KİK Kararı: 2011/UH.II-981

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/022
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 14.03.2011
Karar No : 2011/UH.II-981
BAŞVURU SAHİBİ:
Özsan İntursa Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti., Ataköy 7-8. Kısım, Turkuaz Sitesi, A20, A1, Kat:2, D:8, Bakırköy / İstanbul

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Umuttepe Merkez Yerleşkesi, Eski İstanbul Yolu 10. Km, 41380 İzmit / Kocaeli

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/551691 İhale Kayıt Numaralı "2011 Yılı Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[04.68].(0199)./2011-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 23.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Yılı Silahsız Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özsan İntursa Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.’nin 25.01.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.02.2011 tarih ve 6992 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1- Şikâyete konu ihalede işçilik hesaplama modülü yardımıyla bulunan asgari işçilik maliyetinin, ayni olarak hesaplanacak yol bedeli, kıyafet bedeli ve özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedeli hariç 1.583.259,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 1.650.630,00 TL tutarındaki teklifinden asgari işçilik maliyeti çıkarıldığında geriye kalan tutardan % 3 sözleşme gideri düşüldüğünde elde edilen meblağın 65.371,00 TL olduğu; ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin 1.768.474,80 TL tutarındaki teklifinden asgari işçilik maliyeti çıkarıldığında elde edilen tutardan % 3 sözleşme gideri düşüldüğünde geriye 179.821,17 TL kaldığı; piyasa koşullarında, bu tutarlar ile 85 işçinin 12 aylık yol, kıyafet ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderlerinin karşılanamayacağı; aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak yaptıkları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin ihale mevzuatına uygun ve istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda verilmediği,

2- Teknik şartnamede özel güvenlik görevlileri personel sayıları ve servis güzergâhları listesinde 68 personel için düzenleme yapıldığı; buna karşın idari şartnamede 85 personel için yemek bedelinin öngörüldüğü ve bu nedenle yol giderinin de 85 personel üzerinden hesaplanması ve açıklanması gerektiği,

3- İdari şartnamenin “Diğer hususlar” kısmının Kamu İhale Genel Tebliğinin 78 inci maddesinin 25 inci fıkrasına aykırı olarak düzenlendiği, idarenin çalışanların yıllık ücretli izin hakları ile ilgili firmalarından yazılı görüş talep ettiği, verilen görüşte Tebliğin anılan açıklamasından bahsedilmesine rağmen, idarenin, personelin yıllık izin haklarını % 3 sözleşme giderlerine dahil ettiği, ancak mevzuat gereği personelin yıllık izin haklarının sözleşme giderlerine dahil edilmesinin mümkün olmadığı ve izne çıkan personelin yerine izin süresi boyunca yeni bir personel getirtilmesi gerekeceğinden ek bir maliyetin oluştuğu, bu maliyetin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilip karar verilmesi gerekirken idarenin bu hususu dikkate almadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

a) Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “ 2011 Yılı Silahsız Özel Güvenlik ” olarak belirlenmiştir.

Bahse konu şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

_“…25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

85 kişi ile 12 ay Özel Güvenlik Hizmeti Alımı işçilik ücreti "Asgari Ücret x %45" olarak hesaplanacaktır.__

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

1 işçi için günlük brüt 5,00 TL 85 işçi için toplam brüt 425,00 TL günlük yemek bedelini yüklenici firma nakdi olarak karşılayacak ve bordroda gösterecektir.

Karşılanacak yemek giderlerinin aylık gün sayısı 26 gündür. Ayrıca yol bedeli Yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır.

Teknik şartnamede belirtilen giyecek bedeli ise teklif fiyata dahil olacak ve firma tarafından ayni olarak karşılanacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Aşağıda belirtilen teçhizat ve gereçler teklif fiyata dahildir.

...

25.3.4. Diğer giderler:

Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası gideri teklif fiyatına dahil edilecektir.__

...__

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı (risk prim oranı) %1’dir.” düzenlemesi,

Başvuru konusu ihaleye ait teknik şartnamenin “Özel güvenlik görevlilerinin uyacakları kurallar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “ (3.2.) Üniforma: … Yazlık kıyafete ait giyeceklerin toplam miktarı:

(a) Kısa kollu gömlek 1 kişiye 2 adet (toplam 170 adet)

(b) Pantolon 1 kişiye 2 adet (toplam 170 adet)

(c) Ayakkabı 1 kişiye 1 çift (toplam 85 çift)

(d) Kemer 1 kişiye 1 adet (toplam 85 adet)

(e) Kravat 1 kişiye 1 adet ( toplam 85 adet)

Kışlık kıyafete ait giyeceklerin toplam miktarı:

(a) Uzun kollu gömlek 1 kişiye 2 adet (toplam 170 adet)

(b) Pantolon 1 kişiye 2 adet (toplam 170 adet)

(c) Ayakkabı 1 kişiye 1 çift (toplam 85 çift)

(d) Kazak bir kişiye bir adet (toplam 85 adet)

(e) Kışlık mont 1 kişiye 1 adet (toplam 85 adet)

(f) Kravat 1 kişiye 1 adet (toplam 85 adet)

_(g) _Yağmurluk toplam 15 adet __

_(h) _Yelek (aşağıda tanımlanan şekilde) toplam 15 adet __

(i) Parka (Yönetmeliğe uygun reflektörlü ve içi muflonlu) 15 adet”, düzenlemesi bulunmaktadır.__

****

**** İdari şartnamenin 25 inci maddesi doğrultusunda, işçilik hesaplama modülü kullanılarak bir hesaplama yapıldığında ayni olarak karşılanacak yol ve giyim giderleri ile özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedeli hariç, yemek ve % 3 sözleşme ve genel gider bedeli dahil olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 1.583.259,00 TL olduğu görülmektedir.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden; 23.12.2010 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin katıldığı, tekliflerin değerlendirilmesi sonucu, idarenin hesapladığı kâr hariç asgari işçilik maliyeti olan 1.848.244,80 TL’nin altında teklif veren dört isteklinin 29.12.2010 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu tespit edilmiştir. Bahse konu yazıda, işveren sigorta primi, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yapılacak çalışmalara ilişkin maliyet, giyim maliyeti, servis maliyeti ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası maliyetini tevsik eden belgelerin teklifte önemli olarak tespit edilen bileşenler olduğu belirtilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının 06.01.2011 tarihine kadar idareye sunulması gerektiği ifade edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

_ …_

_ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir._

_ İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;_

_ a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, _

_ b. Fiyat teklifleri, _

_ …_

_ İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır ..._

_ 79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;_

_ a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin, _

_ b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,_

_ altında olamaz._

_ Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir._

_ Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir._

_ Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir._

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

_a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, _

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

_ …_

_ 79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir._

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir. ~~~~

_ …_

_ 79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir. _

_ Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir._

_ Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır._

_ Özel güvenlik hizmetinin kampüs gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir._

_ …_

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…”açıklamaları yer almaktadır.

İhale uhdesinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, açıklama kapsamında, açıklama yazısı, personel servisine ilişkin bir adet fiyat teklifi, kıyafet giderine ilişkin bir adet proforma fatura ve bu belge ekindeki iki adet maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklif belgesi bulunmaktadır.

Zikredilen belgeler arasında bulunan açıklama yazısında, teklif bileşenlerine ilişkin olarak, 85 kişi ile ifa edilecek güvenlik hizmetinin asgari işçilik maliyeti olarak 1.564.618,80 TL, resmi ve dini tatil günlerinde yapılacak çalışma için 18.630,00 TL, yol gideri için 36.524,50 TL, giyim gideri için 1.298,80 TL, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için 297,50 TL, diğer giderler ve firma kârı olarak ise 29.260,40 TL teklif edildiği ve toplam teklif tutarının 1.650.630,00 TL olduğu görülmektedir.

Anılan isteklinin teklif ettiği 1.650.630,00 TL’den, yol, giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedeli hariç olarak teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 1.583.259,00 TL çıkarıldığında, geriye kalan tutar 67.371,00 TL olmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması yazısında belirtilen yol, giyim, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası ve firma kârı için öngörülen tutarlar toplandığında ise 67.381,20 TL değeri elde edilmektedir.

Yol gideri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan söz konusu tedarikçi firmanın teklifine ilişkin 03.01.2011 tarihli fiyat teklifi belgesi üzerinde;

Güzergâh

Araç kapasite

Fiyatı

Kocaeli ilinde servis hizmeti

23 kişilik

98,50

İfadeleri bulunmaktadır.

Fiyat teklifi üzerinde bulunan notta “Servis günlük 6 tek üzerinden hesaplanmıştır.” ibaresi bulunmaktadır. Bu ibare ile ne kastedildiği anlaşılamamıştır.

Personel servisi ile ilgili olarak, teknik şartnamenin ekindeki “Özel güvenlik görevlileri personel sayıları ve servis güzergâhları” başlıklı belgede bulunan tablodan, üç servis güzergâhı ile üç vardiyaya göre personel taşıması yapılacağı anlaşılmaktadır. Her ne kadar, söz konusu tablodaki personel sayısı 68 kişi ise de idari şartnameye göre çalıştırılacak personel sayısı 85’dir. Teknik şartname ekindeki mevcut tablodaki bilgilerden, personelin ulaşımı için dokuz gidiş-dokuz geliş olmak üzere 18 sefer yapılacaktır. Tablodaki bir numaralı servisin 08:00-16.00 vardiyasında yapacağı seferlerde ise 25 işçinin ulaşımı sağlanacaktır.

İstekli tarafından sunulan proforma faturada ise araç kapasitesi 23 kişilik olarak belirtilmiş ve bir fiyat teklifi yapılmış olmasına rağmen, bu fiyatın biriminin (sefer, gün, ay, araç vs.), teklif edilen fiyatın para biriminin (TL; USD vs.) ve toplam fiyatın ne olduğu hususunda herhangi bir bilgi yoktur.

İhale üzerinde bırakılan firma, aşırı düşük teklif açıklamasında, yol gideri için tedarikçi firmadan 35.460,00 TL teklif alındığını ve bu tutara % 3 sözleşme ve genel gider eklenerek, yol gideri için 36.523,80 TL teklif verildiğini belirtmektedir. Bu açıklamadaki 35.460 değeri, fiyat teklifindeki 98,50 değerine bölündüğünde, elde edilen değer 360 olmaktadır. Dolayısıyla, bu durumdan, proforma faturada teklif edilen birim fiyatın, 85 işçinin bir günlük taşıma bedeli olduğu farz edilse de, belirtilen bilgi eksikliklerinin belirsizliğe yol açtığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.5. numaralı maddesinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, maliyete dayalı olarak yapılan açıklamalarda, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine;“Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Lakin söz konusu beyan, zikredilen fiyat teklifinin üzerinde mevcut olmadığından, bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve anlatılan sebeplerle, aşırı düşük teklif açıklamasındaki yol giderine ilişkin olarak yapılan izahatın mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bahsi geçen isteklinin, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan diğer bir belge ise özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifidir. Mezkûr belgede, 85 personel için yıllık 297,20 TL brüt prim tutarı öngörülmüştür. Belirtilen teklif üzerindeki teminat tutarlarının, 27.03.2007 tarih ve 26475 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında Değişiklik Yapan Tarife ve Talimatta yer alan teminat tutarları ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Anılan teklif belgesinin, Neova Sigorta A.Ş.’nin Ankara Bölge Müdürlüğü tarafından onaylı olduğu ve bölge müdürlüğüne ait teyit yazısının da bulunduğu tespit edildiğinden söz konusu belgenin kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu neticesine ulaşılmıştır.

Giyim giderine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması dahilinde bir adet proforma fatura, bir adet tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması durumunda düzenlenecek maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve bir adet de fiyat teklifi sunulması suretiyle açıklama yapılması durumunda düzenlenecek maliyet/satış tutarı tespit tutanağı bulunmaktadır.

__

22.12.2010 tarihli proforma fatura üzerinde 14 kalem ve 1320 parça kıyafet için toplam 1.260,75 TL teklif fiyatı bulunmaktadır. Bahsi geçen belge üzerinde, maliyete dayalı açıklama yapılması halinde anılan Tebliğ açıklaması gereği bulunması gereken;“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” __ ibaresinin bulunduğu ve SMMM Sinan Gökçe tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmektedir.

Fiyat teklifi sunulması suretiyle açıklama yapılması durumunda düzenlenecek maliyet/satış tutarı tespit tutanağının neden sunulduğu anlaşılmamış olmakla beraber, tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması durumunda düzenlenecek maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, proforma faturadaki birim fiyatların bu tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim maliyetlerinin altında olmadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirilen 79.4.2.15 numaralı maddesinde;“Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklamaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının her sayfasında hem mükellef hem de SMMM onayı olması gerekirken, söz konusu tutanağının son sayfasında serbest muhasebeci mali müşavir Sinan Gökçe ile mükellef firmanın imzası ve kaşesi bulunmasına karşın ilk sayfasında yalnızca SMMM’nin imzası ve kaşesinin bulunduğu görülmektedir. Bu durumun mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan sebeplerden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat açısından uygun olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

b) 12.01.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Vinter Özel Güvenlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama kapsamında idareye sunulan belgeler arasında, açıklama yazısı, işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan işçilik hesabı, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifi, röle kullanım bedeli teklifi, kıyafet giderine ilişkin proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile personel taşımasına ilişkin proforma fatura bulunmaktadır.

Zikredilen belgeler arasında bulunan açıklama yazısında, teklif bileşenlerine ilişkin olarak, 85 kişi ile ifa edilecek güvenlik hizmetinin asgari işçilik maliyeti olarak 1.564.618,80 TL, resmi ve dini tatil günlerinde çalışma için 18.630,00 TL, yol gideri için 70.452,00 TL, giyim gideri için 18.630,00 TL, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için 850,08 TL, diğer giderler ve firma kârı olarak ise 91.384,77 TL teklif edildiği ve toplam teklif tutarının 1.768.474,80 TL olduğu görülmektedir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif ettiği 1.768.474,80 TL’den yol, giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedeli hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 1.583.259,00 TL çıkarıldığında, 185.215,80 TL tutarına ulaşılmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması yazısında belirtilen haberleşme gideri, yol, giyim, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası ve firma kârı için öngörülen tutarlar toplandığında ise 185.226,00 TL değeri elde edilmektedir.

Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifinde 85 personel için yıllık 850,08 TL brüt prim tutarı öngörülmüştür.Belirtilen teklif üzerindeki teminat tutarlarının, 27.03.2007 tarih ve 26475 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında Değişiklik Yapan Tarife ve Talimatta yer alan teminat tutarları ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Anılan teklif belgesinin, Işık Sigorta A.Ş.’nin Ege Bölge Müdürlüğü tarafından onaylı olduğu ve bölge müdürlüğüne ait teyit yazısının da bulunduğu tespit edildiğinden söz konusu belgenin kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu neticesine ulaşılmıştır.

Giyim giderine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması dahilinde bir adet proforma fatura, bir adet tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması durumunda düzenlenecek maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve üç adet alış-satış faturası bulunmaktadır.

__

23.12.2010 tarihli proforma fatura üzerinde 13 kalem ve 1320 parça kıyafet için toplam 17.805,00 TL teklif fiyatı bulunmaktadır. Bahsi geçen belge üzerinde, satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde anılan Tebliğ açıklaması gereği bulunması gereken; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu ve SMMM Mehmet Şahin Yılmaz tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmektedir.

Tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması durumunda düzenlenecek maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, proforma faturadaki birim fiyatların bu tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının % 80’inin altında olmadığı görülmüştür. Söz konusu tutanağın her sayfasının, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirilen 79.4.2.15 numaralı maddesine uygun olarak imzalandığı ve kaşelendiği belirlenmiş ve giyim giderini tevsik eden belgelerde mevzuata aykırılığa rastlanmamıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan yol giderine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinde, birinci güzergâh için 25.200,00 TL, ikinci güzergâh için 21.600,00 TL ve üçüncü güzergâh için 21.600,00 TL olmak üzere toplamda 68.400,00 TL teklif alındığı müşahede edilmiştir.

Ancak, idari şartnameye göre ihale konusu işin ifasında 85 personel çalıştırılacağından, belirtilen sayıda kişi için teklif verilmesi gerekirken, 68 personel üzerinden teklif verildiği tespit edilmiştir. Bu durumun mevzuat açısından aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Bunun dışında, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.5. numaralı maddesinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, maliyete dayalı olarak yapılan açıklamalarda, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine;“Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Lakin, yol giderine ilişkin fiyat teklifinin üzerinde ne SMMM adı ve kaşesi ne de zikredilen beyan mevcut olmadığından, bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Vinter Özel Güvenlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve dolayısıyla da teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin miktarı ve türünün ekte yer aldığı belirtilmekte, ekteki tabloda ise 85 işçi ile özel güvenlik hizmetinin temin edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

1 işçi için günlük brüt 5,00 TL 85 işçi için toplam brüt 425,00 TL günlük yemek bedelini yüklenici firma nakdi olarak karşılayacak ve bordroda gösterecektir.

Karşılanacak yemek giderlerinin aylık gün sayısı 26 gündür.

Ayrıca yol bedeli Yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır.

Teknik şartnamede belirtilen giyecek bedeli ise teklif fiyata dahil olacak ve firma tarafından ayni olarak karşılanacaktır.”düzenlemesi bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait teknik şartnamenin 1 inci maddesinde işin konusunun özel güvenlik hizmetlerinin 85 kişi ile yürütülmesi olduğu düzenlenmiştir.

Teknik şartnamenin ekinde, “özel güvenlik görevlileri personel sayıları ve servis güzergâhları” başlığını taşıyan bir tablo bulunduğu ve bu tabloda toplam 68 işçi için vardiyaların ve servis güzergâhlarının belirlendiği görülmektedir. Söz konusu tablo aşağıdaki gibidir:

Aracın gideceği semt

08-16 geliş-dönüş

16-24 geliş-dönüş

24-08 geliş-dönüş

1 nolu servis…

25 kişi

6 kişi

6 kişi

2 nolu servis…

7 kişi

3 kişi

3 kişi

3 nolu servis…

12 kişi

3 kişi

3 kişi

Toplam

44

12

12

İddia konusu hususla ilgili olarak teknik şartnamede bulunan diğer düzenlemelere bakıldığında, şartnamenin 4.5 numaralı maddesinde; “Güvenlik görevlilerinin çalışma süresi haftalık 45 saat olacaktır. Çalışanların mesai saatleri ve görev yerleri hastanenin 7 gün 2 saat (yılbaşı, resmi tatil ve bayramlar dahil) hizmet verdiği dikkate alınarak hastane güvenlik sorumlusunun koordinasyonunda ve güvenlik şefi tarafından belirlenecektir. Resmi tatil günlerinde; 08-16 vardiyasında 10 özel güvenlik, 16-24 vardiyasında 10 özel güvenlik, 24-08 vardiyasında 10 özel güvenlik çalıştırılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı şartnamenin 4.21 numaralı maddesinde; “Bu ihalede yemek bedeli yüklenici firma tarafından nakdi olarak karşılanacaktır. Yüklenici, özel güvenlik personelinin üç vardiya halinde hastaneye zamanında ulaşım hizmetini servis kiralayarak ya da bizzat kendi servis araçları ile yürüterek sağlayacaktır. Günlük yol güzergâhları şartname ekinde sunulmuştur. Her vardiya için üç güzergâhta nöbete gelen kişi sayısı göz önünde bulundurularak üç servis aracı bulundurulacaktır.”düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında verilen standart formlar arasında yer alan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde, çalıştırılacak güvenlik görevlisi sayısı 85 olarak belirlenmiştir.

İhale işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyet hesabı ile ilgili belgeler arasında bulunan yol gideri ile ilgili fiyat teklifinin 68 kişi üzerinden alındığı, günlük tutarın 620,00 TL, yıllık toplam tutarın ise 620,00x365=226.300,00 TL olarak belirtildiği görülmüştür. Yaklaşık maliyet hesabı ile ilgili belgeler arasında yer alan işçilik modülü sayfasında bir işçinin aylık yol bedeli 221,86 TL, toplam yol bedeli ise; 221,86x85x12=226.297,20 TL olarak gösterilmiştir. Dolayısıyla, yol gideri teklifi 68 kişi üzerinden alınmış ancak bu teklif tutarı işçilik hesaplama modülünde 85 kişiye uyarlanmıştır.

Teknik şartname ekindeki tabloda, belirtilen servis güzergâhlarında toplam 68 personelin taşınacağına dair bir belirleme yapılmışsa da, ihale dokümanının geri kalanında ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının 85 olduğu açık olarak görülmektedir. Teknik şartname ekindeki tablonun neden 68 personel üzerinden düzenlendiği hususu ile ilgili net bir açıklama/düzenleme tespit edilememiştir.

Netice itibariyle, aşırı düşük teklif açıklamalarında yol giderine ilişkin olarak yapılacak izahatların 85 personelin dikkate alınması suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamalarından, isteklilerin yol giderine ilişkin açıklamalarını 68 personel üzerinden yaptıkları görüldüğünden, teknik şartname ile idari şartnamedeki mezkûr düzenlemelerin istekliler arasında çelişkiye yol açtığı ve bu durumun tekliflerin değerlendirilmesini engellediği sonucuna varılmıştır. Açıklanan sebeple ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucu; başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet dilekçesinde bahsi geçen, idare ile söz konusu firma arasındaki yazışmaya ilişkin herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanmamıştır. Konuyla ilgili olarak, 23.02.2011 tarihli yazı ile idareden söz konusu yazışmaya ilişkin bilgi ve belge talep edilmiştir.

İdarenin 25.02.2011 tarihinde Kurum kayıtlarına giren 24.01.2011 tarihli yazısı ekinde başvuru sahibi istekliye hitaben yazılan 27.10.2011 tarihli yazı ve eki makale ile başvuru sahibi isteklinin 21.12.2010 tarihli cevap yazısı gönderilmiştir.

İdarenin 27.10.2010 tarihli yazısında; “ 4857 sayılı İş Kanununun 53 üncü maddesinde deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere ücretli izin verilmesinin mecburi olduğu belirtilmiştir. Ayrıca İş Kanununun 57 nci maddesinde yıllık ücretli izne çıkan personelin ücretinin işveren tarafından peşin olarak verileceği belirtilmiştir.

Hizmet ihalelerinde işveren yüklenici firma olup işçi yüklenici firmaya karşı sorumlu olan ve ücretini işverenden alan kişidir. Hizmeti alan idaremiz izinde olan personelin çalışmadığı sürelerde hizmet alamadığı için işverene bu komu ile ilgili ödeme yapamaz. Bu durum göze alındığında işveren firmanın yıllık ücretli izin defteri tutarak her ayın hak edişinde o ayki ücretli izinde kimler olduğu ve ne kadar ödeme yapıldığını gösteren yerleri düşerek ona göre hesap yapılması gerekmektedir. Bir personelin yıllık izinden ayrı olarak ne kadar ölüm izni, sağlık izni, süt izni kullanacağı bilinmediğinden Sayıştay denetim raporlarında %3 genel giderler kapsamına alındığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu konu ile ilgili Sayıştay Uzman Denetçisi Sadettin Doğan Yıldız’ın makalesi de bu yazı ekinde sunulmuştur.

Yukarıda belirtilen hususlar ışığında firmanızın Kasım ayı itibariyle “Yıllık Ücretli İzin Defteri” tutması gerektiği, bu kapsamda Kasım ayı dahil tüm hak edişlerde bu defterdeki bilgilere dayanılarak yıllık ücretli izinler düşülerek fatura kesilmesi ve konu ile ilgili görüşlerinizin tarafımıza iletilmesi…” ifadeleri bulunmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin 27.12.2010 tarihli cevabi yazısında ise; “ Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.25. fıkrasında yer alan ve ayrıca 2011 yılı Özel Güvenlik Hizmet Alımı Teknik Şartnamesinin 4.7. bendine göre belirtildiği üzere; çalışanların yasal izinleri çalışılmayan günlerden sayılmayacaktır. Buna göre yasal izin sürelerinin faturadan düşme hususunda gerek Kamu İhale Genel Tebliğinde olsun gerek 2011 Özel Güvenlik Şartnamesinde olsun faturadan düşülmesi bilgisi yer almamıştır. ” denilmektedir.

İddia konusu hususla ilgili olarak, idari şartnamenin “Diğer hususlar” kısmında; “%3 sözleşme giderine evlilik izni, süt izni, ölüm izni, sağlık izni ve yıllık izin gibi çalışmadığı halde çalışmış gibi ücret ve SGK Primleri ödemesi gereken personelin sayısı ve izin günleri, işin başında bilinemediği için bu tür izinlerin gerekli mali külfeti işveren konumundaki yüklenici %3 genel gider ve firma kârından karşılayacaktır. Söz konusu izinlere isabet eden dönemlerde personel hizmeti sağlanamamış olacağından firmanın hakedişinden bu tutar kesilecektir. İzne çıkan personelin ve bu süredeki ücretlerin yüklenici firma tarafından ödenip ödenmediği yüklenicinin tutacağı yıllık izin defterinden takip edilecektir. Yüklenici her ayki hakedişinde bu defterin ilgili kısmının bir fotokopisini idareye ibraz edecek idare fotokopinin üzerine aslı görüldü kaşesi basıp defteri iade edecektir.”düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu düzenlemeyle idarenin, yıllık izin kullanan personelin ücretinin yüklenici tarafından % 3 genel gider ve firma kârından karşılanacağını ve firmanın hak edişinden bu tutarın kesileceğini öngördüğü anlaşılmaktadır.

Teknik şartnamenin “Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında; “ Yüklenici çalışanlarının her türlü yasal haklarını zamanında karşılamak ve ödemek zorundadır. Hizmet verilen kurumun hastane olması ve hizmetin devamlılığının şart oluşu nedeniyle; çalışanların ölüm, işten ayrılma ve hastalık nedeniyle istirahat raporlu olmaları gibi nedenlerle eksilmeleri halinde, yüklenici en fazla yedi gün içerisinde yerine mutlaka yeni bir personel görevlendirecek, çalışan işçi sayısı değişmeyecektir. Çalışılmayan günler için ödeme yapılmayacaktır. İdare ve yüklenici çalışanların yıllık izinlerini hastanede hizmeti aksatmayacak ancak işçileri de mağdur etmeyecek şekilde planlayacaklardır. Yasal izinler çalışılmayan günlerden sayılmayacaktır ” düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili teknik şartname maddesinde, yıllık ücretli izin hakkını kullanan işçi yerine yükleniciden bu süre boyunca yeni bir işçi çalıştırılması gerektiği yönünde bir düzenleme yapılmadığı ve yeni işçi çalıştırmak suretiyle çalışan işçi sayısının tamamlanmasının yalnızca ölüm, işten ayrılma ve raporlu olma gibi durumlar için şart koşulduğu görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin 25 inci fıkrasında; “İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. İdareler, yıllık ücretli izin haklarının kullanılmasına ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında 4857 sayılı Kanunun 53, 54 ve 55 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığını kontrol edeceklerdir.” açıklaması bulunmaktadır.__

Söz konusu Tebliğ açıklaması ile izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek personel sayısının tamamlanmasının talep edilemeyeceği belirlenmiş; izne hak kazanan işçilerin idarece belirlenecek takvim çerçevesinde izin haklarını kullanabilecekleri belirtilerek idarelere, personelin izin hakkının kullanılması hususunda İş Kanununun 53, 54 ve 55 inci maddelerinin uygulanıp uygulanmadığını kontrol yükümlülüğü getirilmiştir.

__

4857 sayılı İş Kanununun “ Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri ” başlıklı 53 üncü maddesinde ; “ İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez…” hükmü,__

__

Anılan Kanunun “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller ” başlıklı 55 inci maddesinde; “ Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:

…

k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi” hükmü,

__

Bahse konu Kanunun “Yıllık izin ücreti ” başlıklı 57 inci maddesinde; “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

_Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır…” _hükmü,

Mezkûr Kanunun “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50 nci maddesinde; “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” hükmü yer almaktadır.

Dolayısıyla, İş Kanununda belirtilen şartlara göre yıllık iznini hak etmiş olan bir işçinin yıllık izninde geçen süre, işçinin çalışmış gibi sayılacağı bir süredir ve bu süre boyunca söz konusu işçiye Kanunun 57 nci maddesi uyarınca işveren tarafından 50 nci maddedeki hüküm doğrultusunda ücret ödenir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda zikredilen 78 inci maddesinin 25 inci fıkrasında, izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacağı, izin kullanan işçilerin fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceği ve izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyeceği belirtildikten sonra, idarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerektiği açık olarak anlatılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

****

Bir işçinin yıllık izinli olması halinde söz konusu işçinin izin süresi boyunca çalışmış gibi sayılacağı ve ücret ödeneceği, dolayısıyla yıllık izin kullanan ve kullanmayan işçiler arasında maliyet açısından bir fark oluşmadığı, bundan dolayı yıllık izin ücretinin, iş akdinin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda mevzuatta belirtilen şartlara göre verilen kıdem ve ihbar tazminatı gibi ek olarak, fazladan ortaya çıkan ve öngörülemeyen bir maliyet olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılarak, bu hususun Tebliğin yukarıda belirtilen maddesinde belirtilen % 3 sözleşme ve genel gider kapsamına dahil edilmesi gerektiği yönündeki düzenlemenin mevzuat açısından uygun olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Bu sonuca göre, yukarıda belirtilen Kanunun hükümleri ve Tebliğ açıklaması doğrultusunda, idare, yıllık izinde olan personel yerine başka bir personel ikame edilmesini talep edemeyeceğinden ve ihtiyacını aksamadan sürdürecek işçi sayısının belirlenmesi idarenin kendi sorumluluğunda olduğundan, idari şartnamede yapılan, yıllık izin kullanılan dönemlerde personel hizmeti sağlanamamış olacağından hareketle firmanın hakedişinden bu tutarın kesileceği yönündeki düzenlemenin de mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Çünkü, istekliler tekliflerini idarenin belirlediği personel sayısına göre vermekte ve izne ayrılsın veya ayrılmasın, personel için teklif ettiği tutar haricinde yıllık izin için ek bir maliyet ihtiyacı oluşmamaktadır.

****

İdarece yapılan iddia konusu düzenleme, mevzuata aykırı bulunsa da, söz konusu düzenleme hususunda, dokümana yönelik bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, ihale dokümanının kesinleştiği ve isteklilerin teklif vermelerine engel bir durumun oluşmadığı görülmektedir.

Ayrıca, idarece belirlenen personel sayısında, herhangi bir sebeple eksiklik olması halinde dahi ihtiyacı karşılayacak miktarda olduğu farz edildiğinden, izin sebebiyle eksik olan personel yerine yeni personel ikamesi gerçekleşmeyeceğinden ve istekliler için ek bir maliyet oluşmayacağından, bu konunun aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir maliyet bileşeni olarak görülmesi gerektiği yönündeki iddia yerinde bulunmamıştır.

Ancak, idarece yapılan bahis konusu mevzuata aykırı düzenlemenin tekrar edilmemesi açısından bu durumun idareye bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer istekli olan Ulusal Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak, 12.01.2011 tarihli kesinleşen ihale kararında; “Ulusal Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. firması aşırı düşük teklif sorgusu için seçtiği teknik çözümler ve kullanacağı avantajlı koşulları fiyat olarak detaylı şekilde izah etmediği gibi ekli mali tablolar ile fatura ve proforma faturaların üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği 8.4. maddesine göre Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılmadığından teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.” ifadesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır. Ancak bu düzenleme teklif kapsamında sunulması istenen ilgili belgelerle ilgilidir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura veya teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması ile ilgili 79.4.2.4 ve 79.4.2.5 numaralı maddelerinde ise; “Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Buna göre, aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan proforma fatura vb. belgeler üzerinde meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe bulunması yeterlidir ve Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe zorunlu tutulmamıştır.

Bu çerçevede, adı geçen firmanın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, açıklama kapsamında, açıklama yazısı, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklif belgesi, kıyafet giderine ilişkin proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, beş adet alış faturası sureti, personel servisine ilişkin bir adet fiyat teklifi ve işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan işçilik maliyeti hesabı bulunmaktadır.

Söz konusu firmanın teklif ettiği tutar olan 1.702.282,80 TL’den yol, giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedeli hariç olarak teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 1.583.259,00 TL çıkarıldığında, geriye kalan tutar 119.023,80 TL olmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan belgeler incelendiğinde, yol gideri için 84.780,00 TL, giyim gideri için 8.314,50 TL ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için 850,08 TL öngörüldüğü belirlenmiştir. Bu tutarların toplamı 93.944,58 TL’dir. Dolayısıyla, firma kârı olarak geriye 25.079,22 TL kalmaktadır.

Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifinde 85 personel için yıllık 850,08 TL brüt prim tutarı öngörülmüştür.Belirtilen teklif üzerindeki teminat tutarlarının, 27.03.2007 tarih ve 26475 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında Değişiklik Yapan Tarife ve Talimatta yer alan teminat tutarları ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Anılan teklif belgesinin, Işık Sigorta A.Ş.’nin Marmara Bölge Müdürlüğü tarafından onaylı olduğu ve bölge müdürlüğüne ait teyit yazısının da bulunduğu tespit edildiğinden söz konusu belgenin kamu ihale mevzuatı açısından uygun olduğu neticesine ulaşılmıştır.

Giyim giderine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması dahilinde bir adet proforma fatura, bir adet tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması durumunda düzenlenecek maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, beş adet alış faturası ve SMMM faaliyet belgesi bulunmaktadır.

__

20.12.2010 tarihli proforma fatura üzerinde 12 kalem (kravat ve ayakkabı yazlık ve kışlık olarak beraber teklif edilmiştir) ve 1320 parça kıyafet için toplam 8.314,50 TL teklif fiyatı bulunmaktadır.Bahsi geçen belgede, maliyete dayalı açıklama yapılması halinde anılan Tebliğ açıklaması gereği bulunması gereken; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu ve SMMM Yahya Akgündüz tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmektedir. Belge üzerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen özel kaşe bulunmamakta ise de Tebliğin 79 uncu maddesinde belirtilen meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşenin mevcut olduğu ve imzalandığı görülmüştür.

__

Ancak, yukarıda değinildiği gibi, proforma fatura üzerinde sadece maliyete dayalı açıklama yapılması halinde olması gereken SMMM beyanı yer almaktadır. Proforma fatura ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağı irdelendiğinde, 10 kalem malın, maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken bölüme işlendiği, 9 kalem malın ise satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde doldurulması gereken bölüme işlendiği müşahede edilmiştir**. Mezkûr tutanak ekindeki beş adet alış faturasında da, pantolon, mont, yağmurluk, kaban ve ayakkabının proforma faturayı düzenleyen firma tarafından başka firmalardan satın alındığı görülmektedir. Bu durumda, proforma fatura üzerinde,** satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde anılan Tebliğ açıklaması gereği bulunması gereken; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin de bulunması gerekirken mezkûr SMMM beyanının mevcut olmadığı ve bu haliyle mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır**.**

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan yol giderine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifinde, birinci güzergâh için 45.900,00 TL, ikinci güzergâh için 16.200,00 TL ve üçüncü güzergâh için 22.680,00 TL olmak üzere toplamda 84.780,00 TL teklif alındığı tespit edilmiştir.

Bahsi geçen fiyat teklifi üzerinde, SMMM kaşesinin ve imzasının bulunduğu ancak fiyat tekliflerinde maliyete dayalı açıklama yapılması halinde anılan Tebliğ açıklaması gereği bulunması gereken; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunmadığı, buna karşın zikredilen beyanın ayrı bir sayfa üzerinde yer aldığı ve belirtilen sayfanın da aynı SMMM tarafından onaylanıp imzalandığı görülmüştür.

Ancak, idari şartnameye göre ihale konusu işin ifasında 85 personel çalıştırılacağından, yol gideri için belirtilen sayıda kişi için teklif alınması gerekirken, 68 personel üzerinden teklif alındığı tespit edilmiştir. Aynı fiyat teklifinin dipnotunda; “1 kişi için aylık servis bedeli 103,90 TL” ibaresi yer almaktadır. Fiyat teklifindeki 84.780,00 TL’nin 12 aya bölünmesi halinde elde edilen sonuç 7.065,00 TL olmakta, bu tutarın 68 kişiye bölünmesi durumunda elde edilen sonuç 103,89… TL olmaktadır ki bu netice, yol giderinin hesaplanmasında 85 kişinin değil 68 kişinin dikkate alındığını göstermektedir. Bundan dolayı yol gideri ile ilgili açıklamanın aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****