KİK Kararı: 2011/UH.III-2669

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/056
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 08.08.2011
Karar No : 2011/UH.III-2669
BAŞVURU SAHİBİ:
DİYARBAKIR DOLUNAY PETROL ÜRÜNLERİ GIDA İNŞ.NAK.İTH.İHR.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ., İSTASYON CAD. AYHAN DURAĞI ORYIL 20.APT. KAT:1 2 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 11.Bölge Müdürlüğü, Selimbey Mahallesi Iskele Caddesi - 65090 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/68563 İhale Kayıt Numaralı "BATMAN RAFİNERİSİNDEN KARAYOLLARI 11. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ VAN VE TATVAN SABİT ASFALT SİLOLARINA BİTÜM NAKLİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[24.01].(0132)./2011-40Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğütarafından 25.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Batman Rafinerisinden Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Van ve Tatvan Sabit Asfalt Silolarına Bitüm Nakli” ihalesine ilişkin olarak Diyarbakır Dolunay Petrol Ürünleri Gıda İnş.Nak.İth.İhr.San.Ve Tic.Ltd.Şti.’nin 29.06.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.07.2011tarih ve 34357sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.07.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, oysaki aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu, idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçelerinin yerinde olmadığı,

2. Tekliflerinin diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işin “Batman Rafinerisinden Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Van ve Tatvan Sabit Asfalt Silolarına Bitüm Nakli” olduğu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edildiği, işin Batman-Tatvan arası 2500 ton ve Batman-Van arası 2250 ton bitüm nakli iş kalemlerinden oluştuğu, ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği anlaşılmıştır.

İdarece sınır değer belirlemesi yapıldığı, belirlenen sınır değerin altında kalan başvuru sahibi Diyarbakır Dolunay Petr. Ür. Gıd. İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi aşırı düşük teklif kabul edilerek 03.06.2011 tarihli ve 9578 sayılı yazı ile 5 (beş) iş günü içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının istenildiği, başvuru sahibince 10.06.2011 tarihli açıklama yazısı ile aşırı düşük teklif açıklama dosyasının idareye sunulduğu görülmüştür.

İhale işlem dosyasında yer alan bila tarihli tutanaktan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yapılacak toplam kilometre hesabında ortalama kilometrenin nereden alındığına dair herhangi bir hesaplama gösterilmediği, Kartallar Petrolden alınan proformaya ait alış ve satış faturasının olmadığı, toplam sefer sayısı hesabı yapılırken virgülden sonraki kısım ne olursa olsun bir üst sayıya tamamlanmadığı, Turanlar lastikten alınan proforma faturaya ait alış ve satış faturasının olmadığı gerekçeleriyle yeterli görülmediği, ihale komisyonunun 17.06.2011 tarihli kararı ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin**“** Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi**”** başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)”

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

79.4.2.5.İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları

Yer almaktadır.

Başvuru sahibi Diyarbakır Dolunay Petr. Ür. Gıd. İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; motorin, lastik, işçilik, amortisman, maliye, araç yağ değişim giderlerine ilişkin ayrı ayrı hesap tablolarının, işin maliyet kalemlerinin gösterir analizin, K1 taşıt listesinin, motorin hesap tablosunun ekinde Kartallar Petrol firmasından alınmış motorin fiyatına ilişkin proforma faturanın, Mercedes Benz Türk A.Ş. bayi Gelecek otomotiv San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş araçların yakıt sarfiyatına ilişkin açıklayıcı belgenin, lastik hesap tablosunun ekinde Turanlar Lastik firmasından alınmış lastik fiyatına ilişkin belgenin, işçilik giderleri hesap tablosunun ekinde KİK işçilik modülü çıktılarının, kullanılacak araçlara ilişkin ruhsat fotokopilerinin, amortisman hesap tablosunun ekinde araçlara ilişkin muavin defter çıktılarının ve faturalarının, araç yağ değişim hesap tablosunun ekinde Mercedes Benz Türk A.Ş. bayi Gelecek otomotiv San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş araçların bakım giderlerine ilişkin yazının sunulduğu tespit edilmiştir.

İdarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarını yeterli bulmama gerekçelerinden yakıt ve lastik giderini tevsik etmek amacıyla Kartallar Petrol ve Turanlar Lastik firmalarından almış olduğu proforma faturalarının yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 maddesi gereğince SMMM onayı ve beyanının yer aldığı, anılan Tebliği uyarınca proforma fatura ekinde ayrıca alış- satış faturası sunma zorunluluğunun bulunmadığı bu haliyle sunulan belgenin Tebliğe uygun olduğu, idarenin ekinde alış satış faturası sunulmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı, ayrıca başvuru sahibince yakıt giderini açıklamak amacıyla kullandığı toplam sefer sayısı hesabı yapılırken virgülden sonraki rakamların yuvarlaması yapılması zorunluluğunun bulunmadığından idarenin bu gerekçesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ancak açıklama dosyası içerisinde motorin hesabı yapılırken ihale konusu işi oluşturanBatman-Tatvan arası ve Batman-Van arası mesafelerin ortalamasının 227,736 Km olarak alındığı, açıklama içeriğinde bu rakamın nereden alındığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, Kuruma verilen şikayet dilekçesinde yapılacak ortalama kilometre hesabında www.illerarası mesafe.com ve www.kgm.gov.trweb adreslerinden faydalanıldığının ve bunun teyit edilebileceğinin belirtildiği, sözkonusu web sitelerinden yapılan teyit sonucu Batman-Van arası mesafenin 303 km, Batman-Tatvan arası mesafenin 160 km ve ikisinin ortalamasının da 231,5 km olduğu tespit edilmiş olup bu durumda ihale konusu işte önemli bir maliyet bileşeni olan ortalama mesafenin tevsik edilemediği görülmüştür.

Ayrıca açıklama içeriğinde Mercedes Benz Türk A.Ş. bayi Gelecek Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş araç yağ değişim gideri hesabına esas maliyeti tevsik etmek amacıyla işte kullanılacak Mercedes-Benz marka 1840 Is Axor E4 çekici araçların 40.000-45.000 km de bir bakımının yapılaması gerektiği, bakım ücretinin 800,00 TL-1.100,00 TL arasında olduğunu belirten fiyat teklifi niteliğinde belgenin sunulduğu ancak belgenin üzerinde SMMM veya YMM onayının ve Kamu İhale genel Tebliğinin 79.4.2.5 maddesinde yer alan beyanında yer almadığı, bu durumda söz konusu maliyete ilişkin açıklamanın anılan Tebliğ açıklamalarına aykırı olduğu, bununla birlikte yine aynı firma tarafından kullanılacak araçların boş, yarı yüklü ve tam yüklü olması durumuna göre 100 km.’de kaç litre motorin giderinin olacağına ilişkin tevsik edici belge niteliğinde belge sunulduğu, ancak söz konusu belgenin yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliğinde sayılan tevsik edici belgelerden olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan tespit ve düzenlemeler neticesinde, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliğinde yukarıda anılan açıklamalara uygun olmadığı, bu durumda idarenin anılan istekliyi aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakmasının yerinde olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinde; idareye şikayet süresinin ihale süreci içerisinde şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikayetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikayet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme sonucunda, şikayetçinin 4734 sayılı Kanunun yukarda belirtilen hükmü gereği şikayete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin en geç aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu 10.06.2011 tarihi kabul edilse dahi, bu tarihi izleyen on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 30.06.2011 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi