KİK Kararı: 2011/UH.III-3372

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/067
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 10.10.2011
Karar No : 2011/UH.III-3372
BAŞVURU SAHİBİ:
Akkuş Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. , SARAYALTI MAH. SİTE SOK. NO:4 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Suruç Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü , Sarayaltı Mah. Karayolu Cad. No:10 63800 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/100225 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretimde Eğitim Gören 1320 Öğrenciye 180 İş Günü Öğlen Yemeği Verilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[3071].(0092)./2011-35E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Suruç Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 08.08.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlköğretimde Eğitim Gören 1320 Öğrenciye 180 İş Günü Öğlen Yemeği Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Akkuş Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 26.08.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.09.2011 tarih ve 41223 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.09.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin uygun olmadığı, ayrıca idari şartnamenin 7 nci maddesinde istenen; 2 adet 0-10 yaş arası kapalı tip araç ile yemek taşımasında kullanılacak 7 adet 600’lük thermobox’ın sadece faturalarla tevsik edilmesinin uygun olmadığı, diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasının tam olduğunun düşünülmesi halinde ise, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonlandırılmasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu ihalenin; Şanlıurfa ili Suruç ilçesine bağlı 7 taşıma merkezini kapsamak üzere, “Taşımalı İlköğretimde Eğitim Gören 1320 Öğrenciye 180 İş Günü Öğlen Yemeği Verilmesi” hizmetlerinin alımına yönelik olarak, birim fiyat üzerinden teklif alınmak suretiyle yapıldığı, 5 firmanın ihale dokümanı satın aldığı, 5 firmanın ihaleye katıldığı, isteklilerce sunulan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan değerlendirmede 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 2 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, buna karşılık ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi isteklinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin ve istenen bazı ekipmanlar için belgelerinin uygun olmadığı, eğer söz konusu belgeler uygun bulunursa da teklifinin aşırı düşük olduğu iddialarıyla Kuruma itirazen şikayette bulunduğu görülmüştür.

İhale ilanının “Mesleki ve Teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 4.3.1 inci maddesinde ve idari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde, iş deneyim belgesi sunulması ile ilgili olarak;

“Son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin % 30 oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler sunulacaktır” düzenlemesine,

Benzer işler ile ilgili olarak ise ihale ilanının “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler”başlıklı4.4 üncü maddesinde ve idari şartnamenin 7.6 ncı maddesinde ise;

“Bu ihalede benzer iş olarak kamuda veya özel sektörde yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetler benzer iş olarak kabul edilecektir” düzenlemesine,

Yer verilmiştir.

İhale ilanının yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47 nci maddesinde;

“(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) (Değişik 16/3/2011–27876 R.G./11.md.) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

(b) Yurt dışında gerçekleştirilen işlerde, o ülkenin resmi kurumları tarafından düzenlenmiş iş deneyimini gösteren belgeler veya sözleşme ve bu sözleşmeye bağlı olarak düzenlenen fatura örnekleri veya fatura örneğinin o ülkenin yetkili makamları tarafından onaylı suretleri ya da fatura dengi belgeler iş deneyimini gösteren belgeler olarak kabul edilir. Bu kapsamda sunulan belgelerin, o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi, sözleşmede; iş sahibinin adı ve soyadı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve iş tanımı, yüklenicinin adı ve soyadı veya ticaret unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim ve/veya kabul tarihinin gösterilmesi zorunludur.

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

…

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyim belgesi olarak; IC İçtaş inşaat San. Tic. A.Ş. adlı firma ile “Karaman Kepezkaya HES İnşaatı” şantiyesinde yemek hizmeti verilmesine ilişkin olarak düzenlenen 13.08.2008 tarihli bir sözleşmenin, bu sözleşme kapsamında IC İçtaş inşaat San. Tic. A.Ş.’ye hitaben düzenlenen sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemeği verilmesine ilişkin fatura örnekleri ile ve sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgelerin, ayrıca işin gerçekleştirildiği firma tarafından düzenlendiği anlaşılan iş bitirme belgesi başlıklı bir belgenin sunulduğu belirlenmiştir.

Ancak, sunulan yemek alımı sözleşmesinde, sözleşme tutarının bulunmadığı ve işin bitirilme tarihinin ise belirtilmediği, anılan sözleşmenin süre ile ilgili “İşin süresi, işin fiyatı ve ödeme koşulları” başlıklı 5 inci maddesinde; “İş bu sözleşme imza tarihinden itibaren (13.03.2008) yürürlüğe girecek olup, söz konusu projenin Karaman Kepezkaya HES İnşaatı şantiyesi inşaat bitimine kadar geçerlidir” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Gerçek kişilere gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemeyeceği, iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, bu belgelerin ihale komisyonunca dikkate alınamayacağı hükümleri uyarınca , işin gerçekleştirildiği firma tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli olan İnceler Marketçilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlendiği anlaşılan iş bitirme belgesi başlıklı belgenin geçerliliğinin bulunmadığı belirlenmiştir.

Ayrıca, gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenmesinin ön koşulunun, işin bedel içeren ve süresi belirli tek bir sözleşmeye dayalı olması gerektiği ve iş deneyim tutarının tespitinde de; işin sözleşmesinde yazılı tutarının geçilmemesi kaydıyla, gerçekleştirilen işin dikkate alınması gerektiği hususları hüküm altına alınmış bulunmaktadır.

Bu çerçevede, bedel ve işin bitirilme tarihini içermeyen sözleşme sunulması nedeniyle, iş deneyim tutarının tespit edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup, bu haliyle iş deneyimi kapsamında sunulan belgelerin geçerli kabul edilmesi yönünde alınan kararın uygun olmadığı anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale ilanının “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 4.3.2 nci maddesinde ve idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde, ihale kapsamında istenen makine ve ekipman ile ilgili olarak;

“Yemek taşımasında kullanılmak üzere 2 adet 0-10 yaş arası kapalı tip araçlara ait ruhsatlar teklif kapsamında sunulacaktır.

Yemek taşımasında kullanılmak üzere en az 7 adet 600’lük thermobox teklif kapsamında sunulacaktır. Mutfak kendi malı olması aranmamaktadır.

Söz Konusu thermobox ve araç amortismana tabi olup ayrıca hesaplama yapılmayacaktır.

Söz konusu ekipmanlar isteklinin kendi malı şartı aranmayacaktır. …” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinde;

“(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(4) İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Konsorsiyumda, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler, her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak, ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(5) İdare, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede işin niteliğini göz önünde bulundurarak kapasite raporu ile ilgili düzenleme yapabilir. Sunulacak kapasite raporunun ihale veya son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olması zorunludur.

(6) İş ortaklığında kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Ancak, idareler, idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde iş ortaklıklarındaki ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları gerektiğine yönelik düzenleme yapabilirler. Konsorsiyumlarda, kapasite raporunun, her bir ortağın kendi kısmı için istenilen asgari yeterlik kriterini sağlaması zorunludur.

(7) Aday veya istekli adına düzenlenmiş, farklı tesislere ait birden fazla kapasite raporunun sunulması halinde, kapasite tutarları toplanmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre; 2 adet 0-10 yaş arası kapalı tip araç ile yemek taşımasında kullanılacak 7 adet 600’lük thermobox ile ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan firma tarafından sunulan belgeler incelendiğinde,

İstenen iki adet kapalı tip araç için Şanlıurfa 3 üncü noterliğince düzenlenen taşıt kira sözleşmesi ve ilgili araçlara ilişkin ruhsat belgelerinin sunulduğu, sunulan söz konusu belgelerin geçerli kabul edilmesi kararının yerinde olduğu,

Yemek taşımasında kullanılacak 7 adet 600’lük thermobox ile ilgili olarak ise; söz konusu ekipmanın Sarso End. Mutfak ve Soğutma Sistemleri firmasından satın alındığına dair 04.08.2011 tarih ve 1.313,34 TL tutarlı bir faturanın sunulduğu, ancak alış faturasıyla yapılan söz konusu tevsik işleminin yukarıda belirtilen; isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanı ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik etmesi gerektiği yönündeki mevzuat hükmüne aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, ilgili faturanın geçerli kabul edilmesi kararının yerinde olmadığı ve anılan isteklinin teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü yer almaktadır.

Yaklaşık maliyet tutarının 541.728,00TL olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 344.520,00 TL’lık teklifinin; yaklaşık maliyet tutarı ve geçerli diğer teklifler dikkate alındığında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği değerlendirilmekte ise de, yapılan inceleme sonucunda ilgili isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmaması ve kendi malı olan 7 adet 600’lük thermobox’ın tevsikinin mevzuata uygun olarak yapılmaması gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından, teklifin aşırı düşük olduğu ve ilgili istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği yönündeki iddianın incelenmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İnceler Marketçilik Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin uygun olmadığı, ayrıca idari şartnamenin 7 nci maddesinde istenen; 2 adet 0-10 yaş arası kapalı tip araç ile yemek taşımasında kullanılacak 7 adet 600’lük thermobox’ın sadece faturalarla tevsik edilmesinin uygun olmadığı, diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasının tam olduğunun düşünülmesi halinde ise, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonlandırılmasının uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Taşımalı İlköğretimde Eğitim Gören 1320 Öğrenciye 180 İş Günü Öğlen Yemeği Verilmesi işi olup,idarece yaklaşık maliyetinMilli Eğitim Bakanlığının 03.06.2011 tarih ve 7014 sayılı yazısı uyarınca, taşımalı ilköğretim öğrencilerinin öğle yemeği ücretinin KDV dahil 2,46 TL, KDV hariç ise 2,28 TL olarak dikkate alınması suretiyle 541.728,00 TL olarak belirlendiği, beş adet ihale dokümanı satın alındığı, 08.08.2011 tarihinde yapılan ihaleye beş isteklinin teklif verdiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 344.520,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 463.320,00 TL teklif verildiği, idare tarafından tekliflerin aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer teklife göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede Kurul kararına katılmakla birlikte aşırı düşük sorgulama yapılmasını uygun gören kısmına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi