KİK Kararı: 2011/UH.III-3364

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/067
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 10.10.2011
Karar No : 2011/UH.III-3364
BAŞVURU SAHİBİ:
FİLİZ GIDA TARIM HAY. AMBALAJ TEKS. İNŞ. TUR. NAK. TOP. TEM. OTO PAZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. vekili AV.BEKİR MUSTAFA YILMAZ, ESKİŞEHİR YOLU NO:6/33 SÖĞÜTÖZÜ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Reşadiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, KURTULUS MAH. HÜKÜMET CADDESİ 6 60700 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/101739 İhale Kayıt Numaralı "569 Taşımalı Öğrenci 180 iş günü sıcak sulu öğle yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[2909].(0226)./2011-36E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Reşadiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 02.08.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “569 Taşımalı Öğrenci 180 İş Günü Sıcak Sulu Öğle Yemek” ihalesine ilişkin olarak Filiz Gıda Tarım Hay. Ambalaj Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. Bekir Mustafa Yılmaz’ın 11.08.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.08.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.08.2011 tarih ve 39604 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; müvekkil firmaya gönderilen 05.08.2011 tarihli kesinleşen ihale kararının hukuka aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliye de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki iddialarla yaptıkları şikayet başvurularının idarece kısmen reddedildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“ İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 569 Taşımalı Öğrenci 180 iş günü sıcak sulu öğle yemek” düzenlemesi,

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

569 öğrenci 180 iş günü 102420 adet tabldot

c) Yapılacağı yer: Yemeğin imalatı kendi mutfağında yapılacak 8 adet taşıma merkezinde (Baydarlı, Bereketli, Hasanşeyh, Nebişeyh, Kızılcaören, Bozcalı GOP, Dutdibi, İMKB-YİBO İlköğretim okulları yemekhanesine öğle saat 12,00'a kadar teslim edilecektir.” düzenlemesi,

İdari şartnameye ekli listede;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

180 İş Günü 569 taşımalı öğrenci yemek alımı

Gün

102420,000

Tablosu,

Yer almıştır.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde;

02.08.2011 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin katıldığı, isteklilerce verilen tekliflerin sırasıyla; 167.968,80 TL, 192.549,60 TL ve 194.598,00 TL olduğu,

02.08.2011 tarihinde ihale komisyonunca ara karar alındığı, 02.08.2011 tarihli tutanakta; ihaleye teklif veren isteklilerden Buğra Tem. Yem. Kırt. Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Filiz Gıda Tarım Hay. Ambalaj Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı, Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen 167.968,80 TL’nin ise yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif olduğu, bu nedenle anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine karar verildiği hususlarına yer verildiği,

İdarenin 03.08.2011 tarihli yazısı ile; Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen teklifleri ile ilgili olarak, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamalarının, idari şartnamenin 33.2 nci maddesi kapsamında belgelendirilmek suretiyle, 05.08.2011 tarihine kadar idareye sunulmasının istendiği,

Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti. tarafından 05.08.2011 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu,

05.08.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile; ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülen Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Buğra Tem. Yem. Kırt. Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin belirlendiği,

08.08.2011 tarihinde kesinleşen ihale kararının isteklilere gönderildiği, başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenmediyse istenmesi gerektiği, istendiyse aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun incelenmesi gerektiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Buğra Tem. Yem. Kırt. Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin karsız yaklaşık maliyetin altında olması sebebiyle anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması işleminin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu yönündeki iddia ile 10.08.2010 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu,

Söz konusu şikayet başvurusu üzerine idarece 17.08.2011 tarihinde Buğra Tem. Yem. Kırt. Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istendiği,

22.08.2011 tarihinde ihale komisyonunca, Buğra Tem. Yem. Kırt. Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sunulmadığı gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Filiz Gıda Tarım Hay. Ambalaj Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlenmesi hususunda düzeltici işlem kararı alındığı, kararın ihale yetkilisince 24.08.2011 tarihinde onaylandığı,

Görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

20.04.2011 tarihli Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamaları,

Yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; 5 günlük örnek yemek listesi oluşturulduğu, 5 günlük ortalama yemek maliyetinin 0,9875 TL olarak tespit edildiği, istekli tarafından oluşturulan maliyet analiz cetveline göre işçilik maliyetinin 41.898,55 TL, diğer giderlerin (giyim, temizlik, yakıt, elektrik, su, sözleşme gideri) 18.799,06 TL, yemek maliyetinin 101.139,75 TL (0,9875 TL x 102.420 öğün), firma karının 167.968,80 TL olarak belirlendiği, açıklama ekinde ayrıca KİK işçilik hesaplama modülü çıktısının, ihale konusu yemek işinde kullanılacak malzemelere ilişkin alış faturalarının ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak malzemelere ilişkin istekli adına kesilen alış faturalarının sunulduğu görülmekte olup, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.16 ncı maddesinde yer alan açıklama uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceğinden, istekli tarafından alış faturaları sunulmak suretiyle yapılan açıklamanın, Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları arasında yer alan Tam Ticaret Toptan ve Perakende Bakkaliye/H. Ali Karabıyık-Hamza Karabıyık’tan tedarik edilen kuru fasulye ve nohut için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, meslek mensubu ile tedarikçi firmanın imzasının bulunduğu, ancak meslek mensubu tarafından tutanağın her sayfasının imzalanmadığı ve tutanağın meslek mensubu ile ilgili bölümünün doldurulmadığı, bu haliyle söz konusu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca diğer maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ise alış faturalarını düzenleyen tedarikçi firmalar tarafından imzalandığı, tutanaklarda meslek mensubu imzasının bulunmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesi gereğince maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekirken, söz konusu istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının meslek mensubu tarafından düzenlenmemiş ve imzalanmamış olmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Netice itibariyle, aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Mevzuatına uygun olmadığı anlaşılan Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilmesi gerekirken ihalenin üzerinde bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; 569 Taşımalı Öğrenci 180 İş Günü Sıcak Sulu Öğle Yemek Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 233.517,60 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 02.08.2011 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, inceleme konusu ihalede iki isteklinin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun görülen Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi isteklinin ise Filiz Gıda Tarım Hayvancılık Tic. Ltd. Şti.’ nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer teklife göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından; “569 Taşımalı Öğrenci 180 İş Günü Sıcak Sulu Öğle Yemek hizmet alımı işinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliye de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki iddialarla yaptıkları şikayet başvurularının idarece kısmen reddedildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” iddia edilmektedir.

Yaklaşık maliyeti 233.517,60 TL olarak belirlenenincelemeye konu ihalede;

Altı adet ihale dokümanı satıldığı, üç isteklinin teklif verdiği, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin 167.968,80 TL bedel karşılığında Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemek Gıda Eğitim Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “İtirazen Şikayet Başvurusunun Reddedilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un “Düzeltici İşlem Belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi