KİK Kararı: 2011/UH.III-1241

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/030
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 11.04.2011
Karar No : 2011/UH.III-1241
BAŞVURU SAHİBİ:
Bekard Gıda Taş. İnşaat Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Turgut Özal Bulvarı Pik Dökümcüler Sanayi Sitesi A1 Blok No: 5 Başakşehir / İstanbul(Avr)

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Kemalpaşa Mah. Atatürk Bulvarı No :162 Fatih / İstanbul

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/6601 İhale Kayıt Numaralı "2011 Yılı İbb Cebeci Spor Kompleksinde Amatör Branşlarda Spor Yapan Sporculara Yemek Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[08.56].(0139)./2011-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 18.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Yılı İBB Cebeci Spor Kompleksinde Amatör Branşlarda Spor Yapan Sporculara Yemek Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Bekard Gıda Taş. İnşaat Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusuna ilişkin olarak, şikayetin verilmesini izleyen on gün içerisinde idarece bir karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 16.03.2011 tarih ve 14344 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale konusu işe yönelik olarak idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve teklif tutarları dikkate alındığında, söz konusu ihalede en düşük teklif sahibi olan 4 (dört) istekliye ait teklif tutarı mevcut piyasa koşulları dikkate alındığında hayatın olağan akışı ve ticari gereklere uygun olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayete konu edilen “2011 Yılı İBB Cebeci Spor Kompleksinde Amatör Branşlarda Spor Yapan Sporculara Yemek Hizmet Alımı İşi” hizmet alımı işine ait idari şartnamenin eki standart form Birim Fiyat Teklif Cetvelinde sabah kahvaltısı 765.000, öğle yemeği 765.000 ve akşam yemeği 765.000 öğün yemek hizmeti verilmesi olarak belirlendiği, söz konusu ihaleye 10 istekli tarafından teklif sunulduğu, 2 isteklinin teklifi geçersiz sayıldığı, geçerli teklifler arasında herhangi bir isteklinin teklifinin aşırı düşük görülmediği, 21.02.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihaleye düşük teklifi veren Yüksel Yemek Ürt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılarak 15.03.2011 tarihinde sözleşme imzalandığı görülmüştür.

Şikayete konu ihalenin malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti olduğu bu itibarla Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesi uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvururu sahibinin iddiasının, söz konusu ihalede en düşük teklif sahibi olan 4 (dört) istekliye ait tekliflerin aşırı düşük olduğu ve sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister

…

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun maddesinden; aşırı düşük tekliflerin tespitinde iki adet kriterin bulunduğu, bu kriterlerden birinin yaklaşık maliyet, diğerinin ise geçerli teklif bedelleri olduğu, her iki kriterin birlikte veya ayrı ayrı ele alınmak suretiyle, aşırı düşük tekliflerin tespitinin yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, Kanunda belirtilen sübjektif nitelikteki kriterlere ilişkin olarak Kurumun, sınır değer, ortalamalar gibi somut nitelikteki kriterli belirlemeye yetkili olduğu hususu anılan Kanun maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde; “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Söz konusu ihaleye yönelik olarak belirlenen yaklaşık maliyet ve teklif edilen tutarlar dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan Yüksel Yemek Ürt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif tutarının aşırı düşük olduğu, bu nedenle 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük __ sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuruya konu ihalede, başvuru sahibinin 24.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusuna ilişkin olarak, şikayetin verilmesini izleyen on gün içerisinde bir karar alınmaması üzerine, Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu için öngörülen on günlük itirazen şikayet süresi beklenilmeden 15.03.2011 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yüksel Yemek Ürt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının teklifine yönelik olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale konusu işe yönelik olarak idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve teklif tutarları dikkate alındığında, söz konusu ihalede en düşük teklif sahibi olan dört istekliye ait teklif tutarı mevcut piyasa koşulları dikkate alındığında hayatın olağan akışı ve ticari gereklere uygun olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

İncelemeye konu ihalenin; 76.500 Sabah Kahvaltısı, 76.500 Öğle Yemeği ve 76.500 Akşam Yemeğinden oluşan yemek hizmeti alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 1.134.495,00 TL olarak belirlendiği, 11 adet ihale dokümanı satıldığı, 10 isteklinin teklif verdiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 657.900,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 771.120,00 TL teklif verildiği, diğer geçerli tekliflerin ise sırayla 782.595,00 TL, 794.835,00 TL, 795.600,00 TL, 938.655,00 TL, 960.075,00 TL ve 967.725,00 TL olduğu, idare tarafından tekliflerin aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir. ****

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

** Ali Kemal AKKOÇ **

** II. Başkan**

EK GEREKÇE

Başvuru sahibi Bekard Gıda Taş. İnşaat Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale konusu işe yönelik olarak idarece belirlenen yaklaşık maliyet ve teklif tutarları dikkate alındığında, söz konusu ihalede en düşük teklif sahibi olan 4 (dört) istekliye ait teklif tutarı mevcut piyasa koşulları dikkate alındığında hayatın olağan akışı ve ticari gereklere uygun olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.

İncelemeye konu ihalede; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 18.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2011 Yılı İBB Cebeci Spor Kompleksinde Amatör Branşlarda Spor Yapan Sporculara Yemek Hizmet Alımı İşi ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin pp ppppiyasa araştırması esas alınarak [m1] 1.134.495,00 TL olarak hesaplandığı, bahse konu ihalede 11 adet ihale dokümanı satın alındığı, bu isteklilerden 10 unun ihaleye katıldığı ve 8 isteklinin de teklifinin geçerli kabul edilerek değerlendirmeye alındığı, ihale üzerinde bırakılan Yüksel Yemek Ürt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin 657.900,00 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen __ Doyaş Yem. Gıda ve Ser. Hizm. San. Tic. A.Ş.’nin teklif bedelinin de 771.120,00 TL olduğu, diğer 6 adet geçerli teklif bedellerinin ise,

1

Temaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

782.595,00

2

Bekard Gıda Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

794.835,00

3

Saray Yem. San. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.

795.600,00

4

Coşkunerler Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

938.655,00

5

Metaş Gıd. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

960.075,00

6

Ümyat İnş. Yat. Taah. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.

967.725,00

şeklinde verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu ihale Kanununun "Aşırı düşük teklifler " başlıklı 38 inci maddesinde ;__

"İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşın düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.__

İhale komisyonu;__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşın düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.__

__

_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir,” _____

Hükmü yer almaktadır.

__

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olan ihalesinde, idarece belirlenen 1.134.495,00 TL. tutarındaki yaklaşık maliyetin içinde Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. Maddesine göre azami % 20 oranında kar olduğu kabulüyle hesaplanan Karsız Yaklaşık Maliyetin 945.412,50 TL. olduğu anlaşılmış olup, bu karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında kalan tüm teklifler üzerinden aşırı düşük teklif açıklamasının yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir. Kurul Kararında belirtildiği üzere Yüksel Yemek Ürt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının teklifine yönelik olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususuna katılmakla beraber, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulamasının karsız yaklaşık maliyetin altındaki tüm geçerli teklifler üzerinde yapılmadan sadece ihale üzerinde bırakılan firma üzerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak sonuçlandırılmasının hem yürürlükteki kamu İhale Mevzuatına hem de yerleşik Kurul Kararlarına aykırılık teşkil edeceği, bu nedenle karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan tüm isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması şeklindeki düşüncemle, Kurulca alınan karara katılıyorum.

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul üyesi **