KİK Kararı: 2011/UH.III-2735

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/058
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 15.08.2011
Karar No : 2011/UH.III-2735
BAŞVURU SAHİBİ:
AKBAY SOSYAL HİZMETLER VERİ İLETİŞİM BİLGİSAYAR İNŞAAT TEMİZLİK GIDA SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., ÖZGÜ SOKAK NO: 20/9 SİTELER ALTINDAĞ/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
ORHANGAZİ BELEDİYE BAŞKANLIĞI, Camikebir Mah. Dervişbey Cad. No:1 16800 ORHANGAZİ/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/69615 İhale Kayıt Numaralı "İŞÇİLİK HİZMETİ ALIMI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[23.68].(0259)./2011-44E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Orhangazi Belediye Başkanlığı tarafından 31.05.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İşçilik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akbay Sosyal Hizmetler Veri İletişim Bilgisayar İnşaat Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 08.07.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.07.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.07.2011 tarih ve 33802 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.07.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Akbay Sosyal Hiz. Ver. İlet. Bil. İnş. Tem. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan giyim giderlerine ilişkin proforma faturanın ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere proforma faturayı düzenleyen SF İş kıyafetleri İş Güvenliği Bakım Onarım Peyzaj firmasının bağlı bulunduğu Sincan Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne bildirim yapılmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, ihale dokümanında belirtilen maliyet kalemlerinin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve idare tarafından teklifin reddedilmesi gerektiği, zira ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinden asgari işçilik maliyeti düşüldükten sonra geriye kalan 2.891,80 TL ile ihale dokümanındaki yemek ve kıyafet giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin Orhangazi Belediye Başkanlığı tarafından açık ihale usulüyle yapılan 2011/69615 İKN'li “İşçilik Hizmeti Alımı” ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

20 Ad. Yüksek Okul Mezunu Personele Brüt Asgari Ücretin % 50.00 fazlası verilecektir. Bu işte ulusal bayram ve genel tatil günleri (20 ad. personel x 10 gün = 200 gün) çalışılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Personelin yemek ihtiyacı istekli tarafından ayda 26 gün esas alınarak ayni olarak karşılanacaktır. Yemek ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar: Teknik şartnamede belirtilmiştir. Personelin giyecek ihtiyacı istekli tarafından karşılanacaktır. Giyeceklerin özelliği ve sayısı: Teknik şartnamede belirtilmiştir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir: %1” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 7 nci maddesinde; “Çalıştırılacak personele verilecek yemek ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar:

Satın alınacak yemek en az 4 kaptan oluşmalıdır. Yemekler, Tarım Bakanlığı Yönetmeliklerince belirtilen günlük normal yemekler olup, ortalama 60 gr. protein ve vitamin ile ortalama 3000-3500 kalori ihtiva eder. Dört cins yemekten oluşan tabldotun birinci yemeği çorba (tereyağlı ve kemik sulu), ikinci yemek et veya gramajlara uygun etli sebze (kemikli pişmiş et 250 gr., kemiksiz pişmiş et 200 gr.) veya bakliyat (100 gr. ve üzeri bakliyat ile en az 50 gr. et veya sebze yemeği (100 gr. sebze ile 50 gr. net kıyma) olacaktır. Haftada üç gün et yemeği, 1 gün kıymadan yapılan köfte çeşitleri (200 gr.), haftada 1 gün sebze yemeği verilecektir. Üçüncü yemek pirinç pilavı, makarna, zeytinyağlı yemekler, börek vs. (en az 100 gr.), dördüncü yemek mevsimine göre salata, tatlı, yoğurt, ayran, komposto kola, meyve suyu’dur. (Taze meyve verilmesi durumunda 300 gr., su, ayran kapalı kapta olacaktır). Et veya etli sebze yemeklerinde mahalli alışkanlık veya mevsimine göre koyun, kuzu, dana, sığır etleri veya ara sıra kümes hayvanları eti, balık ya da icabında buna benzer et çeşitleri olmalıdır.

_Çalıştırılacak personele verilecek giyim ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar:_Hizmet Süresince Her Personele 1 defa mahsus giyim ihtiyacı karşılanacaktır. Toplam 20 adet poliviscon takım (ceket+pantolon+gömlek+kravat) ve ayakkabı verilecektir.

_Giyeceklerin özelliği aşağıdaki şekilde olacaktır:_Klasik Kesim ve Siyah Renk Olacak. Ceket ve pantolon %80 polyester %20 viscon içeriklidir. Gömlek %35 polyester %65 pamuktur. Kravat saten kumaştan imal edilmiştir. Ayakkabı 1. sınıf deridir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale tarihi 31.05.2011 olarak düzenlenmiştir. Yine idari şartnamenin 47 nci maddesinde, ihalede fiyat farkı hesaplanmayacağına, 48 inci maddesinde ise, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 2 (iki) gün içinde işe başlanacağı ve işin süresinin 210 (ikiyüzon) gün olduğuna ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Sözleşme tasarısının “Sözleşmenin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise; “İşe başlama tarihi 01.06.2011, işi bitirme tarihi 31.12.2011” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Öz Çağdaş San. Tic. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklamalarında, işçilik giderlerini KİK işçilik hesaplama modülünü kullanarak hesaplamış ve teklif fiyatına dahil etmiştir. Personelin yemek giderlerini ise Sölöz Pide Salonu tarafından düzenlenmiş bir proforma fatura sunarak tevsik etmiştir. Proforma faturanın altında Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde belirtilen meslek mensubu beyanı ve onayının bulunduğu tespit edilmiştir.

İstekli aşırı düşük teklif açıklama yazısında önceki hizmet alımı ihalesinden kalan giyim malzemelerinin firmanın stoklarında bulunduğunu ve bu yüzden maliyete ilave edilmediğini belirtmiştir. İstekli buna dayanak olarak Ek-O.8 numaralı stok tespit tutanağını ve alış faturasını aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasında hizmet alımı ihalelerinde isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunabileceği belgelendirme araçları sayılmış olup, anılan maddede stok tespit tutanağına ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, isteklinin stoğunda bulunan mallara ilişkin sunacağı stok tespit tutanakları, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirilmesinde kabul edilebilir bir belge hükmü taşımamaktadır.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim giderlerine ilişkin olarak, sunulan, ancak sadece yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında malın stoklarda bulunması durumunda kullanılabilecek bir belgelendirme aracı olan Ek-O.8 numaralı stok tespit tutanağı ile yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğindeki açıklamalara uygun olmadığı anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Akbay Sosyal Hiz. Ver. İlet. Bil. İnş. Tem. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarında tespit edilen aykırılıklar:

İstekli tarafından personelin giyim giderlerini tevsik etmek için SF İş kıyafetleri İş Güvenliği Bakım Onarım Peyzaj tarafından düzenlenmiş 218,00 TL tutarında bir proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturanın altında Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde belirtilen meslek mensubu beyanının ve onayının yer aldığı tespit edilmiştir. İstekli 218,00 TL tutarındaki proforma fatura tutarına % 3 sözleşme ve genel giderleri de ekleyerek ulaştığı 224,54 TL’yi giyim gideri olarak teklif fiyatına dahil etmiştir. Proforma faturaya dayanak olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı da isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmuştur. Proforma faturada yer alan giyim malzemeleri için teklif edilen tutarlar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan birim maliyet tutarları aşağıdaki gibidir:

Sıra No

Cinsi

Maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan birim maliyet tutarları

Birim Fiyatı (TL)

Miktarı

Tutarı (TL)

1

Ayakkabı

1,10

2,00

20

40,00

2

Gömlek

0,85

1,10

20

22,00

3

Kravat

0,15

0,30

20

6,00

4

Takım Elbise

5,00

7,50

20

150,00

Genel Toplam (KDV hariç)

218,00

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu proforma faturada belirtilen 80 parça giyim malzemesi için teklif edilen toplam tutarın % 3 sözleşme ve genel giderler dahil 224,54 TL olduğu tespit edilmiş olup, istekli tarafından sunulan proforma faturadaki birim fiyatların ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki birim maliyet tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Akbay Sosyal Hiz. Ver. İlet. Bil. İnş. Tem. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.’nin giyim giderlerine ilişkin yaptığı açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde belirtilen şartları taşıması nedeniyle yeterli olduğunun kabul edilmesi gerekmekle birlikte, giyim giderlerine ilişkin proforma faturanın ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere proforma faturayı düzenleyen SF İş kıyafetleri İş Güvenliği Bakım Onarım Peyzaj firmasının bağlı bulunduğu Sincan Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne bildirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Öz Çağdaş San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Akbay Sosyal Hiz. Ver. İlet. Bil. İnş. Tem. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan giyim giderlerine ilişkin proforma faturanın ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere proforma faturayı düzenleyen SF İş kıyafetleri İş Güvenliği Bakım Onarım Peyzaj firmasının bağlı bulunduğu Sincan Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne bildirim yapılmasına,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, ihale dokümanında belirtilen maliyet kalemlerinin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve idare tarafından teklifin reddedilmesi gerektiği, zira ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinden asgari işçilik maliyeti düşüldükten sonra geriye kalan 2.891,80 TL ile ihale dokümanındaki yemek ve kıyafet giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığı iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Orhangazi Belediye Başkanlığı tarafından işçilik hizmeti alımı işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin 283.276,17 TL olarak belirlendiği;

İdarece teklifi aşırı düşük bulunan karsız yaklaşık maliyetin altında (246.327,10 TL) teklif sunan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

İdarece yaklaşık maliyetin içerisinde 20 personel için toplam 4.000 TL giyim bedeli tespit edilmiştir. Söz konusu ihalede, asgari işçilik maliyeti 228.920,20 TL olarak tespit edilmiştir.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ise, idarece (Öz Çağdaş San. Tic. Ltd. Şti.) 231.812 TL bedeli teklif eden ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açılaması mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, 246.206 TL bedeli teklif eden ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Akbay firmasının aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun bulunmuştur.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Her ne kadar Kurul tarafından, Akbay Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmüş ise de; bu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında giyim için öngördüğü toplam 218 TL tutar ile (idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için belirlediği 4.000 TL maliyetin karşılanmasının mümkün olmadığı) söz konusu maliyetlerin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

Ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, kar elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu, Kurul tarafından teklifi aşırı düşük bulunarak reddedilen Öz Çağdaş Ltd. Şti. ile ilgili çoğunluk kararına katılmakla birlikte;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması da yukarda açıkladığım gerekçeye istinaden ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu bu sebeple bu isteklinin de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi