KİK Kararı: 2011/UH.III-2431

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/053
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 18.07.2011
Karar No : 2011/UH.III-2431 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
AVİRA GIDA İNŞAAT ARAÇ KİRALAMA TAAH. AŞ, Osmanağa Mah., Söğütlüçeşme Cad., Tulumbacı Sk., Korular İşhanı, No: 2/42, Kadıköy /İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Marmara Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Fevzi Çakmak Mah., Mimar Sinan Cad., No:41, 34899, Pendik /İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/66245 İhale Kayıt Numaralı "MALZEME DAHİL YEMEK PİŞİRME DAĞITIM SERVİS VE SONRASI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.07.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[20.81].(0169)./2011-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Marmara Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 03.06.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım Servis ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.’nin 10.06.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 21.06.2011 tarih ve 30191 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.06.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi işlemine yönelik idareye yaptıkları şikâyet başvurusuna hâlihazırda cevap verilmediği, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, mevzuata göre firmalarının teklifinin diğer tekliflerle arasındaki farka, ihaleye sunulan tekliflerin birbirleri ile farklarına ve oransal olarak dizilişlerine bakılması gerektiği, idarenin aşırı düşük teklif olarak değerlendirdiği tekliflerinin yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre karşılaştırmalı olarak incelendiğinde; firmalarının yaklaşık maliyetin altında ve en düşük teklifi verdiği, tekliflerinin hizmeti gerçekleştirebilecek nitelikte kârlı bir teklif olduğu, teklifleri ile diğer teklifler arasında bir kopma olmadığı, bütün tekliflerin birbirine oldukça yakın olduğu, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması için hangi kriterlerin esas alındığının anlaşılamadığı, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isterken objektif davranmadığı, tekliflerin bütününe değil bazı bölümlerine göre hareket ettiğinin anlaşıldığı, yemek hizmeti alımlarında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığına ilişkin Kurumun sayısız kararı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin süresi içerisinde verilmeyen 22.06.2011 tarihli şikâyete cevap yazısında, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine değinilerek, anılan Kanunda hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin olarak bağlayıcı kurallar getirilmemiş olduğundan, söz konusu Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisinin ihale komisyonlarında olduğu belirtilmiş ve şikâyet başvurusu reddedilmiştir .

Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur …” hükmübulunmaktadır.

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33 üncü maddesinde; “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Hizmet sürecinin, verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” düzenlemesi;

Anılan şartnamenin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35 inci maddesinde; “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır…” düzenlemesi yapılmıştır.

İdarece, ihale komisyonunun 07.06.2011 tarihli ikinci oturumuna ilişkin tutanakta belirtildiği üzere; “… İhaleye istekli olarak katılan Avira Gıda İnş. Araç Kiralama Taah. A.Ş., Özemre Yemek Üretimi Gıda Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti., Aşgana Toplu Yemek ve İkram Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. firmalarının teklifleri idarece belirlenen yaklaşık maliyetin (8.167.494,50 TL) % 20 altında (6.533.995,60 TL) olması nedeniyle aşırı düşük bulunmuş ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesine istinaden 20.06.2011 tarihi mesai bitimine kadar aşırı düşük teklif sorgulaması istenmesine…” karar verilmiştir.

İdarenin 09.06.2011 tarihli yazıları ile başvuru sahibi istekli de dâhil olmak üzere toplam dört istekliden Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 numaralı maddesine istinaden aşırı düşük teklif açıklamalarını 20.06.2011 tarihi mesai bitimine kadar idareye sunmaları istenmiştir.

Söz konusu isteklilerden Özemre Yemek Üretimi Gıda Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklamalarını süresi içinde idareye sunmuş ve idarece uygun görülmüştür. Ancak başvuru sahibi istekli ile Aşgana Toplu Yemek ve İkram Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. süresi içinde açıklama yapmamıştır.

İnceleme konusu ihalede birim ve toplam teklif fiyatları,

Normal kahvaltı (495.000)

Diyet kahvaltı (94.080)

Normal yemek (1.342.800)

Diyet yemek (143.760)

Gece kahvaltı (165.000)

Ara Öğün (110.000)

TOPLAM

2,23

2,26

4,21

4,25

2,00

2,04

8.167.494,50

Avira A.Ş.

1,20

1,30

3,42

3,63

1,20

1,00

6.138.528,80

Şikayetçi, ADA sunmadı

Özemre

1,20

3,55

1,20

6.314.184,00

EAeAT, ADA uygun

Filiz-Dörtlü

1,65

3,35

1,65

1,00

6.334.208,00

Geçersiz t.

Aşgana

1,60

3,35

3,55

1,80

1,25

6.385.756,00

ADA sunmadı

Beyaz Saray

1,60

3,45

1,60

1,00

6.445.160,00

EA2AT, ADA uygun

Çelikler

1,69

3,52

1,62

1,42

6.651.736,40

Geçersiz t.

Pamuk

1,44

3,58

4,22

1,44

1,55

6.670.266,40

Geçerli t.

On-İş

2,13

2,45

3,55

3,99

2,13

2,02

7.199.038,40

Geçerli t.

Temaş

1,95

4,17

1,95

7.883.911,20

Geçerli t.

Olarak sunulmuştur.

Başvuru sahibinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin %75,15’i, diğer tekliflerin ortalamasının (6.735.532,55) ise % 91,13’ü olduğu tespit edilmiştir.

(Özemre Yemek Üretimi Gıda Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin % 77,31’i; Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin % 78,91’i; Aşgana Toplu Yemek ve İkram Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin % 78,18’i olduğu anlaşılmıştır.)

İkincil ihale mevzuatı kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında aşırı düşük teklif fiyatlarının belirlenmesinde esas alınacak sınır değerin tespitine ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine göre idarelerin, geçerli teklifleri belirledikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit etme ve bu teklifler hakkında açıklama isteme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin teklif fiyatının, yaklaşık maliyetin %75,15’i, diğer tekliflerin ortalamasının (6.735.532,55) ise % 91,13’ü olduğu görülmektedir. Bu durumda, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif bulunmadığı değerlendirilen başvuru konusu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin değerlendirmesi dikkate alındığında, idarece dört istekliden aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenmesine ilişkin olarak gerçekleştirilen işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir. Dolayısıyla aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması sunmayan istekliler ile aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması uygun bulunan isteklilere yönelik idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine değinilerek; anılan Kanunda hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmemiş olduğundan, söz konusu Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisinin ihale komisyonlarında olduğu belirtilmiş ve şikâyet başvurusu reddedilmiştir .

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde,

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

…”

Hükümleri bulunmaktadır.

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33 üncü maddesinde, “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Hizmet sürecinin, verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

…”,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35 inci maddesinde, “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

…” Düzenlemeleri yapılmıştır.

İnceleme konusu ihalede birim ve toplam teklif fiyatları,

Normal kahvaltı (495.000)

Diyet kahvaltı (94.080)

Normal yemek (1.342.800)

Diyet yemek (143.760)

Gece kahvaltı (165.000)

Ara Öğün (110.000)

TOPLAM

2,23

2,26

4,21

4,25

2,00

2,04

8.167.494,50

Avira A.Ş.

1,20

1,30

3,42

3,63

1,20

1,00

6.138.528,80

Şikayetçi, ADA sunmadı

Özemre

1,20

3,55

1,20

6.314.184,00

EAeAT, ADA uygun

Filiz-Dörtlü

1,65

3,35

1,65

1,00

6.334.208,00

Geçersiz t.

Aşgana

1,60

3,35

3,55

1,80

1,25

6.385.756,00

ADA sunmadı

Beyaz Saray

1,60

3,45

1,60

1,00

6.445.160,00

EA2AT, ADA uygun

Çelikler

1,69

3,52

1,62

1,42

6.651.736,40

Geçersiz t.

Pamuk

1,44

3,58

4,22

1,44

1,55

6.670.266,40

Geçerli t.

On-İş

2,13

2,45

3,55

3,99

2,13

2,02

7.199.038,40

Geçerli t.

Temaş

1,95

4,17

1,95

7.883.911,20

Geçerli t.

Olarak sunulmuştur.

Başvuru sahibinin teklif fiyatı yaklaşık maliyetin %75,15’i, diğer tekliflerin ortalamasının (6.735.532,55) ise % 91,13’ü olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda, teklif fiyatı yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan istekliden aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenmesinde mevzuata aykırılık olmadığı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan,

Başvuru konusu ihalede bütün isteklilerin yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği görülmekte; aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan dört isteklinin teklif fiyatlarının, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetten Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde öngörülen kâr oranı düşülerek bulunan tutardan (6.806.245,42 TL) daha düşük olduğu anlaşılmaktadır.

Malzemeli yemek alımına ilişkin ihalede, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas alınan birim fiyatların, [m1] yemek hizmetinin piyasadan temini için gerekli toplam fiyatı içerdiği ve dolayısıyla toplam yaklaşık maliyet içinde ayrıca bir kar oranının hesaba katılmadığı dikkate alındığında,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde belirtilen kar oranı hariç yaklaşık maliyet tutarından daha düşük fiyat teklif eden isteklilerden aşırı düşük teklif fiyatı açıklama istenmesinin de eşit muamele ilkesi bakımında mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte;

İdarece kar hariç yaklaşık maliyet tutarı hesaplanırken, toplam yaklaşık maliyetin %20’sini çıkarıldığı (YM x 0,80), Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde öngörüldüğü şekilde yaklaşık maliyetin belirlenmesinde esas alınan maliyet üzerinden eklenen %20 kar oranını düşürme (YM / 1,20) yoluna gidilmediği anlaşılmaktadır. Söz konusu tutar Yönetmeliğin anılan maddesine uygun olarak hesaplandığında 6.806.245,42 TL olmaktadır.

Bulunan bu tutara göre, eşit muamele açısından, idarece teklif fiyatı hakkında aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenmeyen Pamuk Ltd. Şti.’nden de aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması istenmesi gerekmekte ise de, Özemre Yemek Üretimi Gıda Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve Beyaz Saray İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin süresi içinde yaptıkları açıklamalarının idarece uygun görüldüğü ve açıklamaların uygun görülmesine ilişkin başvuru sahibinin şikayeti olmadığı anlaşıldığından belirtilen hesaplama hatasının ihale sonucuna bir etkisi bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde aşırı düşük tekliflerin yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre belirlenmesi öngörüldüğünden; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. maddesinde belirlenen oran üzerinden hesaplanan, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarından, daha düşük fiyat teklif eden başvuru sahibinden, aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinin, mevzuata aykırı olmadığı ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif fiyatı hakkında süresi içinde açıklama yapmadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmamasının, anılan Kanunun 38. maddesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” yönünde karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin Karara katılmıyoruz.

Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2011/UH.III-2431

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin