik ve diğer giderler

16.000,00

Gider Toplamı

106.364,50

Firma Karı (İstekli tarafından belirtilmemiştir)

22.395,90

Teklif Fiyatı Toplamı

128.690,40

Fiyatları verilmiştir. Teklif edilen yemek giderine ilişkin olarak; Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.12 nci maddesinde öngörülen malın üreticisi olunması, mala ilişkin alış veya satış yapılması durumunda sunulacak olan Ek-O.7 form numaralı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, 2011-2012 öğretim yılı yemek maliyet tablosu başlıklı yemek maliyetlerini gösterir bir hesap cetvelinin, SMMM Gülsen Işık’a ait Ordu SMMM Odası tarafından düzenlenen sicil belgesinin ve Ordu ilindeki bazı okullara yemek satışı yapıldığını gösteren bir kısım satış faturası örneklerinin sunulduğu, buna karşılık öğrencilere verilecek yemeğin, ihale kapsamında istenen bir adet kapalı kasa araç ile 4 taşıma merkezine taşınmasına ilişkin akaryakıt giderleri ile ilgili olarak, tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan Ek-O.7 form numaralı maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve söz konusu tutanağın düzenlenmesine esas teşkil eden satış fatura örnekleri incelendiğinde; maliyet/satış tutarı tespit tutanağının satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulacak olan kısmının doldurulduğu, bu kısımda yevmiye defterindeki 43 adet kayıtlı işlemin dikkate alınması suretiyle, toplam 191.660 öğün yemek satışından 320.727,22 TL’lık gelir elde edildiği, buna göre de bir öğün yemeğin ortalama maliyetinin ise 1,67 TL olduğunun belirtildiği, ayrıca söz konusu tutanağın SMMM Gülsen Işık tarafından düzenlendiği belirlenmiştir .

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 nci maddesine göre; isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması halinde, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerekmektedir. Buna göre maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulabilmesi için isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin olması gerekmektedir.

Ancak, istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında satışı yapılan 191.660 öğün yemek üretimine ilişkin olarak ağırlıklı ortalama birim satış tutarı belirtilmiş olup, söz konusu üretilen yemek bir “mal” kalemi olmadığından, kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mala ilişkin olarak “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” ile ihale konusu bir öğün yemek için öngörülen fiyatın tevsik edilmesi mümkün değildir.

Dolayısıyla, aşırı düşük teklif fiyatı açıklamaları mevzuata uygun olmayan adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması işlemi, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 inci maddesine aykırı bulunmuştur.

Diğer taraftan, maliyet satış tutarı tespit tutanağının yetkili SMMM tarafından düzenlenmediği, sunulan belgelere imza atan SMMM veya Mali Müşavirin ilgili firma ile olan Elektronik Beyanname Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesinin bulunmadığı ve bu durumu tevsik etmek için sözleşme örneklerinin istenmesi gerektiği, ayrıca verilen fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve teknik şartnamede yer alan bazı gider kalemlerine aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilmesi gereğine uyulmadığı ve Kamu İhale Kurumunun 2011/UH.III-2949 sayılı kararının ise bu konuya emsal teşkil ettiği iddiaları ile ilgili olarak;

Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi gerektiği hüküm altına alınmış olup, yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında SMMM ile yapılan herhangi bir yetkilendirme belgesinin veya bu konuda yapılan sözleşmenin yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmadığı görülmekle birlikte, yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, söz konusu yetkilendirmenin yapılıp yapılmadığının ayrıca bilinmesinin, tespit edilen sonuca etkisinin olmayacağı anlaşıldığından, bu yöndeki iddiaların incelenmesine yer olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, bir öğün yemek için verilen birim fiyatın hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve teknik şartnamede yer alan bazı gider kalemlerine aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilmesi gerektiğiyönündeki iddiaların da, aynı gerekçe ile bu aşamada incelenmesine yer olmadığı belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78.27 nci maddesinde; “Hizmet alımlarında idareler ve isteklilerin yararlanması amacıyla hazırlanan birim fiyat teklif cetveli örnekleri (Ek-H.2) ve (Ek-H.3)’de yer almaktadır.” açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin ekleri arasında yer alan; “Ek-H.3 Örnek 2” form numaralı birim fiyat teklif cetveli örneği;

“Birim Fiyat Teklif Cetveli

(Personel Çalıştırılmasına Dayalı Olmayan Hizmet Alımları İçin)

39.000 öğün malzemeli yemek hizmeti

İhale kayıt numarası:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

(TL)

Tutarı

(TL)

Kahvaltı

Öğün

12. 000

2,50

30.000,00

Diyet kahvaltı

Öğün

3. 000

3,00

9.000,00

Öğle ve akşam yemeği

Öğün

24. 000

4,00

96.000,00

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

135.000,00

1. Bu sütun idarece hazırlanacaktır.

2. Bu sütun isteki ilerce doldurulacaktır.

3. İşçi sayısı üzerinden teklif alınacak iş kalemleri için birim fiyat teklif cetvelinin bu kısmı kullanılacaktır. Kist ay (artık gün) hesabı yapılacak işlerde kist ay için ayrı satır açılacaktır.

_4._Hesaplama yapılırken her bir İş kaleminin miktar sütunundaki/sütunlarındaki rakam/rakamlar ile teklif edilen birim fiyat çarpılarak o İş kalemine ait teklif tutarı bulunacaktır. …”

Şeklinde belirlenmiştir.

İdarece birim fiyat teklif mektubu eki teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde oluşturulduğu ve ihale dokumanı içerisinde tüm isteklilere verildiği görülmüştür.

“Birim Fiyat Teklif Cetveli

A 1

Sıra

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Yokuşdibi İlköğretim Okulu

13.588

Özlükent İlköğretim Okulu

4.988

Derinçay İlköğretim Okulu

15.480

Merkez İlköğretim Okulu

232

39.904

Toplam Tutar (KDV Hariç)

1. Bu sütun idarece hazırlanacaktır.

2. Bu sütun isteki ilerce doldurulacaktır.

Buna göre, idare tarafından hazırlanan teklif birim fiyat cetvelinde; “birimi” sütununa sadece “öğün” ibaresinin yazılması gerektiği halde, ilköğretim okullarında yemek verilecek öğrenci sayısının yazıldığı görülmektedir.

Ancak, isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli örneklerinde yer alan 4 numaralı açıklamada;“Hesaplama yapılırken her bir İş kaleminin miktar sütunundaki/sütunlarındaki rakam/rakamlar ile teklif edilen birim fiyat çarpılarak o İş kalemine ait teklif tutarı bulunacaktır” hususu belirtildiğinden, teklif fiyatını oluştururken, idarece belirlenen öğün miktarının istekli tarafından belirlenecek birim fiyatlarla çarpılmasının, dolayısıyla da “birimi” sütununda idarece belirtilen öğrenci sayılarının dikkate alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda İnş. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat cetvelinde;

A 1

Sıra

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Yokuşdibi İlköğretim Okulu

13.588

1,74

23.643,12

Özlükent İlköğretim Okulu

4.988

1,74

8.679,12

Derinçay İlköğretim Okulu

15.480

1,74

26.935,20

Merkez İlköğretim Okulu

232

39.904

1,74

69.432,96

Toplam Tutar (KDVHariç)

128.690,40

Şeklinde fiyat verildiği, birim fiyat teklif fiyat cetvelinde herhangi bir aritmetik hatanın bulunmadığı, miktar ve birim fiyat çarpımlarının ve her bir iş kaleminin toplamlarının doğru hesaplandığı belirlenmiştir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif birim fiyat cetvelinin geçerli olarak kabul edilmesinde herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yapılan şikayetin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi istekli olan Çuhadaroğlu Toplu Tem. Yemek Gıda Özel Güv. Toplu Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu eki birim fiyat cetveli incelendiğinde ise, anılan istekli tarafından;

A 1

Sıra

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Yokuşdibi İlköğretim Okulu

13.588

0,0287

30.808,07

Özlükent İlköğretim Okulu

4.988

0,0782

11.311,79

Derinçay İlköğretim Okulu

15.480

0,0252

35.108,64

Merkez İlköğretim Okulu

232

39.904

0,0097

89.799,96

Toplam Tutar (KDVHariç)

167.028,46

Şeklinde birim fiyat cetvelinin sunulduğu, ancak her bir iş kalemine teklif edilen birim fiyat ile öğün miktarlarının birbiriyle çarpılması sonucunda, o kalem için verilen teklif fiyatına ulaşılamadığı, verilen teklif fiyatına ancak, birim sütununda yer verilen öğrenci sayılarının, öğün miktarları ve birim fiyatlarla çarpımı sonucunda ulaşılabildiği, bu haliyle sunulan birim fiyat cetvelinin uygun olmadığı, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda İnş. Ltd. Şti.’nin ve başvuru sahibi istekli olan Çuhadaroğlu Toplu Tem. Yemek Gıda Özel Güv. Toplu Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, neticede ihalede geçerli teklif kalmadığı hususları tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

[M1]Bu bölümde başvuru sahibinin her bir iddiası ve bu iddialara ilişkin idarece verilen cevap ile bu iddialara ilişkin yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme sırasıyla yazılacaktır.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihale; Ordu İli Kabadüz İlçesi 4 Taşıma Merkezine Taşınan 430 Öğrenciye Öğle Yemeği Olarak 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı 172 İş Günü Öğlen Yemeği Olarak Malzeme Dahil, Yemek Pişirme, Dağıtma ve Sonrası Hizmetleri Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 08.06.2011 tarih ve 12420 sayılı yazısı uyarınca, KDV dahil, 2,46 TL, KDV hariç ise 2,28 TL olarak dikkate alınması suretiyle 168.628,80 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 3 isteklinin katıldığı, inceleme konusu ihalede 128.690,40 TL teklif bedeli sunan Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda İnş. Ltd. Şti.’den aşırı düşük açıklama istenildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun görülen Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda İnş. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi isteklinin ise başvuru sahibi Çuhadaroğlu Toplu Yemek Gıda Özel Güv. Toplu Taş. İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti.’ nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer teklife göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un “ihalenin iptaline ” ilişkin kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2011/UH.III-3488

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin