KİK Kararı: 2011/UH.III-3175

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/064
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 26.09.2011
Karar No : 2011/UH.III-3175 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
CE-HA YEMEK HİZ. TEM. SAĞ. OTOM. İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ., DİCLE ÜNİVERSİTESİ YENİ KÖPRÜ YANI CANLI ALABALIK TESİSİ YANI DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yunus Emre Devlet Hastanesi Baştabipliği, ULUÖNDER MAH. SALİH BOZOK CAD. NO:23 ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/89816 İhale Kayıt Numaralı "18 AY SÜRE İLE YEMEK HİZMET ALIMI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[2943].(0261)./2011-02 sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yunus Emre Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 16.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “18 Ay Süre ile Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ce-Ha Yemek Hiz. Tem. Sağ. Otom. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin 19.08.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.09.2011tarih ve 39864sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılarak üzerlerinde bırakılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin; “18 ay süre ile yemek hizmet alımı” ihalesi işi olduğu belirtilmiş, şartname ekinde hizmetin miktarının 324.000 öğün normal sabah kahvaltısı, 135.000 öğün diyet sabah kahvaltısı, 984.600 öğün normal öğle-akşam yemeği, 270.000 öğün diyet öğle-akşam yemeği ve 81.000 öğün diyet ara kahvaltı olduğu ifade edilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde, tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

İhale komisyonu tarafından 16.08.2011 tarihinde alınan kararla, yaklaşık maliyetin altında fiyat teklif etmiş olan sekiz istekliden aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği ve açıklamaların sunulması için 05.09.2011 tarihine kadar süre verildiği görülmüştür. Kararda ayrıca, yaklaşık maliyete sehven kâr eklenmediğinin tespit edildiği, dolayısıyla açıklanan yaklaşık maliyetin gerçekte kârsız yaklaşık maliyet olduğu hususuna da değinilerek, isteklilerden söz konusu açıklamaların istenilmesine gerekçe olarak, kârsız yaklaşık maliyetin altında fiyat teklif etmiş olmalarının gösterildiği anlaşılmıştır.

Teknik şartnamenin “İşin Yürütülmesi için Gerekli Personel ve Araçlar” bölümünde, yemek hizmetini sürdürmek için gerekli en az sayıdaki personel tablosuna yer verilmiş ve toplamda 45 adet personel belirtilmiştir.

Şikayete konu ihalenin malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti olduğu bu itibarla Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesi uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

…

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun maddesinden; aşırı düşük tekliflerin tespitinde iki adet kriterin bulunduğu, bu kriterlerden birinin yaklaşık maliyet, diğerinin ise geçerli teklif bedelleri olduğu, her iki kriterin birlikte veya ayrı ayrı ele alınmak suretiyle, aşırı düşük tekliflerin tespitinin yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, Kanunda belirtilen öznel nitelikteki kriterlere ilişkin olarak Kurumun, sınır değer, ortalamalar gibi somut nitelikteki kriterleri belirlemeye yetkili olduğu hususu anılan Kanun maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde; “…Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Tebliğ maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiş, ancak personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceğine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla söz konusu ihalede, aşırı düşük tekliflerin tespitinde, Kanunda öngörülen kriterler olan yaklaşık maliyet ve geçerli diğer tekliflere göre karşılaştırma yapmak suretiyle değerlendirme yapma zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyet hesabına bakıldığında; fiyat araştırması kapsamında çeşitli kişi ve kuruluşlara fiyat sorulduğu ve iki adet firma ile iki adet devlet hastanesi tarafından fiyatların bildirildiği, her bir iş kalemine ilişkin olarak elde edilen bu fiyatların ortalamasının alındığı, dolayısıyla idare tarafından sehven kâr hariç hesaplandığı ileri sürülen yaklaşık maliyete, oranı tam olarak belli olmamakla birlikte kârın dahil edildiği anlaşılmış olup, fiyat araştırması için bildirimde bulunan E.M.M Yemek Bilgisayar Özel Sağlık Tem. Taşı. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aynı zamanda ihaleye de katıldığı görülmüştür. Yaklaşık maliyet tespitinde kullanılan bahse konu fiyatlar ve yukarıda anılan istekli tarafından ihaleye verilmiş olan teklife ilişkin birim fiyatlar aşağıda tablo halinde gösterilmektedir:

Eskişehir Devlet Hastanesi

Eskişehir Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi

Metropol Gıda A.Ş.

E.M.M. Ltd. Şti.

E.M.M. Teklif Fiyatları

Sabah Kahvaltısı Normal

1,60

1,58

1,60

2,45

2,10

Sabah Kahvaltısı Diyet

1,60

1,58

1,65

2,55

1,85

Öğle – Akşam Yemeği Normal

3,00

2,80

3,60

4,60

3,25

Öğle – Akşam Yemeği Diyet

3,00

2,80

3,65

4,80

3,50

Ara Kahvaltı Diyet

1,25

0,80

1,50

2,90

2,60

Toplam

4.599.450,00

4.302.900,00

5.392.710,00

7.198.110,00

5.285.700,00

Yaklaşık maliyet için fiyat bildiren kişi veya kuruluşun herhangi bir yükümlük altına girmediği ve herhangi bir kazanç sağlamadığı, ancak ihaleye teklif sunulması halinde, gerek teklif verme aşamasında gerekse ihalenin sonuçlanması sonrasında önemli bazı yükümlükler altına girildiği ve ihale dokümanının bir bütün halinde göz önünde bulundurulması suretiyle tekliflerin hazırlandığı dikkate alındığında, ihaleye sunulan fiyat tekliflerinin, yaklaşık maliyetin tespiti için verilen fiyat bildirimlerinden daha sağlıklı olduğu ve piyasa rayiçlerini daha doğru bir şekilde yansıttığı, nitekim başvuruya konu ihalede, bu duruma paralel olarak E.M.M. Yemek Bilgisayar Özel Sağlık Tem. Taşı. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin fiyat araştırması için vermiş olduğu teklif bedeliyle, ihaleye vermiş olduğu teklif bedeli arasında büyük fark oluştuğu, bu bağlamda aşırı düşük tekliflerin tespitinde, yaklaşık maliyet kadar teklif edilen fiyatların birbirleri ile karşılaştırılması sonucunda elde edilen değerlerin de yapılacak değerlendirmede kullanılmasının daha doğru sonuçlar vereceği açıktır.

Aşağıdaki tabloda geçerli tekliflerin, tekliflerin aritmetik ortalamasına olan oranlarına yer verilmiştir.

İstekliler

TT

TT/YM*

TT/GTAO*

1

Ce-Ha Yemek Hiz. Tem. Sağ. Otom. İnş. Tic. Ltd. Şti.

4.918.104,00

0,92

0,93

2

Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.942.710,00

0,92

0,94

3

Canlar Taah. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

4.969.080,00

0,92

0,94

4

Okyanus Taah. A.Ş.

4.970.934,00

0,93

0,94

5

Pınarkaya Gıda Turizm İnş. Hayv. Tic. ve San. Ltd. Şti.

5.051.358,00

0,94

0,96

6

E.M.M Yemek Bilgisayar Özel Sağlık Tem. Taşı. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.285.700,00

0,98

1,00

7

Demiraylar Dağ. Deniz Turizmi Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

5.358.384,00

1,00

1,02

8

Gökçe Yemek Üretimi – Temsa İnş. Tem. Sağ. Hizm. Gıda Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

5.361.138,00

1,00

1,02

9

Nif-Tem Tem. ve Malz. Gıda Turizm İnş. ve Özel Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

5.474.520,00

1,02

1,04

10

Temaş Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

5.499.900,00

1,02

1,04

11

Uygar Yemekçilik Güvenlik Turizm Tem. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.

5.622.750,00

1,05

1,07

12

Yiğit Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

5.784.840,00

1,08

1,10

*YM: Yaklaşık Maliyet (5.373.292,50) *GTAO: Geçerli Tekliflerin Aritmetik Ortalaması (5.269.951,50 TL)

Yukarıdaki tabloda yer alan değerler göz önünde bulundurulduğunda, en düşük teklif sahibi olan şikâyetçiye ait teklif tutarının yaklaşık maliyete oranının % 92, geçerli tekliflerin aritmetik ortalamasına oranının ise % 93 olduğu görülmüş, bu oranların makul düzeyde olduğu ve söz konusu fiyat farklarının rekabet ortamının ortaya çıkardığı doğal bir sonuç olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ve idarece açıklama istenilen diğer yedi isteklinin teklif tutarlarının aşırı düşük olmadığı anlaşıldığından, söz konusu isteklilerin sorgulamaya tabi tutulmaması gerektiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi ve diğer yedi istekliden tekliflerine ilişkin açıklama istenilmemesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi