KİK Kararı: 2011/UH.III-3167

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/064
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 26.09.2011
Karar No : 2011/UH.III-3167
BAŞVURU SAHİBİ:
AVŞAROĞULLARI ET ÜRÜNLERİ YEMEK ÜRETİM VE DAĞITIM GIDA TEMİZLİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ J BLOK 3 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, GAZI MAHALLESI HÜKÜMET KONAGI 3.KAT 21750 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/84567 İhale Kayıt Numaralı "TAŞIMALI İLKÖĞRETİM-ÖĞRENCİ ÖĞLEN KUMANYA HİZMET ALIMI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[2835].(0092)./2011-26Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 18.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşımalı İlköğretim-Öğrenci Öğlen Kumanya Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Avşaroğulları Et Ürünleri Yemek Üretim Ve Dağıtım Gıda Temizlik San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.08.2011tarih ve 38979sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale sırasında, ihale komisyonunu tarafından teklif fiyatları ilan edildiği halde, yaklaşık maliyet tutarının ilan edilmediği, ısrarla istemelerine rağmen yaklaşık maliyetin yazılı olarak sonradan bildirileceğinin kendilerine beyan edildiği, tekliflerinin aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilerek firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, bu nedenle de aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıkları, idare tarafından ihlal edilen bir diğer hususun ise gizlilik ilkesi olduğu, idare tarafından gönderilen yazıda "Gerek ihale aşamasında olsun gerekse ihale sonrası yaklaşık maliyetle ilgili bilgi edinmek isteyen isteklilere açıklama yapılmıştır." beyanının bulunduğu, idarenin bu durumda ihale öncesinde bazı kişi ve/veya firmalara yaklaşık maliyeti açıkladığını kabul ettiği, bu durumda alınan ihale kararının iptal edilmesi ve Kanunun 61 inci maddesine göre bilgi ve belge açıklama yasağını ihlal eden personel hakkında yasal işlem yapılması vevermiş oldukları fiyat teklifinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulmaması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu ihalenin; Çınar İlçesine bağlı 16 taşıma merkezini kapsamak üzere, “4682 öğrenciye 175 iş günü boyunca, 16 taşıma merkezi okula, günlük öğlen kumanyalarının paketlenmesi ve 3 araç ile teslim edilmesi” hizmetlerinin alımına yönelik olarak, götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle yapıldığı, 11 firmanın ihale dokümanı satın aldığı, 10 firmanın ihaleye katıldığı, isteklilerce sunulan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan değerlendirmede 5 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 5 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, buna karşılık teklifi, karsız yaklaşık maliyet tutarının altında kaldığı belirlenen başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, başvuru sahibi isteklinin ise aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması üzerine, teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, neticede başvuru sahibi istekli tarafından haklarında alınan ihale kararının uygun olmadığı iddiasıyla Kuruma itirazen şikayette bulunulduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından şikayet konusu edilen, ihale aşamasında fiyat teklifleri açıklanırken yaklaşık maliyetin açıklanmadığı ve idarenin yaklaşık maliyet tutarını ihale öncesinde bazı firmalara açıkladığı yönündeki iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemelerde, idarenin Kuruma gönderdiği belgeler arasında yer alan KİK016.0/H Standart form numaralı “Açık İhale Usulünde Teklif Edilen Fiyatlara ve Yaklaşık Maliyetin Açıklanmasına İlişkin Tutanak” ta, yaklaşık maliyet tutarının belirtilmediği, ancak başvuru sahibine 28.07.2011 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine yönelik yazıda, yaklaşık maliyet tutarının 1.866.233,50 TL’sı olarak belirtildiği görüldüğünden, yaklaşık maliyet tutarının ihale tarihinden sonra gecikmeli olarak açıklandığı anlaşılmış olup, bu gecikmenin ise ihalenin sağlıklı olarak sonlandırılması açısından esasa etkili bir eksiklik olmadığı belirlenmiştir. Diğer taraftan, idarenin ihaleden önce yaklaşık maliyet tutarını başka firmalara kanuna aykırı olarak açıkladığı hususunu ispatlayacak herhangi bir belgeye rastlanılmamakla birlikte, başvuru sahibince de öne sürülen söz konusu iddiayı ispata yönelik herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı görüldüğünden, bu yöndeki iddianın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin; Milli Eğitim Bakanlığının 03.06.2011 tarih ve 7014 sayılı yazısı uyarınca bir öğrencinin günlük yemek maliyetinin KDV hariç 2,2777 TL olduğu öngörüsüne dayanılarak bulunduğu, burada 4682 öğrenciye 175 gün için 2,2777 TL’den toplam 1.866.233,50 TL olarak yaklaşık maliyet hesaplandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen yaklaşık maliyet tutarına en fazla % 20 oranında yüklenici karı eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kar oranına ilişkin herhangi bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kar içerdiği kabulünde bulunulmuştur.

Buna göre, yaklaşık maliyet tutarının 1.866.233,50 TL olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin 1.550.000,00 TL’lık teklifinin; ilgili mevzuat hükmü uyarınca yaklaşık maliyet tutarının % 20 kar içerdiğinden hareketle,1.866.233,50 TL’lık yaklaşık maliyet tutarının % 20 eksiği olan 1.555.194,58 TL’nın altında kaldığı ve bu nedenle de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği belirlenmiştir.

Bu çerçevede, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması nedeniyle hakkında alınan ihale dışı bırakılma kararının yerinde olduğu anlaşıldığından, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi