KİK Kararı: 2011/UH.III-2953

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/060
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 25.08.2011
Karar No : 2011/UH.III-2953
BAŞVURU SAHİBİ:
MİS GIDA YEM. TEM. TAAH. TEKS. TUR. SAN. TİC. LTD. ŞTİ., TOPTANCILAR SİT. 8. SOK. 36 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği, Belediye Evleri Mah. Turgut Özal Bulvari No:230 01330 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/47607 İhale Kayıt Numaralı "18 Aylık 9 Kalem Yemek Pişirme Dağıtım Ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[26.05].(0257)./2011-66Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Başhekimliğitarafından 18.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “18 Aylık 9 Kalem Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Mis Gıda Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 21.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.08.2011tarih ve 36619sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli Metropol Gıda Teks. Tem. Hayv. İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında idari ve teknik şartnamede yer alan maliyet bileşenlerinin tamamına ilişkin açıklama yapılmadığı ve sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; işin, “18 aylık 9 kalem yemek pişirme dağıtım ve bulaşık yıkama hizmeti alımı ihalesi” işi olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

21 adet ihale dokümanının alındığı ihaleye 15 istekli tarafından teklif sunulduğu, 8 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif sahibi 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük bulunarak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, kendisinden açıklama istenen Danış Müt. Yem. Gıda Pet. Ürn. Oto. Tar. San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına cevap vermediğinden ve Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tem. Trz. Gıda Tek. San. Tic. Ltd. Şti. & Pırıltı Tem. Taah. İnş. Turz. Med. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin açıklama kapsamında sunmuş olduğu belgeler mevzuat uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin açıklaması uygun görülen Metropol Gıda Teks. Tem. Hayv. İnş. San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen açıklama talep yazısında; idari şartnamenin 25 inci maddesi, teknik şartname ve ekte verilen örnek yemek menüsünün dikkate alınması suretiyle açıklama yapılması istenmiştir.

Kamu İhale Genel tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında öngörmüş olduğu fiyatları tevsik amacıyla sunmuş olduğu Metro Grosmarket Alışveriş Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’ne ait kataloglar üzerinde mağaza yönetiminin onayının bulunmadığı görülmüş, bu itibarla söz konusu fiyat kataloglarının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

İlaçlama gideri için öngörülen fiyatı tevsik amacıyla Gülende Gülal / Tek İlaçlama firması tarafından düzenlenen 1 adet fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin öngörmüş olduğu şekilde meslek mensubunun beyan ve onayının bulunmadığı, bu itibarla söz konusu fiyat teklifinin mevzuata uygun düzenlenmediği tespit edilmiştir.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde; çalışanların yemek giderinin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağı düzenlenmiş, teknik şartnamenin (L) kısmında; yemek şirketi tarafından kendi çalışanlarına yemek verilmesi halinde ayrı iaşe edileceği belirtilmiştir.

Öte yandan anılan şartname maddesinde; hastaneye bağlı olarak hizmet veren ve Süleyman Demirel Bulvarı üzerinde bulunan poliklinik, Vali İlhan Atış Amatem Merkezi ile hastane idaresi tarafından talep edilmesi halinde 3. Nolu Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü ile Adana Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde hastaneye bağlı açılması planlanan birimlerde hizmet veren personellerin yemeklerinin hizmet birimlerine ulaştırılarak orada dağıtım ve sonrası hizmetlerinin yapılacağı, ayrıca Ramazan ayında sahur ve iftarda mönüye ilave mevsime uygun çorba verileceği, bunun için ayrıca bir ücret ödenmeyeceği, söz konusu maliyetlerin teklif fiyata dahil edileceği düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekliye ait hesap cetveli incelendiğinde, bahse konu maliyetlere ilişkin olarak herhangi bir gider öngörülmediği ve herhangi bir açıklamaya yer verilmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan, teklif fiyata dahil olan ve bu kapsamda açıklama yapılması istenen maliyet bileşenlerinin genel gider içerisinde değerlendirilmesi suretiyle herhangi bir detaya yer verilmeden ve tevsik edici herhangi bir belge sunulmadan yapılacak açıklama mevzua uygun olmayacağından, genel gider mahiyetinde olmayan söz konusu maliyetleri, hesap cetvelinde yer verilen genel giderler içerisinde değerlendirme imkanı bulunmamaktadır.

Teknik şartnamenin “Tarafın yükümlülükleri “başlıklı 11 nci maddesinin 43 üncü fıkrasında; “Yüklenici yemek yapımında kullandığı etlerin serolojik (tür tayini) analizlerini ayda bir (1) kez olmak üzere, toplam 18 (onsekiz) kez akredite bir laboratuar olan Tarım İl Müdürlüğü İl Kontrol Laboratuarlarında yaptıracaktır. Tür tayini numunelerinin alınacağı zamana, hangi üründen alınacağına yükleniciye haber vermeden Muayene Kabul Komisyonu veya Kontrol Teşkilatı karar verecek ve numuneler bağımsız şekilde alınacaktır. Herhangi bir şüpheli durumda her zaman ilave numune alınabilecek ve ilave numune sayıları yıllık numune miktarının en fazla %20’si kadar olabilecektir. Bu analizlerin giderleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayda bir kez yapılacak olan laboratuar testlerinin maliyetine ilişkin olarak açıklama yapılmadığı ve herhangi bir belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir.

İdarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere verilen örnek menüye uygun olarak verilen yemek listesinde yer alan malzemeler ilişkin olarak; 2 adet proforma fatura ile ekleri maliyet/satış tespit tutanakları ve Adana Büyükşehir Belediyesi Haller Müdürlüğü tarafından onaylı sebze ve meyve fiyatlarına ilişkin listenin sunulduğu görülmüştür.

Yemek içeriklerinde yer alan malzemelerin önemli bir kısmının belirtilen proforma faturalar ile sebze-meyve fiyatlarına ilişkin listesinde yer aldığı ve söz konusu belgelerin öngörülen fiyatları tevsik edici mahiyetinin bulunduğu görülmekle birlikte; diyet kahvaltıda yer verilen “diyet beyaz peynir” ile, öğle ve akşam yemeklerinde yer verilen “dereotu”, “taze bamya” ve “karpuz” sebze ve meyveleri için öngörülen fiyatları tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak ihale komisyonunca alınan kararda, yaklaşık maliyetten, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen azami % 20 kar oranı düşülmek suretiyle aşırı düşük tekliflerin tespit edildiği görülmüştür.

İdarece yapılan hesaplama incelendiğinde; yaklaşık maliyet tutarı olan 4.066.320,00 TL tutarının % 20’si alınarak 813.264,00 TL tutarının bulunduğu ve yaklaşık maliyetten bu tutar düşülmek suretiyle karsız yaklaşık maliyetin 3.253.056,00 TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.

Karsız yaklaşık maliyetin tespitinde kar dahil toplam yaklaşık maliyet tutarının 1,20 rakamına bölünmesi gerektiğinden, idarece toplam yaklaşık maliyetin % 20’si hesaplanarak ve bu tutar toplam yaklaşık maliyetten düşülerek karsız yaklaşık maliyetin tespitine yönelik işleminin hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyetten azami % 20 kar oranı tutarının düşürülmesi halinde karsız yaklaşık maliyet tutarı 3.388.600,00 TL olmaktadır. Dolayısıyla bu tutarın altında teklif veren başvuru sahibi Mis Gıda Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Mars Sos. Hiz. Özel Sağ. Tic. Ltd. Şti.’ne ait tekliflerin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Metropol Gıda Teks. Tem. Hayv. İnş. San. Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibi Mis Gıda Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ve Mars Sos. Hiz. Özel Sağ. Tic. Ltd. Şti.’ne ait tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalenin; 18 Aylık 9 Kalem Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması ve diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar esas alınarak toplam 4.066.320,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede yirmibir adet ihale dokümanı satın alındığı, 18.05.2011 tarihinde yapılan ihaleye onbeş isteklinin teklif verdiği, inceleme konusu ihalede geçerli teklif sahibi üç isteklinin teklifinin aşırı düşük bulunarak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, kendisinden açıklama istenen Danış. Yem. Gıda Pet. Ürn. Oto. Tar. San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına cevap vermediğinden ve Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tem. Trz. Gıda Tek. San. Tic. Ltd. Şti & bPırıltı Tem. Taah. İnş. Turz. Med. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin açıklama kapsamında sunmuş olduğu belgeler mevzuata uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin açıklaması uygun görülen Metropol Gıda Teks. Tem. Hayv. İnş. San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kurul kararı ile Danış. Yem. Gıda Pet. Ürn. Oto. Tar. San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına cevap vermediğinden ve Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tem. Trz. Gıda Tek. San. Tic. Ltd. Şti & bPırıltı Tem. Taah. İnş. Turz. Med. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin tekliflerinin değerlendirmeye alınması yönünde karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi