KİK Kararı: 2011/UH.III-1965

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/045
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 13.06.2011
Karar No : 2011/UH.III-1965
BAŞVURU SAHİBİ:
BEŞYILDIZ YEMEK GIDA TURİZM VE TEMZ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. VEKİLİ AV. HÜSNA MEHTAP YARAR ARK, CİNNAH CADDESİ, NO:42/17 ÇANKAYA/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
BOZOK ÜNİVERSİTESİ Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, Atatürk Yolu, 7. Km, Erdoğan Akdağ Kampüsü, Merkez Kütüphane Binası YOZGAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/27075 İhale Kayıt Numaralı "2011-2012 Yılı Yemek Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[16.43].(0257)./2011-48E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bozok Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 08.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011-2012 Yılı Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Beşyıldız Yemek Gıda Turizm ve Temz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Av. Hüsna Mehtap Yarar Ark’ın 06.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.05.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.05.2011 tarih ve 25249 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.05.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 ) İdari şartnamede yer alan düzenleme gereği, ihale konusu işin alt yüklenicilere yaptırma imkânının bulunmadığı, bu nedenle yüklenicilerin kendilerine ait veya kiralayıp işlettikleri yemek fabrikalarının olması ve bu fabrikaların ihale konusu işi yapabilecek kapasitelerinin bulunması gerektiği, firmaların yemek kapasitelerini, yetkili kuruluşlar tarafından düzenlenen kapasite raporları ile belgeledikleri, yemek hizmetlerine ilişkin kapasite raporları yetkili kuruluşlar tarafından düzenlenirken makine teçhizat ve personel sayısına bakıldığı, uygulamada; fiziki ortama ilişkin kısa süreli kiralamaların yapıldığı, kapasite raporunun temini sonrasında makine ve teçhizatın elden çıkarıldığı ve işçilerin işine son verildiği, böyle durumlarda kapasite raporlarının geçerliğinden bahsetme imkânının bulunmadığı, dolayısıyla tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sadece, raporun verildiği andaki durumu gösteren kapasite raporlarına bakılarak karar verilmesinin doğru olmadığı, isteklilerin sunmuş oldukları kapasite raporlarının ihale konusu işi yapabilecek surette gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ve isteklilerin yemekhane ve yemek fabrikalarının bulunup bulunmadığının ihale komisyonunca yerinde inceleme yapmak suretiyle belirlenmesi gerektiği, fiilen çalışan işçi sayısı, makine-teçhizat vb. diğer gereklilikler açısından gerekli inceleme ve araştırmayı yapmayarak, üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeyen ihale komisyonunun tesis etmiş olduğu işlemin mevzuata uygun olmadığı, kapasite raporlarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığının belirlenmesi amacıyla gerekli incelemenin yapılması halinde isteklilerin yeterli olmadıklarının görüleceği,

2 ) Firmaların yemek dağıtım hizmetinde kullanacakları araçlar ile ısıtma ve servis hizmetlerinde kullanılacak araç, makine-teçhizat ve malzemelere ilişkin olarak, ihale dokümanında düzenleme bulunmasına rağmen ihale komisyonu tarafından gerekli incelemenin yapılmadığı, bu yönü itibari ile isteklilerin yeterliklerinin tespit edilmediği, yemek hizmetinde kullanılacak araç, makine, teçhizat ve malzemelerin nitelik ve nicelik bakımından uygun olup olmadığının, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler uyarınca ihale komisyonu tarafından incelenmesi gerektiği,

3 ) İdari şartnamede yer alan düzenlemeler uyarınca, isteklilerin teklif mektubu kapsamında belgelerin aslı veya noter onaylı suretlerini sunmaları gerektiği, ihale komisyonu tarafından yapılacak değerlendirmede belgelerin usulüne uygun sunulup sunulmadığının tespiti yanında, bu belgelerin gerçekliği ve geçerliliğinin de ayrıca incelenmesi gerektiği, ancak ihale komisyonu tarafından belgelerin gerçekliği ve geçerliğine ilişkin gerekli inceleme yapılmadığından, aslında eksik ve hukuken yok hükmünde olan belgelerin kabul edilerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

4 ) Teknik şartnamede yemeklerin hazırlanması sırasında kullanılacak malzemelerin cinsi ve miktarları belirtilmişken, işin süresi boyunca o yemeklerden kaç adet hazırlanacağına ilişkin net bir bilginin mevcut olmadığı, her bir yemeğin maliyetinin bire bir aynı olmayabileceği dikkate alındığında, şartnamedeki düzenleme sebebiyle ihale komisyonunun yeterlik incelemesinin önemli olduğu, ancak bu incelemenin ihale komisyonu tarafından yapılmadığı,

5 ) İhalenin 1 inci kısmı kapsamında yemek hizmet alımı yapılacak merkez yemekhaneleri için ihale dokümanında 27 işçi çalıştırılacağının düzenlendiği, bu kadar işçi çalıştıracak firmanın kapasitesinin en üst seviyede olması gerektiği, bu nedenle çalışacak personel sayısı ile makine-teçhizatlar ve yemek fabrikası alanının uyumlu olması koşulunun da aranması gerektiği, bu gerekliliğin 4724 sayılı Kanunun temel ilkelere ilişkin 5 inci maddesi gereği olduğu,

6. İhale konusu işte çalışacak gıda mühendisi/diyetiysen, baş aşçı ve aşçı sayılarının ihale dokümanında net bir şekilde belirtilmediği, sadece, kılık kıyafete ilişkin hususları düzenleyen şartname maddesinde belirtilen nitelikteki personelin anıldığı, ihale dokümanında sadece asgari işçi sayısının belirtilmesi, nitelikli personelin sayısının ise belirlenmemesinin kötü niyetli uygulamalar yol açabileceği, örneğin bütün personeli düz vasıflı işçilerden oluşan bir firmanın bu davranışının sözleşmeye aykırı olmayacağı, öte yandan ihale dokümanında anahtar teknik personele ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; işin, “2011-2012 Yılı Yemek Hizmet Alımı” işi olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; tekliflerin, birim fiyatlar üzerinden verileceği düzenlenmiş, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20 inci maddesinde; kısmi teklif verilebileceği ve kısımların ekli listede olduğu ifade edilmiş, söz konusu listeden; “Merkez kampüs”, “Akdağmadeni Meslek Yüksekokulu” ve “Yerköy Adalet Meslek Yüksekokulu” olmak üzere ihalenin 3 kısımdan oluştuğu anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihaleye 4 isteklinin katıldığı, isteklilerden Can Ticaret / Esat Can’a ait teklif zarfında ihaleye ilişkin herhangi bir belge bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 1 ve 3 üncü kısımlarına 3; 2 nci kısmına ise 2 istekli tarafından teklif sunulduğu, teklif sunan isteklilerin tamamı yeterli bulunarak, ihalenin 1 inci kısmının Anadolu Gıda Turz. Mad. Tekel. Ürn. Eğt. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti., 2 ve 3 üncü kısımlarının Öztat Yemek Fabrikası / Rukiye Yarar üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin 2 inci kısım için en avantajlı 2 nci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasının, ihalenin bütün kısımlarına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinin 5 inci fıkrasında; “İdare, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede işin niteliğini göz önünde bulundurarak kapasite raporu ile ilgili düzenleme yapabilir. Sunulacak kapasite raporunun ihale veya son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Kapasite raporu” başlıklı 73 üncü maddesinde;“73.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde, idareler tarafından alımın niteliği göz önünde bulundurulmak suretiyle “mesleki ve teknik yeterlik kriteri” olarak kapasite raporuyla ilgili düzenleme yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, yüklenicinin mutfağında veya tesisinde yemek üretiminin gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü yemek hizmeti alımı ihalelerinde kapasite raporuna ilişkin olarak idari şartnamede istenebilecek günlük üretim miktarı, idarenin günlük yemek ihtiyacını aşmayacak şekilde belirlenecektir… İhale dokümanında, üretim miktarı belirtilmeden aday veya isteklilerce kapasite raporu sunulacağına yönelik bir düzenleme yapılmayacaktır.

…

73.3. Kısmi teklife imkan tanınan ihalelerde, idareler, üretim miktarını gösteren kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriterini her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere, o kısım için ihale dokümanında öngörülen miktarı, … belirleyerek ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede göstereceklerdir.

73.4. Aday veya istekli tarafından sunulan kapasite raporunun, adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkârlar odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenmesi ve ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü ve Tebliğ açıklaması uyarınca idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 inci maddesinde; “…7.5.2. İdareye ait Mutfaklar Yemek pişirim amacıyla istekliye kullandırılmayacaktır.

…

Üretim Kapasitesi raporu merkez için günlük en az 1800 adet, Yerköy Adalet MYO için Günlük en az 125 adet, Akdağmadeni MYO için günlük en az 200 adet olacaktır.” düzenlemesine yer verilerek, kapasite raporuna ilişkin kriterler belirlenmiştir.

İhalenin 1 inci kısmı üzerinde bırakılan istekli Anadolu Gıda Turz. Mad. Tekel. Ürn. Eğt. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu, Yozgat Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından onaylanan 06.07.2010 tarih ve 524 sayılı kapasite raporu incelendiğinde;

Kapasite raporunun konusunun yemek, geçerlik süre sonunun 07.07.2013, yıllık üretim kapasitesinin 2.783.125 adet (61 kişi125 adet/gün365) olduğu görülmüş, günlük üretim kapasitesinin ise 7.625 adet (61 kişi*125 adet/gün) olduğu tespit edilmiş, kapasite raporunun Birlik tarafından (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği) tespit edilen ve raporda yer alan geçerlik süresi sonuna kadar yürürlükte olduğu beyan edilmiştir.

Anılan idari şartname maddesinde, ihalenin 1 inci kısmında yer alan merkez kampüse ilişkin olarak asgari günlük 1.800 adet, söz konusu isteklinin teklif vermiş olduğu 3 üncü kısımda yer alan Yerköy Adalet Meslek Yüksekokuluna ilişkin olarak 200 adet yemek için üretim kapasite raporu istenmiş, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait kapasite raporunda, günlük 7.625 adet yemek üretim kapasitesi ile istenen kriterleri karşıladığı anlaşılmıştır.

İhalenin 2 ve 3 üncü kısımları üzerinde bırakılan istekli Öztat Yemek Fabrikası / Rukiye Yarar’ın sunmuş olduğu, Yozgat Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından onaylanan 06.04.2010 tarih ve 541 sayılı kapasite raporu incelendiğinde;

Kapasite raporunun konusunun yemek üretimi, geçerlik süre sonunun 08.04.2014, yıllık kapasitenin 912.500 adet (20 kişi125 adet/gün365) olduğu görülmüş, günlük üretim kapasitesinin ise 2.500 adet (20 kişi*125 adet/gün) olduğu tespit edilmiş, kapasite raporunun Birlik tarafından (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği) tespit edilen ve raporda yer alan geçerlik süresi sonuna kadar yürürlükte olduğu beyan edilmiştir.

Anılan idari şartname maddesinde, ihalenin 2 nci kısmında yer alan Akdağmadeni Meslek Yüksekokulu ile 3 üncü kısmında yer alan Yerköy Adalet Meslek Yüksekokuluna ilişkin olarak sırasıyla asgari günlük 200 ve 125 adet yemek olmak üzere günlük toplam 325 adet, söz konusu isteklinin teklif vermiş olduğu diğer kısım olan 1 nci kısma ilişkin olarak da 1.800 adet yemek için üretim kapasite raporu istenmiş, ihalenin 2 ve 3 üncü kısımları üzerinde bırakılan istekliye ait kapasite raporunda, günlük 2.500 adet yemek üretim kapasitesi ile istenen kriterleri karşıladığı anlaşılmıştır.

Özetle; ihalenin 1, 2 ve 3 üncü kısımları üzerinde bırakılan istekliler tarafından sunulan “aslı idarece görülmüştür” şeklinde idarece onaylı kapasite raporlarının, idari şartnamede istenen yeterlik kriterlerini sağladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibi tarafından, usulüne uygun düzenlenen kapasite raporlarının bulunması halinde dahi, kapasitenin varlığının tespiti ve teyidine yönelik olarak çalışan personel sayısı, makine-teçhizat vb. diğer gereklilikler dikkate alınarak ihale komisyonunca yemek üretim fabrikalarında gerekli incelemenin yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İle Odalar ve Borsalar Kanununun 12 inci maddesinde; “ Odaların görevleri şunlardır:

…

z) Ticaret ve sanayi odalarınca, odalar ayrı olan illerde ise sanayi odalarınca sanayiciler için kapasite raporları düzenlemek.” hükmü yer almaktadır.

29.01.1999 tarih ve 23595 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Kapasite Raporu Yönetmeliği ile de, kapasitenin tespiti ve raporun düzenlenmesine ilişkin hususlar hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun hükmünden; kapasitenin belirlenerek raporun düzenlenmesi görevi ve dolayısıyla sorumluluğunun ticaret ve sanayi odalarına verildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ilgili ticaret ve sanayi odası tarafından düzenlendiğine yönelik bir tereddüt ve itiraz bulunmayan kapasite raporu üzerindeki bilgilere itibar edilmeyerek, ihale komisyonunca yeterli kapasitenin bulunup bulunmadığına ilişkin tespitin yerinde inceleme yapmak suretiyle yapılması ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiğine yönelik başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Kapasite raporunun temini sonrasında makine ve teçhizatın elden çıkarıldığı ve işçilerin işine son verildiği, böyle durumlarda kapasite raporlarının geçerliğinden bahsetme imkânının bulunmadığına yönelik iddianın muhatabının da ihaleyi gerçekleştiren idare olmadığı, mevcut düzenlemelerin yetersizliğine ilişkin şikayetin ilgili kurum veya kuruluşlara yapılması gerekmektedir.

Öte yandan, isteklilerin yemekhane ve yemek fabrikalarının bulunup bulunmadığının da ihale komisyonunca yerinde inceleme yapmak suretiyle belirlenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Teknik şartnamenin “İşin mahiyeti” başlıklı bölümünün 6 ncı maddesinde, “Yemekler hazır alınacağından, İhaleyi alan firma sözleşme imzalanıncaya kadar Yozgat İl sınırları içerisinde Merkez birimler için yıllık 300.000, Akdağ Madeni Meslek Yüksek Okulu için yıllık 20.000 ve Yerköy Adalet Meslek Yüksek Okulu için 15.000 yemek kapasiteli ve diğer istenilen şartlara uygun yemek imal edip sunumu yapmaya hazır kendisine ait veya sözleşme süresince kiralık Yemekhane veya Yemek fabrikası olduğunu belgeleyip idarenin görevlendireceği Komisyona gösterecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan düzenlemede, belirlenen kapasiteye sahip, kiralık veya yüklenicinin kendisine ait yemek fabrikasının olup olmadığının sözleşme imzalanmadan önce belgelenmesinin istendiği, yani söz konusu belgenin bütün isteklilerden değil, sadece yüklenici firmalardan talep edildiği, ihale komisyonunun yerinde inceleme yapmak suretiyle isteklilerin yemekhane veya yemek fabrikalarının bulunup bulunmadığına yönelik tespit yapması gerektiği iddiasının ise dayanağının bulunmadığı anlaşılmış, bu itibarla başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinde; “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9 uncu maddesinde; “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir.

Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “İstenecek belgeler” başlıklı 65 nci maddesinde; “…65.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; istenecek belgeler, işin tamamı dikkate alınarak hesaplanan yaklaşık maliyete göre belirlenmekle birlikte, kısmi teklif verilmesine imkan tanınan hizmet alımı ihalelerinde, işin niteliği dikkate alınarak yaklaşık maliyete bakılmaksızın istenebilen yeterlik belgelerinin (makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu ile kalite ve standarda ilişkin belgeler) ve bunlara ilişkin kriterlerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kısımlar itibarıyla ayrı ayrı belirlenmesi ve bu kapsamda işin bir kısmı için söz konusu yeterlik belgeleri istenirken, diğer kısmı için istenmemesi mümkün bulunmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü ve Tebliğ açıklamasından; makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda isteklilerden teklifleri kapsamında herhangi bir belge sunulmasının istenmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 inci maddesinde; “…7.5.2. …İhaleyi alan firma tüm yemekhanelerde yemek servisi için kullanılacak olan yeterli sayıda; tabak, çatal, kaşık, bıçak, bardak, sürahi, su sebili ve yemeklerin ısıtılmasında kullanılan benmari cihazını kendisi temin ederek bulundurmak zorundadır.

Yemekler servis yapılacak yemekhanelere dağıtım araçlarıyla taşınacağından Firmanın il merkezindeki Yemekhaneler için en az 3 (üç) adet, Akdağmadeni ve Yerköy Meslek Yüksek Okulları için (1) birer adet özel donanımlı dağıtım aracına sahip olduğunu ruhsatla veya kiralamış ise bu işin sürecini kapsayacak noter tasdikli sözleşme ile belgeleyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan şartname düzenlemesinden, yemek servisinde kullanılacak tabak, çatal, kaşık, bıçak gibi malzemeler ile yemeklerin taşınmasında kullanılacak dağıtım araçları için, isteklinin kendi malı olma şartının aranmadığı, ancak dağıtım araçları için ruhsat veya noter tasdikli kira sözleşmesinin teklif mektubu kapsamında sunulmasının istendiği anlaşılmaktadır.

İdari şartnamenin anılan maddesine herhangi bir şikayet veya itirazen şikayet başvurusunun bulunmadığı ve söz konusu düzenlemenin bu hali ile kesinleştiği anlaşıldığından, anılan düzenleme uyarınca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, yemekhanelerde yemek servisi için kullanılacak tabak, çatal, kaşık, bıçak, bardak, sürahi, su sebili ve yemeklerin ısıtılmasında kullanılan benmari cihazına ilişkin olarak, teklif mektubu kapsamında herhangi bir belgenin sunulmasının anılan idari şartname maddesinde istenmediği, söz konusu araç ve gereçlere sahip olunduğuna ilişkin olarak ihale komisyonunun bütün isteklilere yönelik bir inceleme yapması zorunluluğunun da bulunmadığı anlaşıldığından bu hususta başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Yemek hizmetinde kullanılacak dağıtım araçlarına ilişkin olarak ise; ihalenin 1 nci kısmı (Merkez Kampus) için 3 adet, 2 nci kısmı (Akdağmadeni Meslek Yüksekokulu) için 1 adet ve üncü kısmı (Yerköy Adalet Meslek Yüksekokulu) için 1 adet araca ilişkin ruhsat veya kira sözleşmesinin teklif mektubu kapsamında sunulmasının istendiği anlaşılmaktadır.

- Anadolu Gıda Turz. Mad. Tekel. Ürn. Eğt. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ihalenin 1 ve 3 üncü kısımlarına teklif verdiği ve 4 araca ait (kapalı kasa panelvan kamyonet) ruhsatların sunulduğu görülmüş, hangi aracın hangi kısım için yapılacak yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınacağı belirtilmemiş olmakla birlikte, teklif verilen kısımlar itibari ile, belirlenen kriterlerin adı geçen istekli tarafından sağlandığı anlaşılmıştır.

- Öztat Yemek Fabrikası / Rukiye Yarar tarafından ihalenin bütün kısımlarına (1, 2 ve
3 ) teklif verildiğinden, anılan düzenleme uyarınca, ihalenin 1 inci kısmı için 3; 2 ve 3 üncü kısımları için 1’er olmak üzere toplamda en az 5 adet dağıtım aracına sahip olunduğunun, ruhsat veya kira sözleşmesi ile belgelenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, kamyonet tipi 2 araç için noter onaylı motorlu taşıt kira sözleşmesi ve eki ruhsatlar ile, Rukiye Yarar’a ait kamyonet tipi 2 aracın ruhsatı olmak üzere toplamda 4 araca ilişkin belgelerin teklif mektubu kapsamında sunulduğu görülmüş, ancak hangi aracın hangi kısım için teklif edildiği anlaşılamamıştır.

4734 sayılı Kanunun, “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında; “ Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır.” hükmü,

Yer almaktadır.

İhalenin 2 ve 3 üncü kısımları üzerinde bırakılan istekli Öztat Yemek Fabrikası / Rukiye Yarar’ın teklif vermiş olduğu bütün kısımlar itibari ile 5 araca ilişkin belgelerin sunulması gerekirken 4 araca ilişkin belgelerin sunulduğu, kısmi teklife açık ihalelerde, yeterlik değerlendirmesinin her bir kısım için ayrı yapılması gerektiğinden, öncelikle ruhsat ve kira sözleşmeleri sunulan araçların hangi kısım için sunulduğunun belirlenmesi ve tekliflerin değerlendirilmesi işleminin bu bağlamda yapılması gerekmektedir.

Yapılan tespitler neticesinde; yemek servisinde kullanılacak malzemeler (tabak, çatal, kaşık vb.) ile yemeklerin taşınmasında kullanılacak dağıtım araçlarına ilişkin olarak, ihale komisyonunca nitelik ve nicelik incelemesi yapılarak isteklilerin yeterliklerinin belirlenmesi gerektiğine yönelik başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı, ancak Öztat Yemek Fabrikası / Rukiye Yarar’ın teklif mektubu kapsamında sunmuş olduğu 4 araca ait ruhsat ve kira sözleşmelerinin, ihalenin teklif verilen hangi kısımları için yapılacak yeterlik değerlendirmesinde kullanılması gerektiği hususunun, bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilerek tamamlatılması ve yeterlik değerlendirmesinin buna göre yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru yolları” başlıklı 4 üncü maddesinin 2 nci ve 3 üncü fıkralarında şikayet ve itirazen şikayet kavramları; “(2) Şikayet: İhale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvuru...

(3) İtirazen şikayet:

a) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması halinde,

b) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından şikayet dilekçesinin kayıtlara alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle alınan ihalenin iptali kararına karşı,

c) İtirazen şikayet üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verildikten sonra idare tarafından verilen ihalenin iptali kararına karşı,

Kuruma yapılan başvuru...” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin 8 inci fıkrasında; “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu iddiada ihaleye teklif sunan isteklilere ait bütün belgelerin itirazen şikayete konu edildiği, hangi istekliye ait hangi belgelerin usulüne uygun düzenlenmediği ve geçerli olmadığı somut bir şekilde belirtilmediğinden, soyut nitelikte olduğu anlaşılan bahse konu iddiaya ilişkin başvurunun reddi gerekmektedir.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddiasında, her bir yemeğin maliyetinin farklı olduğunu, işin süresi boyunca hangi yemekten kaç adet hazırlanacağının belirli olmadığını belirterek, ihale dokümanındaki muhtemel bir eksikliği itirazen şikayete konu etmekte, ancak bu nedenle yeterlik değerlendirmesinin önemli olduğunu ve ihale komisyonunca gerekli incelemenin yapılmadığını belirtmek suretiyle tekliflerin değerlendirilmesine yönelik bir iddiayı, dokümana yönelik şikayet bağlamında itirazen şikayete konu etmektedir.

İhale komisyonunun yeterlik değerlendirmesi ile ihale dokümanında var olduğu iddia edilen eksiklik arasında ilgi kurulamadığından, başvuru sahibinin iddiasının neye yönelik olduğu anlaşılamamıştır. Ancak, aynı iddianın idareye sunulan şikayet dilekçesindeki karşılığına bakıldığında; “hangi yemekten kaç adet hazırlanacağının ihale dokümanında belirli olmamasının sağlıklı teklif vermeyi engellediği” şeklinde ifade edildiği, söz konusu durum ile, ihale komisyonunun yeterlik değerlendirmesi arasında bir bağ kurulmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla idareye sunulan şikayet dilekçesi ve Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesi bir arada değerlendirildiğinde, başvurunun ihale dokümanında yer aldığı iddia edilen eksikliğe yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde “istekli”; mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi şeklinde, “istekli olabilecek” ise; ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Kanunun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler ” hükmü,

Aynı Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde; “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “ Başvuru ehliyeti ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “ İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilir” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri kapsamında, istekli sıfatına sahip ilgilinin belirtilen iddiasının, ihale dokümanına yönelik şikayet niteliğinde olduğu, bu konuda şikayet ehliyetine sahip olmadığı ve ihaleye teklif vermeden önce istekli olabilecek konumunda bulunduğu aşamada ise süresinde şikayet başvurusunda bulunmadığı anlaşıldığından, incelenen iddiaya ilişkin olarak başvurunun reddi gerekmektedir.

5 ) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddiasının ihale dokümanına itiraz mahiyetinde olduğu, 4 üncü iddia kapsamında yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, başvurunun reddi gerekmektedir.

6. Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddiasının ihale dokümanına itiraz mahiyetinde olduğu, 4 üncü iddia kapsamında yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, başvurunun reddi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 inci maddesinde; “…7.5.2. …İhaleyi alan firma tüm yemekhanelerde yemek servisi için kullanılacak olan yeterli sayıda; tabak, çatal, kaşık, bıçak, bardak, sürahi, su sebili ve yemeklerin ısıtılmasında kullanılan benmari cihazını kendisi temin ederek bulundurmak zorundadır.

Yemekler servis yapılacak yemekhanelere dağıtım araçlarıyla taşınacağından Firmanın il merkezindeki Yemekhaneler için en az 3 (üç) adet, Akdağmadeni ve Yerköy Meslek Yüksek Okulları için (1) birer adet özel donanımlı dağıtım aracına sahip olduğunu ruhsatla veya kiralamış ise bu işin sürecini kapsayacak noter tasdikli sözleşme ile belgeleyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi Beşyıldız Yem. Gıda Turz. ve Temz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin bütün kısımlarına (1, 2 ve
3 ) teklif verildiğinden, anılan düzenleme uyarınca, ihalenin 1 inci kısmı için 3; 2 ve 3 üncü kısımları için 1’er olmak üzere toplamda en az 5 adet dağıtım aracına sahip olunduğunun, ruhsat veya kira sözleşmesi ile belgelenmesi gerekmektedir.

İdarece Kuruma gönderilen bilgi ve belgelerden; başvuru sahibinin kendi malı kamyonet tipi 4 araca ilişkin ruhsatların teklif mektubu kapsamında sunulduğu görülmüş, ancak hangi aracın hangi kısım için teklif edildiği anlaşılamamıştır.

4734 sayılı Kanunun, “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında; “Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır.” hükmü,

Yer almaktadır.

İhalenin 2 kısmında en avantajlı 2 nci teklif, diğer kısımlar için ise (1 ve
3 ) geçerli teklif belirlenen başvuru sahibinin teklif vermiş olduğu bütün kısımlar itibari ile 5 araca ilişkin belgelerin sunulması gerekirken 4 araca ilişkin belgelerin sunulduğu, kısmi teklife açık ihalelerde, yeterlik değerlendirmesinin her bir kısım için ayrı yapılması gerektiğinden, öncelikle ruhsat ve kira sözleşmeleri sunulan araçların hangi kısım için sunulduğunun belirlenmesi ve tekliflerin değerlendirilmesi işleminin bu bağlamda yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, söz konusu hususun bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 2 ve 3 üncü kısımları üzerinde bırakılan istekli Öztat Yemek Fabrikası / Rukiye Yarar ile ihalenin 2 nci kısmında en avantajlı 2 nci teklif olarak belirlenen başvuru sahibi Beşyıldız Yem. Gıda Turz. ve Temz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin, yemek dağıtım araçlarına ilişkin olarak sundukları belgelerin, ihalenin hangi kısımları için sundukları hususunun bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilerek tamamlatılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi