KİK Kararı: 2011/UH.III-2902

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/059
Gündem No : 85
Karar Tarihi : 22.08.2011
Karar No : 2011/UH.III-2902
BAŞVURU SAHİBİ:
TRENKWALDER EBRU MEDİKAL VE TEMİZLİK İNŞ. TURİZM GIDA PEYZAJ TAŞIMACILIK A.Ş. ARCAN SOSYAL SOSYAL HİZMETLER TEMİZLİK İNŞ.EĞT. TİC. LTD. ŞTİ., BİRLİK MAH. 8.CAD. 43.SOK. 12/9 ÇANKAYA ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
KAHRAMANMARAŞ BELEDİYESİ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ, SAZIBEY MAHALLESI 62019. SOK 28 46050 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/68152 İhale Kayıt Numaralı "BELEDİYE İMAR PLANI DAHİLİ ÇEVRE TEMİZLİĞİ, ÇÖP TOPLAMA VE ÇÖP TAŞIMA HİZMET ALIM İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[26.65].(0266)./2011-30Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kahramanmaraş Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 18.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Belediye İmar Planı Dahili Çevre Temizliği, Çöp Toplama ve Çöp Taşıma Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Trenkwalder Ebru Medikal ve Temz. İnş. Turz. Gıda Peyzaj Taşımacılık A.Ş.-Arcan Sosyal Hizmetler Temz. İnş. Eğt. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 25.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.08.2011tarih ve 37248sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale tarihi itibariyle asgari ücret ile akaryakıt fiyatlarındaki değişikliklerin dikkate alınması suretiyle yaklaşık maliyetin güncellenmesi ve kendilerinden daha düşük teklif veren üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının gerektiği yönünde idareye yapmış oldukları şikayet başvurusuna cevaben, asgari ücret değişikliğinin ihale komisyonu tarafından dikkate alındığının ve ihalede aşırı düşük teklif bulunmadığı sonucuna varıldığının belirtildiği, bu durumda idarenin diğer maliyet unsurlarını güncellemediğinin anlaşıldığı ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi dikkate alındığında idarenin diğer gider kalemlerini güncelleyebileceği aşamanın geçtiği dikkate alındığında, düzeltici işlemle giderilemeyecek bu aykırılık nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “…(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.6 ncı maddesinde, tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin dikkate alınacağı belirtilmiştir.

İncelenen ihalede yaklaşık maliyetin 28.04.2011 tarihinde hesaplandığı, 31.05.2011 tarihinde ihalenin ilan edildiği ve ihale tarihinin 30.06.2011 olarak duyurulduğu, 29.06.2011 tarihli zeyilname ile de bu tarihin 18.07.2011 olarak değiştirildiği anlaşılmıştır.

Tekliflerin değerlendirildiği aşamaya ilişkin ihale komisyonu işlemleri incelendiğinde, ihale tarihine kadar asgari ücret değişikliğinin söz konusu olması nedeniyleHizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası gereğince yılın ikinci altı ayında geçerli olan asgari ücretlerin esas alınarak yaklaşık maliyetin güncellendiği tespit edilmiştir. İtirazen şikayet başvurusunda, idarenin anılan Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince ilan tarihi itibariyle de diğer giderleri güncellemesi gerekirken bu işlemi yapmamasının ihalenin iptalini gerektirdiği iddia edilmekle birlikte, ihalede yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarih ile ilan tarihi arasında bu maliyetin güncelliğini kaybettiği şeklinde bir sonucun ortaya çıkmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, isteklinin idareye yaptığı şikayet başvurusunun esasını, ihalede yaklaşık maliyetin yanlış olduğu ve doğru tutar dikkate alındığında bazı tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği hususu oluşturduğundan, belirtilen iddia, yaklaşık maliyetin ihale dokümanında yer alan kriterlere göre doğru şekilde hesaplanıp hesaplanmadığının da incelenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “…25.3.1. 1 lastikçi, 1 tamirci, 1 elektrikçi, 1 yağcı, 1 boyacı, 1 kaynakçı, 12 adet bölge sorumlusu, 63 adet şoför, 5 ilaçlama işçisi, 1 bekçi ve 2 sağlık teknikeri olmak üzere toplam 89 adet personele brüt asgari ücretin % 50 fazlası, hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonları, damperli kamyonet ile römorklu traktör araçlarında çalışacak olan toplam 105 adet personele ise brüt asgari ücretin % 20 fazlası aylık ücrete ilaveten ödenir. Kalan 348 adet personele aylık asgari ücret uygulanır.

25.3.1.1. 1-Yılbaşı, 1- 23 Nisan, 1-1 Mayıs, 1-19 Mayıs, 3,5 - Ramazan Bayramı, 1- 30 Ağustos, 4,5 gün Kurban Bayramı ve 1,5- 29 Ekim, tatilleri toplamı olan 14 gün (Kurban Bayramının son günü Cumhuriyet Bayramının ilk gününe denk geliyor), 542 adet işçi ile araçların tamamı mesai yapar ve bu işçilere _?_Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı tatil mesaisi ücreti _?_ödenir.

25.3.1.2. Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma ve Cumartesi günleri kurulan ve akşamdan temizliği yapılması gereken Semt Pazar yerlerinin temizliğinde 8 adet işçi ve 1 adet şoför günlük 7,5 saat üzerinden çalışma yapacaktır. Pazar günü kurulan Semt Pazar yerlerinin temizliğinde ise 10 adet işçi 3 saat süreyle fazla çalışma yapacaktır. (Pazar günü çalışan işçilere, İş Kanununun 41 nci maddesi uyarınca her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.) …” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İhaleye ilişkin teknik şartnamenin 2.1.2 nci maddesinde; “ Bu ihaleye konu işte; her gün (pazar günleri hariç) 542 adet işçi çalışır. Yüklenici, pazar günleri yapılacak olan çalışmalarda ise 12 adet şoför, 2 adet bölge sorumlusu ve 111 adet işçi ile mesai yapar. Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma ve Cumartesi günleri kurulan ve akşamdan temizliği yapılması gereken Semt Pazar yerlerinin temizliğinde 8 adet işçi ve 1 adet şoför günlük 7,5 saat üzerinden çalışma yapacaktır. Pazar günü kurulan Semt Pazar yerlerinin temizliğinde ise 10 adet işçi 3 saat süreyle fazla çalışma yapacaktır. (Pazar günü çalışan işçilere, İş Kanununun 41 nci maddesi uyarınca her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.) ” düzenlemesinin,

Anılan şartnamenin 4.1.27 nci maddesinde de; “ Yüklenici firma işin başından sonuna kadar program gereği çalıştırılacak araç ve işçiyi sabit sayıda bulunduracaktır. Çalıştırılacak araç ve işçilerin hafta içi ve tatil günlerindeki çalışma saatleri ve çalışma yerleri İdare yetkilileri ve yüklenici firma yetkilisi ile koordineli olarak yapılacaktır. Haftalık çalışma saati toplam 45 saat olup günlük 7,5 saat üzerinden çalışma yapılacaktır. İdare istediği takdirde çalışma yeri, çalışma gün ve saatlerinde değişiklik yapmaya yetkilidir. ” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

İdarenin yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, cetvelin 1 nolu maddesinde ihale konusu işte çalışacak 542 personelin aylık normal çalışma ücretlerinin hesaplandığı, cetvelin “ Pazar mesaisi ” başlıklı 2 nolu maddesinde de ayrıca, 125 personelin 50 Pazar gününe ilişkin çalışma ücretlerinin hesaplandığı, cetvelin 4 nolu “ Semt Pazarı mesaisi ” başlıklı kısmında ise, 10 işçinin işin süresi boyunca Pazar günleri yapacağı saatlik fazla çalışmanın hesaplandığı görülmüştür.

Yapılan inceleme kapsamında ihaleyi gerçekleştiren idareden; “…yaklaşık maliyet hesap cetvelinin 1 nolu maddesinde ihale konusu işte çalışacak 542 personelin aylık normal çalışma ücretlerinin hesaplandığı, cetvelin “Pazar mesaisi” başlıklı 2 nolu maddesinde ise ayrıca 125 personelin 50 Pazar gününe ilişkin çalışma ücretlerinin hesaplandığı görülmüştür. Bu çerçevede…

a) Pazar günleri çalışacak personelin, teknik şartnamenin 4.1.27 nci maddesinde belirlenen 45 saatlik haftalık çalışma süresini tamamlamış, dolayısıyla hafta tatilinde de çalışarak fazla mesai yapacak personelden mi oluştuğu, söz konusu personelin Pazar günleri çalışmakla birlikte henüz 45 saatlik haftalık çalışma süresini tamamlamamış olmaları durumunda, ihale konusu işte fazla mesai yapacak personelin, yalnızca, teknik şartnamenin 2.1.2 nci maddesinde belirtildiği şekilde Pazar günleri kurulan semt Pazar yerlerinde fazladan üç saat çalışacak personelden mi oluştuğu, ikinci durumun geçerli olması durumunda, yaklaşık maliyet hesap cetvelinin 2 nolu maddesinde yapılan hesaplamaların 1 nolu maddede yapılan hesaplamalar karşısında mükerrer bir hesaplama teşkil edip etmediği.

b) Teknik şartnamenin 2.1.2 nci maddesinde, Pazar günleri 12 adet şoför (İdari şartnamenin 25.3.1 inci maddesine göre brüt asgari ücretin % 50 fazlası ücret alacağı anlaşılmıştır.), 2 adet bölge sorumlusu (İdari şartnamenin 25.3.1 inci maddesine göre brüt asgari ücretin % 50 fazlası ücret alacağı anlaşılmıştır.) ve 111 adet işçi çalışacağı belirtilmiştir. Yaklaşık maliyet hesap cetvelinin 2 nolu maddesinde yapılan hesaplamalarda, 14 personelin % 50 fazla ücret üzerinden dikkate alındığı tespit edilmekle birlikte, geri kalan 111 işçiden 87’sinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplamalarda dikkate alındığı, 24’ünün de % 20 fazla ücrete göre değerlendirildiği görülmüştür. Bu kapsamda, ihale dokümanı satın alanlara, % 50 fazla ücret alacak personel dışında Pazar günleri çalışacak 111 personelin ayrı ayrı olmak üzere hangi ücret gruplarında yer aldığına ilişkin bir bilginin verilip verilmediği… ” hususunda bilgi istenmiştir.

İdarenin cevabi yazısında, 125 personelin teknik şartnamenin 4.1.27 nci maddesinde belirlenen 45 saatlik haftalık çalışma süresini tamamlamış personelden oluştuğu ve hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonlarında iki işçinin çalıştığı, bu nedenle de 24 personelin (şoför sayısı olan 12’nin iki katı) ücretinin % 20 fazla şeklinde hesaplandığı belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41 inci maddesinde; “ Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır.

…

Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir… ” hükmü,

Anılan Kanunun “hafta tatili ücreti” başlıklı 46 ncı maddesinde ise; “ Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir… ” hükmü yer almaktadır.

Haftalık 45 saatlik çalışma süresinin tamamlanması sonrasında hafta tatilinde çalışılması durumunda, çalışılan her bir saat fazla çalışma için verilecek ücretin, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 50 yükseltilmesi suretiyle zamlı olarak ödenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, farklı ücret gruplandırması yapılmışsa bu durum da dikkate alınarak, ihale dokümanında, işin süresi boyunca hangi ücret grubunda yer alan personelin “toplam kaç gün” fazla çalışma niteliğinde hafta tatili çalışması yapacağının, öte yandan, hafta tatilinde gün olarak yapılacak fazla çalışma hariç olmak üzere, hafta içi ya da hafta sonu ayrıca fazla çalışma yapılacaksa bu durumun da, işin süresi boyunca yine her bir ücret grubuna göre “toplam kaç saat” fazla mesai yapılacağı şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir.

Buna karşın ihale konusu işte yalnızca Pazar günü kurulan semt pazarlarında belirli sayıda işçinin saat üzerinden fazla çalışma yapmayacağı, bu personelin de dahil olduğu farklı ücret grupları arasında yer alan 125 personelin, işin süresi boyunca Pazar günleri 7,5 saat üzerinden bir günlük fazla çalışma yapacağı anlaşılmasına karşın, idari şartnamenin teklif fiyata dahil masrafları düzenleyen 25 inci maddesinde, hangi ücret grubunda yer alan personelin işin süresi boyunca toplam kaç gün hafta tatili çalışması yapacağının düzenlenmediği görülmektedir. Ayrıca, bu maliyet unsurunun zamlı şekilde hesaplanması gerekirken idare tarafından da yaklaşık maliyet hesabında eksik hesaplandığı tespit edilmiştir. Netice itibariyle, belirtilen durum, ihalede tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasına ve aşırı düşük tekliflerin belirlenebilmesi hususu başta olmak üzere idarenin de teklifleri eşit koşullarda değerlendirmesine engel teşkil ettiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Öte yandan, başvuruya konu ihale, Kamu İhale Kurulunun 22.08.2011 tarih ve 2011/UH.III-2901 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptaline karar verilmesi gerekmekle birlikte incelemeye konu ihale, Kurulun 22.08.2011 tarih ve 2011/UH.III-2901 sayılı kararı ile iptal edildiğinden karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi