KİK Kararı: 2011/UH.III-2159

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/050
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 28.06.2011
Karar No : 2011/UH.III-2159
BAŞVURU SAHİBİ:
Almet Nakliye Temizlik Gıda Taah.San.Tic.Ltd.Şti., Karaman Cad Melike Hatun Çarşısı Kat 2 No. 236 Merkez/Konya

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Kırşehir Şeker Fabrikası Müdürlüğü, Ortaköy Yolu Üzeri 17.Km Kırşehir

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/46378 İhale Kayıt Numaralı "Fabrikamız Muhasebe Servisi Ve Bağlı Birimlerinde İşgücü Çalıştırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[18.88].(0169)./2011-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Kırşehir Şeker Fabrikası Müdürlüğü tarafından 14.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Fabrikamız Muhasebe Servisi ve Bağlı Birimlerinde İşgücü Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Almet Nakliye Temizlik Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 23.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.06.2011 tarih ve 27991 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.06.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale üzerinde kalan isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu, aşırı düşük teklif fiyatları hakkında Kamu İhale Genel Tebliğine uygun açıklama yapmayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

2 ) İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından sunulan iş deneyim belgeleri usulüne uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin kararında; “… teklif veren 9 istekliden teklif fiyatı düşük olan 7 firmaya aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmıştır.

Yapılan değerlendirme sonucun Kamu İhale Genel Tebliğine uygun açıklama vermeyen Başak Ticaret, Timsan Ltd. Şti., Aktif Ltd. Şti., Sonay Grup ve Akbay Sos. Hiz. Ltd. Şti. firmalarının teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Açıklamaları uygun bulunan Önde Güvenlik Sis. Tem. Tur. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile Akgün Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmalarının giyim için öngördükleri bedeller hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı halde Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.15 maddesinin son paragrafı ‘İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir’ hükmündedir. Bu nedenle teklifleri reddedilmeyerek yukarıdaki hükme istinaden firmalar ve belgeyi düzenleyen Mali Müşavirler hakkında bağlı oldukları Vergi Daireleri ve Mali Müşavirler Odalarına durum bildirilmiştir.” denilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde,

“…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…”

Açıklamaları yer almaktadır.

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesi,

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Fabrikamız Muhasebe Servisi ve bağlı birimlerinde işgücü çalıştırılması

b) Miktarı ve türü: Fabrikamız muhasebe servisinde ve bağlı birimlerinde 1 yıl süreli 4 yıllık üniversite mezunu günlük toplam 8 kişi ile muhasebe işlerinin yürütülmesi için işgücü çalıştırılması

…”,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesi,

“…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Yüklenici tarafından çalıştırılacak personele aylık ödenecek brüt asgari ücret tutarı; yürürlükte bulunan brüt asgari ücret tutarının % 25 fazlası oranı kullanılarak hesaplama yapılacak ücret bordrosunda gösterilerek ödeme yapılacaktır

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici tarafından çalıştırılacak personele fiilen çalışılan her gün için 6,00 TL yemek bedeli nakdi olarak ödenecek olup ücret bordrosunda gösterilecektir. Yemek bedeli her ay için 22 gün üzerinden hesaplanacaktır. Yüklenici tarafından çalıştırılacak elemanlar Fabrikamız Lokantasından ücreti mukabili yemek yiyebilecektir. Yol için bedel öngörülmemiş olup çalıştırılacak personel Fabrikamız servisleriyle ücretsiz olarak işe gelip gidebileceklerdir. Ayrıca 8 adet Muhasebe elamanlarının her biri için 1 adet takım elbise, 1 adet gömlek, 1 adet kravat, 1 çift deri ayakkabı verilecek olup, yüklenici tarafından verilecek giyim malzemeleri ayni olarak karşılanacaktır.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları sigortası prim oranı 1(Bir) olarak belirlenmiştir.”,

“İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesi,

“48.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 7 (yedi) gün içinde işe başlanır.

…

48.3. İşin süresi 365 (Ücyüzaltmışbeş) gündür.”,

Birim fiyat teklif cetvelinde tek iş kalemi,

“Muhasebe Servisinde ve bağlı birimlerine işgücü alımı (asgari ücretin %25 fazlası): 8 işçi, 12 ay”,

Şeklinde düzenlenmiştir.

İdarece, anılan tarihte yürürlükte olan asgari ücret tutarı ve idari şartnamede belirtilen giyim eşyası için belirlenen bedel esas alınarak bulunan teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı olan tutar, yaklaşık maliyet olarak belirlenmiştir.

İdarenin 15.04.2011 tarihli yazıları ile tespit edilen yaklaşık maliyetten (giyim bedeli dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplam tutarından) daha düşük fiyat teklif eden isteklilerden aşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama istenmiştir.

İhale üzerinde kalan Önde Güv. Sis. Tem. Tur. Gıda Araç Kir. Bilg. Oto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin idarenin kayıtlarına 22.04.2011 tarihinde giren aşırı düşük teklif fiyatı açıklama yazısı ve eklerinden, idari şartnamede öngörülen işçilik ve yemek giderlerine göre teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamına ek olarak, giyim bedeli için bir işçiye toplam 6 TL ve % 3 sözleşme gideri dahil edilerek teklif fiyatının oluşturulduğu,

Teklif fiyatı kapsamında öngörülen giyim bedelinin kendi aldığı malların maliyetine dayalı olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile belgelendirildiği anlaşılmıştır.

SMMM tarafından düzenlenen söz konusu tespit tutanağında, esas alınan yasal defter döneminin 2011 olarak belirtildiği ve bu dönemde ihale konusu hizmet işinde kullanılacak sayı kadar giyim eşyası alışı yapıldığının ifade edildiği tespit edildiğinden,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12 ve 79.4.2.16 ncı maddelerine uygun olarak teklif fiyatının önemli bileşenlerinin belgelendirildiği anlaşılmış olup aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Akgün Dan. Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, idarenin kayıtlarına 18.04.2011 tarihinde giren aşırı düşük teklif fiyatı açıklama yazısı ve eklerinden de, idari şartnamede öngörülen işçilik ve yemek giderlerine göre teklif edilmesi asgari işçilik maliyet toplamına ek olarak, giyim bedeli için bir işçiye toplam 8,30 TL ve % 3 sözleşme gideri dahil edilerek teklif fiyatının oluşturulduğu,

Teklif fiyatı kapsamında öngörülen giyim bedelinin alınan proforma fatura ile maliyete dayalı olarak belgelendirildiği anlaşılmıştır.

SMMM tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde belirtilen ibare yazılarak onaylanan proforma faturada alınan fiyatın (8,20 TL) teklif fiyatta esas alınan fiyattan daha düşük olduğu tespit edildiğinden,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesine uygun olarak teklif fiyatının önemli bileşenlerinin belgelendirildiği anlaşılmış olup aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Diğer taraftan, Akgün Dan. Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesinin ikinci şikayet konusunda yapılan incelemede belirtilen gerekçelerle reddedilmesi gerektiğinden anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif fiyatı hakkında açıklama istenmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin kararında söz konusu iddiaya ilişkin herhangi bir hususa yer verilmemiştir.

Kamu İhale Kanununun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinde,

“…

2) (Değişik: 20/11/2008-5812/3 md.) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, … son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.

…”

Hükümleri,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde,

“(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

d) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri … ne ilişkin deneyimi gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

…”,

“Belge düzenleme koşulları” başlıklı 45 inci maddesinde

“…

(6) Kısmi kabul yapılan işlerde, işin tamamı bitirilmeden yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenemez.

…

(10) Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından, işin niteliğinden dolayı birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarı esas alınarak iş bitirme belgesi düzenlenir.”,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48 inci maddesinde,

“…

(4) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, sözleşme süresi ile sınırlı olmak üzere yapılan işin tutarı iş deneyim tutarı olarak kabul edilir.

…”,

Hükümleri,

İdari şartnamenin “ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde,

“…

7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

… İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Resmi veya Özel Kuruluşlarda her türlü personel çalıştırılması işine ait faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin yapmış olduğu işler”,

Düzenlemeleri bulunmaktadır.

İhale üzerinde kalan Önde Güv. Sis. Tem. Tur. Gıda Araç Kir. Bilg. Oto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. iş deneyimini tevsik amacıyla, Milli Eğitim Bakanlığı İncesu Çok Programlı Lisesi tarafından “temizlik ve ilaçlama hizmeti ile aşçılık hizmeti ve yemek yapım sonrası dağıtım hizmeti” ile ilgili olarak düzenlenmiş, 01.07.2010 tarihli yüklenici iş bitirme belgesinisunmuştur.

Belge üzerindeki bilgilere göre, işin ihale ilan tarihinden önceki son beş yıl içinde kabulünün yapıldığı, belge tutarının isteklinin teklif fiyatına göre karşılaması gereken tutardan fazla olduğu anlaşılan ihale konusu iş ile benzer iş kapsamındaki söz konusu belgenin değerlendirmeye alınmasında mevzuata aykırılık olmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Akgün Dan. Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ise iş deneyimini tevsik amacıyla, Muhammer Tuksavul Turhal Şeker Fabrikası A.Ş. tarafından “2010/29462 İKN Ofis Temizlik ve Yemek Servisi” hizmet alımı işi ile ilgili olarak düzenlenmiş, 31.12.2010 tarihli yüklenici iş bitirme belgesini sunmuştur.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekindeki Standard forma uygun olmayan belgede, sözleşme tarihinin (03.05.2010) belirtildiği ancak kabul tarihinin belirtilmediği, sözleşme bedelinin (70.164,99 TL) ve belge tutarının (62.936,74 TL) belirtildiği ancak gerçekleşmiş iş tutarının ve toplam sözleşme tutarının belirtilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca Standard Forma uygun olmayan iş bitirme belgesinde sözleşmenin devri hali ile ilgili bir kısım da bulunmamaktadır.

Kurumumuz Kamu Satın Alma Platformundan İKN esas alınarak yapılan sorgulamadan, söz konusu hizmet işinin “Sözleşme İmzalandıktan Sonra 3 (Üç) Gün İçerisinde Yer Teslim Tarihinden İtibaren 270 (İkiyüzyetmiş) Takvim Günü” süreli ve “ 7 Kişi ile 9 Ay Süreli İşletme, Ofis Binaları Temizliği ve Yemek Servisi Hizmet Alımı” olarak ilan edildiği, sözleşmenin 03.05.2010 tarihinde imzalandığı tespit edilmiştir. (Bu durumda, hizmet işinin ihale ilanındaki bilgilere göre belgenin düzenlendiği tarih itibari ile kabulünün yapılmamış olduğu sonucu çıkmaktadır.)

Dolayısıyla, 4734 sayılı Kanuna göre hizmet işi ile ilgili olarak iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için gerekli olan işin kabulü ve devam eden işlerin devri halinde (kabul ve) % 80 tamamlanma şartına ilişkin herhangi bir bilgi içermeyen, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırı ve Standard Forma uygun olmayacak şekilde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin uygun görülerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması mevzuata aykırı bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Akbay Sos. Hiz. Ver. İlet. Bilg. İnş. Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamaları, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında aritmetik hata olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.

İdarenin aritmetik hata olarak belirttiği hususun, tutanakta yer alan tablolarda toplam tutar ve toplam miktar sütunlarına, sırasıyla toplam miktar ve toplam tutar bilgilerinin yazılmış olmasından kaynaklandığı; ancak yazılan miktar ve tutar bilgilerinin yanına birimlerinin de yazıldığı, dolayısıyla birim maliyetin belirlenmesinde hangi sayının hangi sayıya bölüneceğinin anlaşıldığı, bu şekilde bulunan bölümlerin tablolarda belirtilen ortalama birim maliyet tutarlarına eşit olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, anılan isteklinin teklif fiyatı kapsamında öngörülen giyim bedelinin, proforma fatura ile maliyete dayalı olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesi uyarınca belgelendirildiği, proforma faturalarla birlikte sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındagösterilen ortalama birim maliyet tutarlarının teklif fiyatta esas alınan birim fiyattan daha düşük olduğu tespit edildiğinden, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklamalarına uygun olan söz konusu aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının kabul edilmemesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Akbay Sos. Hiz. Ver. İlet. Bilg. İnş. Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle;

1. ihale üzerinde kalan isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu, aşırı düşük teklif fiyatları hakkında Kamu İhale Genel tebliğine Uygun açıklama yapmayan tüm isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,

2. İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafında sunulan iş deneyim belgeleri usulüne uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

İdare tarafından, yaklaşık maliyet 135.964,80 TL, yaklaşık maliyet içerisinde giyim bedeli 1200 TL olarak tespit edilmiştir.

İdarece teklifi aşırı düşük bulunan karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

İdarece, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif 134.778,24 TL teklif bedeli ile Önde Ltd. Şti. ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ise 134.797,44 TL teklif bedeli ile Akgün Ltd. Şti. belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ise, Önde Ltd. Şti. ile Akbay firmalarının yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olarak değerlendirilerek bu firmaların ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif belirlenmesine karar verilmiştir.

Her ne kadar Kurul tarafından, Önde Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmüş ise de; bu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında giyim için öngördüğü her bir işçiye 6 TL olmak üzere toplam 8 personel için 48 TL (idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için belirlediği 1200 TL maliyetin karşılanmasının mümkün olmadığı) bedel ile söz konusu maliyetin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, Kurul tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Akbay Ltd. Şti.’inin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmüş ise de; bir işçi için 18,20 TL olmak üzere %3 sözleşme gideri dahil toplam 8 işçi için 149,97 TL maliyet öngördüğü (idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için belirlediği 1200 TL maliyetin karşılanmasının mümkün olmadığı) bu bedel ile söz konusu maliyetin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

Ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, kar elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu, Kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Önde Ltd. Şti. ile Akbay Ltd. Şti.’inin firmalarının teklif ettiği bedel ile ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, idarece, bu isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi