KİK Kararı: 2011/UH.III-3163

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/064
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 26.09.2011
Karar No : 2011/UH.III-3163
BAŞVURU SAHİBİ:
GUSTO TOPLU YEMEK ÜRETİM HİZ. VE GIDA SAN.TİC. LTD. ŞTİ., TEMBEL HACI MEHMET MAH. KARAGAZİ SOK. NO:4/2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, DARÜLACEZE CADDESI. NO:25 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/67611 İhale Kayıt Numaralı "Hastanemiz ve Bağlı Kağıthane Semt Polikliniği İçin 24 Aylık (01/08/2011-31/07/2013) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[2888].(0022)./2011-30Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğitarafından 08.06.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hastanemiz ve Bağlı Kağıthane Semt Polikliniği İçin 24 Aylık (01/08/2011-31/07/2013) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Gusto Toplu Yemek Üretim Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 12.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.08.2011tarih ve 39512sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;firmalarının teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin yaklaşık maliyeti gerçekçi bir fiyat araştırması yaparak belirlemediği, yönetmelik kriterleri ile ticari hayatın olağan akışının gözetilmediği, yaklaşık maliyet hesabında hata yapıldığı, ihale katılan 9 firmadan 3'ünün tekliflerinin yaklaşık maliyetin ve diğer tekliflerin dikkat çekecek derecede altında olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifi yaklaşık maliyetin altında olduğu halde, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale kararı alınmasının mevzuata aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işin idarece belirlenen öğün bazında birim fiyatları ile yaklaşık maliyeti aşağıdaki gibidir:

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri[M1] [M1]

TL / %

Sabah/Gece kahvaltısı 624.000 öğünx1,55 TL

967.200,00

Normal öğle/akşam yemeği 2.103.000 öğünx3,06 TL

6.435.180,00

Diyet/öğle akşam yemeği 408.000 öğünx3,04 TL

1.240.320,00

Diyet kahvaltı 204.000 öğünx1,47 TL

299.880,00

Ara öğün 170.000 öğünx0,84 TL

142.800,00

Toplam

9.085.380,00

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde,

“(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü öngörülmüştür.

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde,

“ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü öngörülmüştür.

İdarenin yaklaşık maliyetini hazırlarken, anılan Yönetmeliğin 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendindeki usulü esas alarak, diğer hastanelerden yemek ihalelerine ilişkin fiyat araştırması yaptığı ve bu fiyatlar ile ihaleyi yapan idarenin bir önceki ihalesindeki fiyatların ortalamasını alarak yaklaşık maliyetini tespit ettiği görülmüştür.

Dolayısıyla idarenin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında mevzuata uygun hareket ettiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin, ihaleye katılan 9 firmadan 3'ünün tekliflerinin yaklaşık maliyetin ve diğer tekliflerin dikkat çekecek derecede altında olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifi yaklaşık maliyetin altında olduğu halde, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale kararı alınmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına ilişkin olarak ise aşağıdaki tespitler yapılmıştır:

(İstekliler

yukarıdaki

tablodaki

sıraya göre numaralan-dırılmıştır.)

İdare

(birim fiyat/TL)

1

(İhale üzerine bırakılan)

2

(Belge nedeniyle değ. dışı)

3

(Belge nedeniyle değ. dışı)

4

5

(Başvuru sahibi)

6

(Belge nedeniyle değ. dışı)

7

8

9

10

Sabah/Gece kahvaltısı

624.000 öğün

1,55

1,38

1,00

1,10

1,58

1,42

1,75

1,93

1,97

2,10

-

Normal

öğle/akşam

yemeği

2.103.000 öğün

3,06

2,95

3,13

3,10

3,28

3,42

3,50

3,60

3,98

4,53

-

Diyet

Öğle/akşam

yemeği

408.000 öğün

3,04

2,95

3,13

3,10

3,27

3,42

3,40

3,79

3,98

4,53

-

Diyet kahvaltı 204.000 öğün

1,47

1,38

1,00

1,10

1,57

1,42

1,60

1,84

1,97

2,10

-

Ara öğün

170.000 öğün

0,84

0,82

0,70

1,10

1,20

1,42

1,80

2,20

1,97

1,25

-

Teklif bedeli

9.085.380

8.689.490

8.807.430

8.881.900

9.742.200

10.004.780

10.472.100

11.070.800

11.959.840

13.326.130

-

İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, idarece belirlenen ve isteklilerce teklif edilen öğünlük birim fiyatlar ile toplam teklif fiyatları aşağıdaki şekildedir:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. ” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde;

“ 79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması yer almakta olup, incelemeye konu malzemeli yemek hizmet alımı ihalesi personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliği taşımamaktadır. Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, tespit edilen tutarlar içindeki kâr ve genel gider oranı konusunda bir bilgi mevcut değildir. İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmaması, idari şartnamede çalışacak personele ve bunların ücretine, yol ve yemek giderlerine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmaması nedeniyle teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti hesaplanamamıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi, aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda yaklaşık maliyet veya diğer isteklilerin teklifleri biçiminde iki ölçüt belirlemiş ve konuyla ilgili Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemeleri gereği bu ölçütler çerçevesinde herhangi bir isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak tespit edilip edilmemesi konusundaki takdir yetkisini, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine uygun kullanılmak koşuluyla idareye vermiştir. Aynı Kanunun 5 inci maddesi gereği ihtiyacın uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin, teklif fiyatının düşüklüğü nedeniyle ihale konusu hizmetin ifasının yapılabilirliği konusunda tereddüde düşmesi durumunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında açıklanan hususlar dışında, tekliflerin aşırı düşük teklif konumunda olup olmadığını belirleyecek net bir metod bulunmamaktadır.

Buna karşın, ihale konusu iş ile benzer niteliğe sahip alımlardaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre, idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan, yaklaşık maliyet hesabında bulunan tutarın % 20’si nispetindeki kâr bedelinin hariç tutulması sonucu elde edilen meblağın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde çeşitli Kamu İhale Kurulu Kararları bulunmaktadır.

İhale malzemeli yemek hizmet alımı ihalesi olup personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmamakla birlikte, idarenin yaklaşık maliyeti tutarında en fazla % 20 kar oranı bulunduğu varsayılarak bu oran düşüldüğünde karsız yaklaşık maliyet;

9.085.380,00 – 1.817.076,00 = 7.268.304,00 TL olmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği tutar 8.689.490,00 TL olup karsız yaklaşık maliyetin üzerindedir.

İdarece yaklaşık maliyetin altındaki üç tekliften ikisi belgelerin uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmış olup yaklaşık maliyetin altındaki tek teklif olan firmaya ihale bırakılmıştır. Kalan diğer geçerli teklifler de yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif de belirlenmemiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin ve diğer tekliflerin altında olduğu görülmekle birlikte, teklifin karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırma işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak iddia yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

[M1]Yaklaşık maliyet bileşenlerinin ve karın yaklaşık maliyetteki oranının tespitinin mümkün olması durumunda yandaki tablo düzenlenecektir.