KİK Kararı: 2011/UH.III-1740

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/043
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 30.05.2011
Karar No : 2011/UH.III-1740
BAŞVURU SAHİBİ:
ÖZHANCAN PET. NAK. TAAH. OTO. İNŞ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ., MERKEZ HASANKEYF YOLU ÜZERİ 2. KM BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
KARAYOLLARI 4. Bölge Müdürlüğü, Etlik Cad. NO:39 06110 Dışkapı / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/11347 İhale Kayıt Numaralı "Acil Eylem ve Yatırım Programındaki Yollarda Kullanılacak Bitümlü Malzemenin İzmit, Kırıkkale ve Aliağa (İzmir) Rafinerilerinden Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü Asfalt Tesislerine Nakli" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.05.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[13.01].(0257)./2011-41E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Acil Eylem ve Yatırım Programındaki Yollarda Kullanılacak Bitümlü Malzemenin İzmit, Kırıkkale ve Aliağa (İzmir) Rafinerilerinden Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü Asfalt Tesislerine Nakli” ihalesine ilişkin olarak Özhancan Pet. Nak. Taah. Oto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 07.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.04.2011 tarih ve 20890 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; bitüm nakli işinde çalışacak araçların 1 km’de sarf ettiği akaryakıt miktarının olması gerekenden daha düşük belirlendiği ve akaryakıt fiyatı için öngörülen fiyatı tevsik için sunulan proforma fatura ve faturanın serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir tarafından onaylı olmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı, nitekim kendilerine ait araçların marka ve modeli bilinmeden, 2010 yılı toplam akaryakıt sarfiyatı dikkate alınarak araçların 1 km’de tükettiği akaryakıt miktarının belirlendiği, öte yandan, akaryakıt fiyatına ilişkin olarak da faturanın aslının idareye sunulduğu, aslı sunulan bir belge üzerinde YMM veya SMMM onayı olmasının gerekmediği, bu nedenle yapmış oldukları açıklamanın kabul edilerek ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin, “Acil Eylem ve Yatırım Programındaki Yollarda Kullanılacak Bitümlü Malzemenin İzmit, Kırıkkale ve Aliağa (İzmir) Rafinerilerinden Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü Asfalt Tesislerine Nakli” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde, tekliflerin birim fiyat şeklinde verileceği düzenlenmiştir.

Şikayete konu ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği, Kadir Petrol Ürün. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Şark Kimya Asf. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 2 isteklinin tekliflerinin, teklif mektubu kapsamında sunmuş oldukları bilanço ve gelir tablolarının YMM, SMMM veya vergi dairesince onaylı olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Emingün Pet. İnş. Gıda Oto. Kuy. Ltd. Şti., Polka Asfalt Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Özhancan Pet. Nak. Taah. Oto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 3 isteklinin teklifi aşırı düşük bulunarak, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, teklif bileşenlerine ilişkin açıklama talep edildiği, 25.03.20121 tarihli ihale komisyonu kararı ile, Emingün Pet. İnş. Gıda Oto. Kuy. Ltd. Şti.’nin açıklama talebine cevap vermediği, Polka Asfalt Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde ise, bitüm nakli yapacak araçların 1 km’de sarf edeceği akaryakıt miktarının olması gerekenden daha az hesaplandığı ve motorin fiyatını tevsik amacıyla sunulan proforma fatura ve faturanın yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylı olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İdarenin başvuru sahibinden 18.03.2011 tarih ve 10766 sayılı yazı ile teklif bileşenlerini oluşturan akaryakıt, amortisman, bakım-onarım ve sözleşme giderlerine ilişkin açıklama talebi sonrasında, başvuru sahibi tarafından 21.03.2011 tarihli açıklama yazısı ve ekleri ile beraber cevap verdiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren … isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8 inci maddesinin 8.4 üncü alt maddesinde; “İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinde ortalama mesafenin 279,240 km. olduğu belirtilmiş, gidiş ve dönüş olmak üzere bir aracın bir seferde yapacağı mesafenin 558,48 km. olduğu anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde bir aracın bir sefer için 178,71 lt. akaryakıt sarf edeceği öngörülmüş, belirtilen bilgiler ışığında yapılan hesaplama neticesinde; bir aracın 1 km.’de sarf edeceği akaryakıt miktarı için başvuru sahibinin 0,32 lt. (178,71 lt./558,48 km.) öngördüğü tespit edilmiştir.

Bir aracın 1 km.’de tükettiği akaryakıtı miktarına ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından, Mercedes-Benz Türk A.Ş. bayisi Bayraktarlar Merkay Motorlu Vasıtalar Tic. A.Ş.’den alınan 02.03.2010 tarihli bir adet bilgi yazısının açıklama kapsamında sunulduğu, söz konusu yazıda; Mercedes-Benz Axor 1840 LS tipi araçların kullanım şartlarına göre 100 km.’de ortalama 30-35 litre tükettiğinin belirtildiği ayrıca açıklama kapsamında belirtilen marka ve modele (2010 ve 2011 model) ait araçların (10 adet) ruhsatlarının sunulduğu görülmüştür.

İdarenin başvuru sahibinin şikayet başvurusuna vermiş olduğu cevap kapsamında yapmış olduğu açıklamada; 2010 yılı akaryakıt sarfiyatı dikkate alınarak, Makine ve İkmal Başmühendisliğince yapılan hesaplama neticesinde, 1 km.’de sarfiyat miktarının 0,36 lt. olarak belirlendiği belirtilerek, başvuru sahibinin yapmış olduğu 0,32 lt./km. şeklindeki açıklamanın uygun olarak değerlendirilmediği belirtilmiştir.

Araçların km. başına tüketeceği akaryakıt miktarının; araçların marka ve modeli, kullanım ve yol durumu ile taşınacak yükün miktarına göre değişiklik gösterebileceği göz önünde buludurulduğunda, başvuru sahibinin öngörmüş olduğu 0,32 lt./km. akaryakıt miktarı ile idarenin hesaplamış olduğu ortalama 0,36 lt./km. akaryakıt miktarı arasındaki farklılığın olağan olduğu, isteklilerin teklif fiyatlarını oluştururken hesaplamış oldukları kilometre başına akaryakıt sarfiyatının, idarenin hesaplamış olduğu miktar ile birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, öte yandan başvuru sahibi tarafından öngörülen akaryakıt sarfiyatına ilişkin tevsik edici belgelerin de mevzuata uygun olduğu dikkate alındığında, belirtilen gerekçe ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bitüm naklinde kullanılacak araçların tüketeceği akaryakıtın fiyatına ilişkin olarak başvuru sahibinin yapmış olduğu açıklamada 2,75 TL/lt. öngörüldüğü, bu fiyatı tevsik amacıyla Okalin Petrol Ürün. Nak. Depo. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 17.03.2011 tarihli bir adet proforma fatura ile alıcının başvuru sahibi olduğu ve yine adı geçen firma tarafından düzenlenen 1 adet 15.03.2011 tarihli faturanın sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu proforma fatura üzerinde, anılan Tebliğ açıklamasının öngördüğü şekilde meslek mensubuna ait beyanın ve onayın bulunmaması nedeniyle sunulan proforma faturanın, anılan Tebliğ açıklamasına uygun düzenlenmediği tespit edilmiştir.

Öte yandan anılan Tebliğ açıklamasında; proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyeceği belirtildiğinden, sadece alış faturasına dayalı olarak yapılan açıklamanın da yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; başvuru sahibi Özhancan Pet. Nak. Taah. Oto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin akaryakıt için öngörmüş olduğu fiyata ilişkin olarak, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapmış olduğu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi