KİK Kararı: 2011/UH.III-2949

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/060
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 25.08.2011
Karar No : 2011/UH.III-2949
BAŞVURU SAHİBİ:
ERKARACA GIDA İNŞ. TEKS. DAYANIKLI TÜK. MAL. SOSYAL HİZMETLER VE ORGANİZASYON TURİZM TAŞIMACILIK LPG-PETROL ÜRÜN. PAZARLAMA SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., CUMHURİYET MAH. SANAYİ CAD. NO:58 BULDAN/DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kuyucak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, BEŞEYLÜL MAHALLESİ ATATÜRK CAD HÜKÜMET KONAĞI NO:1 09930 KARACASU/AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/102498 İhale Kayıt Numaralı "KUYUCAK İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ 2011-2012 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TAŞIMALI İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNE ÖĞLE YEMEĞİ İHALESİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[26.87].(0260)./2011-44Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kuyucak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 01.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kuyucak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 2011-2012 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Erkaraca Gıda İnş. Teks. Day. Tük. Mal. Sos. Hiz. ve Org. Tur. Taş. Lpg-Petrol Ürün. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.08.2011tarih ve 37449sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan Askarakaya Yemek Fabrikası’nın aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun olmadığı ve açıklamaların belgeye dayanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare tarafından gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; ihale konusu işin taşımalı ilköğretim öğrencilerinemalzeme dahil öğle yemeği alımı işi olduğu, 01.08.2011 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 isteklinin katıldığı, iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, iki isteklinin de açıklamaları uygun bulunarak 09.08.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Askarakaya Yemek Fabrikası üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işe ait idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde;“7 .5.2. b) İhale konusu hizmetin ifası için gerekli olan araçlardan en az 2 adet üzeri kapalı panelvan veya minibüs gibi servis aracı bulundurulacaktır, ihale üzerinde kalan istekli sözleşme esnasında araçlar ile ilgili kendi adına ise ruhsatlarını, kiralık ise yapılan noter onaylı sözleşmeyi idareye ibraz edecektir. (Araçların ruhsat, sigorta poliçeleri ve vizelerinin yapılmış olması gerekir.)” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.1. Damga vergisi gideri teklif edilecek fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

…

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. ” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin 6 ncı maddesinde; “ Yüklenici işlerin yürütülmesinde en az 4 yıllık lisans eğitimi almış Ziraat (Gıda-Süt), Gıda, Kimya mühendisleri, veteriner hekimler, kimyagerler, su ürünleri mühendisleri, diyetisyen ve ev ekonomisi yüksek okul beslenme bölümü mezunu (4 Yıllık) unvanlı kişilerden yetki verilen bir sorumlu yöneticiyi, aşçı, aşçı yardımcısı yeteri kadar servis ve temizlik işçisi ve şoför bünyesinde bulunduracaktır. Personelle ilgili belgeler sözleşme esnasında idareye sunulacaktır. “ düzenlemesi,

“Verilecek olan yemek ile ilgili kriterler” başlıklı 22 nci maddesinde; “ a) Bir gün 60 gr.kemiksiz dana etinden oluşan ana yemek verilecektir.

b) Bir gün 200gr Kemikli Tavuk etinden ana yemek verilecektir.

c) Diğer günlerde mevsimine göre kuru bakliyat ve sebze yemekleri verilecektir.

d) Her gün ikinci yemek olarak pilav, makarna, börek vs. Üçüncü yemek olarak yoğurt, salata, turşu, cacık, tatlı, meyve verilecektir.

e) Hazırlanacak yemekler öğrencilere sıcak olarak ulaştırılacak, çeşitli nedenlerle sıcak yemek ulaştırılmasının mümkün olmadığı Taşıma Merkezi İlköğretim Okullarında gerekli önlemler yemek veren firma tarafından alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemelerden ihale konusu işin gerçekleştirilmesi sırasında tam zamanlı personel çalıştırılmasının öngörülmediği bununla birlikte yemeklerin idarenin mutfağında pişirilmeyeceği ve taşıma masraflarının yükleniciye ait olduğu anlaşılmaktadır.

Aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan Askarakaya Yemek Fabrikasına gönderilen 01.08.2011 tarih ve 1938 sayılı yazı ile anılan istekliden Kamu 4734 sayılı Kanunun 38. Maddesine istinaden yazıda yer verilen örnek menü çerçevesinde açıklama yapılması istenilmiştir.

Askarakaya Yemek Fabrikasının 03.08.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, kullanılacak malzemelerin gramajlarına da yer verilen örnek menüler oluşturarak et yemeğinin bulunduğu öğün maliyetini 1,3665 olarak, tavuk yemeğinin bulunduğu öğün maliyetini 1,1040 olarak ve haftada 3 gün verilecek baklagil yemeğinin bulunduğu öğün maliyetini 2,1912 olarak öngördüğü ve bir günlük yemek maliyetini ortalama 0,9323 TL hesapladığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, anılan istekli tarafından bir günlük yemek maliyeti üzerinden % 6 personel gideri, % 0,18 yakıt gideri, % 0,17 sarf malzemesi gideri, her bir öğün için ½ ekmek ve % 1,5 diğer yasal giderler öngörülmüştür. Böylelikle 1 öğün yemeğin maliyetinin 0,923 TL malzeme ve 0,320611 TL diğer giderler olmak üzere 1,252911 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işin gerçekleştirilmesi sırasında kullanılacak aracın akaryakıt giderlerine ilişkin olarak bedel öngördüğü ancak buna ilişkin olarak herhangi bir tevsik edici belge sunmadığı, yemeklerde kullanılacak malzemelere ilişkin olarak ise proforma faturalar ile açıklama yaptığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ 79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu işin gerçekleştirilmesi sırasında kullanılacak aracın akaryakıt giderlerine ilişkin olarak bedel öngörüldüğü ancak buna ilişkin olarak herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı, yemeklerde kullanılacak malzemelere ilişkin olarak ise üzerinde düzenlenme tarihi bulunmayan fiyat teklifleri ve faturalarla açıklama yaptığı, Kamu İhale Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklamaları uyarınca faturalarla açıklama yapma olanağı bulunmadığı gibi söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde de herhangi bir SMMM ya da YMM onayının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Mevzuatında öngörüldüğü şekilde belgelendirilmediği anlaşılan Askarakaya Yemek Fabrikası’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Erkaraca Gıda Ltd. Şti.’nin idarenin 02.08.2011 tarih ve 1939 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazısına istinaden idareye sunduğu 05.08.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, anılan isteklinin;

Maliyet Türü

Miktarı

Birim maliyet

Toplam maliyet

Yemek malzeme gideri

81310 adet

0,840

68.300,00

Yemek üretim işçiliği

81310 adet

0,268

21.791,08

Sevkiyat işçilik maliyeti

81310 adet

0,140

11.383,40

Yemek üretim sevkiyatı ( araç yakıt gideri )

81310 adet

0,174

14.147,94

Araç kira bedelleri

81310 adet

0,014

1.138,34

Yemek dağıtım işçilik maliyeti

81310 adet

0,093

7.561,83

Yemek sevkşiyatında kullanılacak ekipmanlar

127501 adet

0,000

0,00

Köpük Tabak Kaşık Maliyeti

127501 adet

0,043

5.482,54

Genel giderler

1 yıl

5.811,22

5.811,22

Mali sorumluluk sigortası

1 yıl

577,50

577,50

GENEL TOPLAM

136.194,25

şeklinde bir maliyet analizi sunduğu ve kullanılacak malzemelerin gramajlarına da yer verilen örnek menü çerçevesinde bir haftalık yemek maliyetini 3,5898 TL olarak, günlük ortalama maliyeti de 0,718 TL olarak hesapladığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından yemeklerde kullanılacak bazı malzemeler için Kamu İhale Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklamalarına uygun bir şekilde düzenlenmiş proforma fatura ve fiyat teklifleriyle açıklama yaptığı, yemeklerde kullanılacak sebzeler ve yemeklerin yanında verilmesi öngörülen meyveler için ise Demesko Tarım Ür.San. Tic. A.Ş. tarafından düzenlendiği anlaşılan fiyat listesini sunduğu görülmektedir. Söz konusu fiyat listesi üzerinde “ Mülkiyeti Denizli Belediyesine ait Yaş Sebze ve Meyve Toptancı Halinde Satılan Malların ve perakende satış yerlerinde satılan Yaş sebze ve meyvelerin fatura kontrolü- belediye payı ve tahsilatı giriş çıkış ücreti halin güvenliğinin sağlanması, halin temizlik ve bakımının yapılması 01.01.2007 tarihi itibariyle DEMESKO A.Ş. tarafında yapılacaktır “ ifadeleri yer almaktadır.

Belge üzerindeki açıklamadan her ne kadar hal idaresinin bazı görev ve yetkilerini adı geçen şirkete devrettiği anlaşılsa da Kamu İhale Genel Tebliği uyarıca özel şirketler tarafından düzenlenen toptan fiyatları gösterir fiyat listesinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tevsik edici belge olarak kullanılmasının mümkün olamayacağı anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından yemeklerin her bir öğünde 100 gr. ekmek verilmesinin öngörüldüğü ve öğün başına 0,024 TL doğalgaz tüketileceğinin hesaplandığı, bununla birlikte doğalgaz ve ekmek giderlerine ilişkin tevsik edici belge olarak Buldan Ticaret Odası tarafından düzenlenmiş 26.07.2014 tarihine kadar geçerli kapasite raporunun sunulduğu görülmektedir.

Kapasite raporlarının yukarıda yer verilen Kamu İhale Tebliğinde sayılan aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak tevsik edici belgeler kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından akaryakıt giderinin km başına 0,45 Krş olarak öngörüldüğü ancak buna ilişkin olarak SMMM tarafından düzenlenen maliyet analizi ile açıklama yaptığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde sayılan aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılabilecek belgelerden birisi ile açıklama yapılmadığı görülmektedir.

Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliğine uygun bir şekilde belgelendirmediği görülen başvuru sahibinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Erkaraca Gıda İnş. Teks. Day. Tük. Mal. Sos. Hiz. ve Org. Tur. Taş. Lpg-Petrol Ürün. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti ve Askarakaya Yemek Fabrikası’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalenin; 2011-2012 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği işi olup,idarece yaklaşık maliyetin Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca belirlenen fiyatlar esas alınarak toplam 200.022,60 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede altı adet ihale dokümanı satın alındığı, 01.08.2011 tarihinde yapılan ihaleye dört isteklinin teklif verdiği, inceleme konusu ihalede iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 113.934,00 TL ile geçerli en düşük teklifi sunmuş olan Askarakaya Yemek Fabrikası üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi isteklinin ise Erkaraca Gıda Ltd. Şti.’nin belirlendiği anlaşılmıştır. Kurul kararı ile başvuru sahibi ve Erkaraca Gıda Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamaları uygun görülmeyerek teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi