KİK Kararı: 2011/UH.III-2160
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2011/UH.III-2160
28 Haziran 2011
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/050
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 28.06.2011
Karar No : 2011/UH.III-2160
BAŞVURU SAHİBİ:
SERKAN SAĞLIK HİZMETLERİ KİMYA VE MEDİKAL SAN. TİC. LTD. ŞTİ., Fevzi Çakmak Mahallesi 10417 Sokak No:8/1 Karatay / KONYA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Hacı Şaban Mah. Meram Yeni Yol Cad. 42090 KONYA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/43308 İhale Kayıt Numaralı "TEST SONUÇ KARŞILIĞI PCR CİHAZI HİZMET ALIMI" İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
23.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[17.47].(0257)./2011-49E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 25.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Test Sonuç Karşılığı PCR Cihazı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Serkan Sağlık Hizmetleri Kimya ve Medikal San. Tic. Ltd. Şti.’nin 06.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.05.2011 tarih ve 26408 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Karar verilmesinin uygunolacağı hususlarına yer verilmiştir.
KARAR:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1 ) İdari şartnamenin 7.5.3 üncü maddesinde, teklif edilen ürünlere ilişkin olarak “firma tanımlayıcı nosu ile onaylatılmış bayi kodunun çıktısı”nın teklif mektubu kapsamında sunulmasının istendiği, birim fiyat teklif cetvelinin 3 üncü sırasında yer alan HCV Genotiplendirme (DNA-Hibridizasyon) testine ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından belirtilen bayi kodu çıktısı sunulmadığından, anılan şartname maddesi gereği teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
2 ) Kendilerine ait teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle en avantajlı 2 nci teklif olarak belirlenmediği, idarenin yaklaşık maliyetinin güncel olmadığı ve piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, bu hususa ilişkin olarak idareye yapmış oldukları şikayet başvurusuna karşı idarenin vermiş olduğu cevap yazısında, yaklaşık maliyete son alım fiyatlarının da dahil edilerek yaklaşık maliyetin hesaplandığının belirtildiği, idarenin gerçekleştirmiş olduğu son alıma ait teknik şartnamede örnekleme robotu istenmemişken, söz konusu ihalede istendiği, bu nedenle yaklaşık maliyetin olması gerekenden daha düşük belirlendiği, diğer taraftan yaklaşık maliyet ile teklif bedelleri arasında, yeniden ihale yapmak suretiyle katlanılacak maliyetten daha az bir farkın bulunduğu, bu hususun da göz önünde bulundurulması suretiyle yaklaşık maliyetin güncellenerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,
İddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:
İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; ihale konusu işin, “Test Sonuç Karşılığı PCR Cihazı Hizmet Alımı” olduğu, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; tekliflerin, birim fiyatlar üzerinden verileceği, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20 inci maddesinde ise, işin tamamı için teklif verileceği düzenlenmiştir.
Anılan şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümü ile birim fiyat teklif cetvelinden ihalenin; “HBV DNA”, “HCV-RNA” ve “HCV Genotiplendirme (DNA-Hibridizasyon)” olmak üzere 3 farklı test hizmeti alımına yönelik olduğu görülmüştür.
Şikayete konu ihaleye 2 istekli tarafından teklif sunulduğu, her iki isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, 25.04.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Detay Laboratuvar Cihazları San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Serkan Sağ. Hizm. Kim. ve Med. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedeli yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan teklifi uygun görülmeyerek en avantajlı 2 nci teklif olarak belirlenmediği, ihale komisyonu kararının 26.04.2011 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin iddiasının, HCV Genotiplendirme testine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin, idari şartnamede istenen “Firma tanımlayıcı nosu ile onaylatılmış bayi kodunun çıktısı”nı sunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
İdari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 inci maddesinde; “…İstekliler teklif ettikleri tıbbi demirbaşlara ait Sağlık Bakanlığı tıbbi kayıt sistemine kayıtlı olduğunu gösterir belge vermek zorundadır. Bu belge verilirken:
a) Tıbbi cihaz penceresinden alınmış, barkod kontrolü ve firma tanımlayıcı nosu,
b) Firma tanımlayıcı nosu ile onaylatılmış bayi kodunun çıktısı,
c) Ürün barkodu ile alınan tıbbi cihaz penceresinden alınmış ürün detay incelemesi bölümünün çıktısı (ithalatçı veya imalatçı belgesi),
d) Kapsam dışı ürünler için CE belgesi verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan düzenlemeden; isteklilerin ihale konusu test hizmetinde kullanılacak tıbbi demirbaşların, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankasına (TİTUBB) kayıtlı olduğunu gösterir belge ile birlikte, firma tanımlayıcı nosu ile onaylatılmış bayi kodunun çıktısının sunulmasının istendiği anlaşılmaktadır.
Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Tıbbi Cihazlarla İlgili Mal ve Hizmet Alımı İşlemleri Hakkında çıkarılan 2010/11 sayılı Genelgenin tıbbi cihaz alım esaslarına ilişkin 2 inci maddesinde; “..2.2 nci maddesinde “Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri kapsamındaki ürünlerin veya cihazların satın alımlarında, aday veya isteklilerin T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası’na (TİTUBB) kayıt veya bildirimi aranması zorunludur. Aday veya isteklinin, teklif edilen ürünün imalatçı veya ithalatçısı (tedarikçi firma) olmadığı durumlarda, ürünün tedarikçi firmasının bayii olduğuna dair TİTUBB kayıt veya bildirimi aranacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.
Belirtilen açıklama uyarınca, idarelerin yapacakları tıbbi cihaz alımlarında isteklilerin teklif ettikleri ürünün imalatçı veya ithalatçısı (tedarikçi firma) olmadığı durumlarda, ürünün tedarikçi firmasının bayii olduğuna dair TİTUBB kayıt veya bildirimini araması gerekmektedir.
Şikayete konu ihalenin tıbbi cihaz alımı değil, tıbbi cihaz hizmet alımı olduğu, aynı Genelgenin tıbbi cihaz hizmet alımlarına ilişkin esasları düzenleyen 3 üncü maddesinde isteklinin tedarikçi firmasının bayii olduğuna dair TİTUBB kayıt veya bildiriminin aranması gerektiğine ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği, diğer taraftan, söz konusu idarenin talep etmiş olduğu testleri yapabilen, ancak imalatçı, ithalatçı veya bayii niteliğine haiz olmayan firmaların da (laboratuarların) ihale konusu hizmeti gerçekleştirebileceği göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Ancak, söz konusu idari şartname maddesine herhangi bir şikayet veya itirazen şikayet başvurusunun bulunmadığı ve söz konusu düzenlemenin bu hali ile kesinleştiği anlaşıldığından, anılan düzenleme uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu bilgi ve belgeler incelendiğinde; birim fiyat teklif cetvelinin 3 üncü sırasında yer alan HCV genotiplendirme (DNA-hibridizasyon) testine ilişkin olarak; dış laboratuarda çalışmayı teklif ettiği görülmüştür.
Teknik şartnamenin “Cihaz ve reaktiflere ait teknik özellikler” başlıklı bölümünün 24 üncü maddesinde: “HCV Genotiplendirme icap ettiği durumlarda, ihale uhdesinde kalan firma HCV’nin bilinen tüm genotiplerini test edebilen ve genotip 1 içinde (a) ve (b) tayini yapabilen testin çalışılması için gereken kiti, sarf malzemesini laboratuara pey der pey teslim etmeli ve cihazı laboratuara kurmalıdır veya laboratuarın uygun gördüğü bir dış laboratuarda bu testleri çalıştıracak ve sonuçları uzman hekim imzalı olarak laboratuara teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan düzenlemeden, ihale üzerinde bırakılan firmanın, uygun görülecek bir dış laboratuarda testleri yaptırabileceği anlaşılmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından dış laboratuar olarak belirlenen S.Ü. Selçuklu Tıp Fakültesinden alınan bir yazı ile, söz konusu testin bu kuruluşa ait laboratuarda yapılacağını belirttiği görülmüştür.
İhaleyi gerçekleştiren idare olan Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesine hitaben yazılan söz konusu yazıda; “Kurumunuzun 25.04.2011 tarihinde yapacağı “Sonuç karşılığı PCR cihazı” ihalesinde dış laboratuarda çalıştırılmasını kabul ettiğiniz “HCV genotiplendirme” testini laboratuarımız “AB/Analitica marka HCV genotiplendirme kiti ve Tecan Profibloot 48 cihazıyla Ters Hybritization yöntemiyle” çalışmaktadır. Bu çalışma ile HCV’nin bilinen tüm genotipleri tespit edebilir ve genotip 1 içinde a ve b tayini yapabilir.
İlgili firma, ihalenin uhdesinde kalması durumunda, kurumunuz numunelerinde HCV genotiplendirme icap ettiği durumlarda laboratuarımızda bu testi ücreti mukabilinde çalıştırmak istemektedir. Bu testin Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen (SUT) ücreyi karşılığı laboratuarımızda çalıştırılması ve sonuçların tarafımızdan onaylı olarak laboratuarınıza teslim edilmesi hususunda bir sakınca yoktur…” ifadelerine yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin, “HCV genotiplendirme” testi için dış laboratuar kullanacağını belirtmiş olması ve bu hususa ilişkin olarak dış laboratuardan alınmış olan yazının sunulmuş olması nedeniyle, belirtilen test hizmetinde kullanılacak ürünlere ilişkin olarak idari şartnamenin anılan 7.5 inci maddesinin (b) alt başlığında belirtilen “firma tanımlayıcı nosu ile onaylatılmış bayi kodunun çıktısı”nı sunmadığı, bu itibarla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,
Anılan şartnamenin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
…
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir…” hükmü,
Yer almaktadır.
Yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında idarece, 17.03.2011 tarihli yazılar ile Meram Tıp Fakültesi Hastanesi ve Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesinden, ihale konusu test alımlarına ait son alım fiyatlarına ilişkin olarak bilgi talebinde bulunduğu, adı geçen hastaneler tarafından istenen son alımlara ilişkin birim fiyatları içeren sözleşmelerin idareye gönderildiği, diğer taraftan Detay Laboratuar Cihazları San. Tic. Ltd. Şti.’nden fiyat bildirimi alındığı, hastanelerin belirtmiş olduğu son alım fiyatları ile adı geçen firmanın idareye bildirmiş olduğu fiyatların aritmetik ortalaması alınarak yaklaşık maliyetin belirlendiği görülmüştür.
Anılan Yönetmelik maddesinden; yaklaşık maliyetin hesabında daha önce gerçekleştirilmiş işlerde ortaya çıkan fiyatların kullanılması hususunda, ihale konusu iş ile gerçekleştirilmiş işlere ait ihale dokümanlarının bire bir aynı olması şartının aranmadığı, benzer nitelikteki işlere ait fiyatların da yaklaşık maliyetin hesabında kullanılabileceği anlaşılmaktadır.
Öte yandan piyasadan alınan fiyat bildirimi ile yukarıda anılan hastanelerden alınan son alım fiyatlarının birbirlerine yakın olduğu, şikayet başvurusuna idarenin vermiş olduğu cevap yazısında da, yaklaşık maliyetin güncel fiyatları yansıttığının belirtildiği görülmüştür.
Yapılan tespitler neticesinde; yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin olarak idarece tespit edilen işlemin anılan Yönetmelik hükmüne uygun olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Diğer taraftan, başvuru sahibine ait teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle ihale komisyonunca uygun görülmeyerek ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi olarak belirlenmediği, ihale komisyonunun bu doğrultudaki kararının ihale yetkilisince de uygun görülerek onandığı, bu itibarla idarenin başvuru sahibine ait teklife ilişkin iradesini ortaya koyduğu anlaşılmaktadır.
4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3 üncü maddesinde;
“16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;
a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,
b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,
c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,
Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.
16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda; ihalede tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, başvuru sahibine ait teklifin idarece uygun görülmediği ve bu bağlamda idarenin başvuru sahibine ait teklife ilişkin iradesini de ortaya koyduğu anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanunun anılan 5 inci maddesi hükmünde yer alan temel ilkeler gözetilerek ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;
Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
Oybirliği ile karar verildi.
Kazım ÖZKAN
Başkan V.
II. Başkan
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Bahattin IŞIK
Kurul Üyesi
Hakan GÜNAL
Kurul Üyesi
Adem KAMALI
Kurul Üyesi
Abdullah DÜNDAR
Kurul Üyesi
Erkan DEMİRTAŞ
Kurul Üyesi
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.