KİK Kararı: 2011/UH.III-179

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/004
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 13.01.2011
Karar No : 2011/UH.III-179
BAŞVURU SAHİBİ:
Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Hilal Mahallesi 691. Sokak Melik Apt. No:20/1 Yıldız Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Kazlıçeşme Mah. Belgrad Kapı Yolu Cad. No:1 Zeytinburnu/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/506960 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme ve Dağıtım Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.01.2011 tarih ve III.H.39.88.0221/2010-66E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 26.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme ve Dağıtım Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 16.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.12.2010 tarih ve 53616 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “ Malzeme Dahil Yemek Pişirme ve Dağıtım ” olarak, ihale konusu işin miktarı ve türü ise; “ 490.000 adet sabah kahvaltısı, 1.158.000 adet öğle ve akşam yemeği, 78.000 adet diyet kahvaltı, 155.000 adet diyet öğle ve akşam yemeği ”olarak belirtilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait teknik şartnamenin 2 nci maddesinde işin, idarenin mutfağında gerçekleştirileceği 4.1.2 nci maddesinde ihale konusu işte 1 aşçıbaşı ( diplomalı, bonservisli ), 4 aşçı, 1 diyet aşçısı, 5 aşçı yardımcısı, 1 kasap, 1 tatlı ustası, 5 bulaşıkçı, 2 meydancı, 2 yemekhane garsonu, 18 kat garsonu çalıştırılacağı belirtilmiş, aynı şartnamenin 5 inci maddesinde ise istenen araç gereçler sıralanmıştır.

İnceleme konusu ihalede Yiğit Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti., Savan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. – On İlaç. Sağl. Hizm. İnş. Elek. Gıd. Ür. Temz. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Harput İaşe İnş. Tur. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Kahvecioğlu Gıd. İnş. Taah. Toplu Tem. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunması istenmiş, Harput İaşe İnş. Tur. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Kahvecioğlu Gıd. İnş. Taah. Toplu Tem. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı gerekçesiyle teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Yiğit Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Savan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. – On İlaç. Sağl. Hizm. İnş. Elek. Gıd. Ür. Temz. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamaları ise idarece yeterli bulunarak ihale Yiğit Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakılmıştır.

Kamu İhale Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

__

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

__

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

__

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

__

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

__

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

__

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

__

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

_a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, _

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

__

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

__

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

__

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

__

_ …_

__

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

__

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

__

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

__

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

__

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

__

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

__

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

__

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

__

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

__

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

__

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

_ …_

__

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

__

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

__

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Yiğit Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Hazırlanacak öğünlerin girdi bileşenlerinin gram/ad. cinsinden miktar ve fiyatlarının yer aldığı tabloların sunulduğu, tablolar aracılığıyla oluşturulan örneklem esas alınarak teklif bedelinin oluşturulduğu tespit edilmiştir. Ancak söz konusu tablolar incelendiğinde yemeklerde kullanılacak olan malzeme gramajlarının, idarece teknik şartnamede istenen gramajlarla uyumlu olmadığı görülmüştür. Şöyle ki;

İdarece hazırlanan teknik şartnamede diyet ve normal yemek olarak pırasa bulunmaktadır. Normal yemeklerin içinde yer alan zeytinyağlı pırasanın malzeme bileşenleri;

Pırasa 200 gr.

Maydanoz 5 “

Pirinç 10 “

Havuç 20 “

Zeytinyağı 15 “

Salça 10 “

Limon ¼ Ad.

Tuz 5 g

Şeker 5 “ şeklinde,

Diyet yemeklerin içinde yer alan pırasanın malzeme bileşenleri ise;

Pırasa 200 gr.

Havuç 25 “

Limon ¼ adet

Salça 5 gr.

_Çiçek yağı 5 “ _

Kuru soğan 10 “

Pirinç 10 “ şeklinde belirtilmiştir.

Yiğit Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında verilen örneklemde ise pırasa yemeğinin malzemeleri;

__

Pırasa 0,200 kg.

Havuç 0,0200 kg.

Maydanoz 0,0050 kg.

_Zeytinyağı 5L 0.0050 kg. _

Salça 5 Kg (4,55 Kg) 0,0100 kg.

Pirinç 0,0100 kg.

Limon 0,2500 ad.

Tuz yemelik 0,0050 kg.

_Şeker 0,0050 kg _olarak sıralanmıştır. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tablolarda yer alan pırasa yemeğinin malzeme bileşenleri teknik şartnamede diyet yahut normal yemek olarak yer alan pırasa bileşenlerine uymamaktadır. Teknik şartnamedeki diyet pırasa içinde 25 gr. olarak yer alan havuç, açıklamada 20 gr. olarak yer almakta, teknik şartnamede yer alan diyet pırasada 10 gr. olarak yer alan kuru soğan açıklama kapsamında sunulan tablolarda hiç yer almamaktadır. Yine teknik şartnamede normal yemekler içinde yer alan zeytinyağlı pırasada 15 gr. olarak yer alan zeytinyağı, aşırı düşük teklif açıklamasında 5 gr. olarak yer almaktadır. Dolayısıyla Yiğit Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından oluşturulan ve teklif bedelinin oluşturulmasında esas alınan örneklemin malzeme gramajları bakımından idarece hazırlanan teknik şartnameye uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca kullanılacak malzemelerin bedellerinin tevsiki için Kamu İhale Genel Tebliğinin O.7 nolu ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu, ancak söz konusu tutanağın her sayfasının taraflarca imzalanarak kaşelenmediği, tutanağın yalnızca son sayfasının imzalanarak kaşelendiği, dolayısıyla maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 79.4.2.15 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı görülmüştür.

Tutanağın 1 nolu bölümünde yer alan ve tespiti yapan 3568 sayılı Kanuna tabi meslek mensubuna ait bilgileri içeren bilgilerin doldurulmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu bilgilerin, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının eki meslek mensubuna ait faaliyet belgesinden anlaşılabileceği düşünülse dahi faaliyet belgesinde vergi dairesi ve vergi kimlik no bulunmadığından faaliyet belgesinin, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 1 nolu tablosunda yer alan bilgileri ikame edemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Yapılan tespitler doğrultusunda Yiğit Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Savan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. – On İlaç. Sağl. Hizm. İnş. Elek. Gıd. Ür. Temz. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Hazırlanacak öğünlerin girdi bileşenlerinin gram/ad. cinsinden miktar ve fiyatlarının yer aldığı tabloların sunulduğu, tablolar aracılığıyla oluşturulan örneklem esas alınarak teklif bedelinin oluşturulduğu tespit edilmiştir. Ancak söz konusu tablolar incelendiğinde yemeklerde kullanılacak olan malzeme gramajlarının, idarece teknik şartnamede istenen gramajlarla uyumlu olmadığı görülmüştür. Şöyle ki;

İdarece hazırlanan teknik şartnamede; karışık kızartmanın içinde karnabahar, havuç, patates, sıvı yağ, yumurta, un, tuz ve yoğurt bulunacağı belirtilmesine rağmen, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında oluşturulan örneklemde yer alan karışık kızartmanın içinde karnabahar, havuç, patates, sıvı yağ yer alırken, teknik şartnamede belirtilen diğer malzemeler yer almamaktadır. Bezer şekilde teknik şartnamede kaşarlı domates çorbasında 10 gr. olarak belirtilen kaşar peyniri miktarı aşırı düşük teklif açıklamasında 5 gr. olarak belirtilmiştir . Dolayısıyla ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Savan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. – On İlaç. Sağl. Hizm. İnş. Elek. Gıd. Ür. Temz. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından oluşturulan ve teklif bedelinin oluşturulmasında esas alınan örneklemin malzeme gramajları bakımından idarece hazırlanan teknik şartnameye uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca mezgit fileto için Akdeniz Su Ürn. Gıd. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden, 50 gr. ambalajlı ekmek için Yepaş Yenimahalle Ekmek Pazarlama A.Ş.’den alınan proforma faturalarda meslek mensubunun “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” yahut _“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” _şeklinde bir beyanının bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu faturaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler doğrultusunda Savan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. – On İlaç. Sağl. Hizm. İnş. Elek. Gıd. Ür. Temz. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yiğit Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Savan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. – On İlaç. Sağl. Hizm. İnş. Elek. Gıd. Ür. Temz. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihale; Malzeme dahil Yemek Pişirme ve Dağıtım Hizmet Alımı İhalesi alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 6.657.575,02 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanının satın alındığı ve ihaleye 7 teklif verildiği, idare tarafından 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması yapmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük açıklamasında bulunan ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 4.679.250,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından 4.830.100,00 TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin sırasıyla 6.340.547,64 TL, 6.388.000,00 TL, 6.491.200,00 TL ve 7.938.840,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kurumca belirlenmiş bir yöntem bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden net olarak belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği görülmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlemediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

** Ali Kemal AKKOÇ **

** II.Başkan**