KİK Kararı: 2011/UH.II-713

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/014
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 14.02.2011
Karar No : 2011/UH.II-713
BAŞVURU SAHİBİ:
Azık Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş., Arpaemini Mah. Kaptan Sinan Paşa Sok. No:1/2 Fatih/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sivas Numune Hastanesi Baştabipliği, Rahmi Günay Caddesi Merkez/SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/128655 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Hizmet Alım İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[03.80].(0258)./2011-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sivas Numune Hastanesi Baştabipliği tarafından 27.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yemek Hizmeti Alım” ihalesine ilişkin olarak Azık Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 11.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.01.2011 tarih ve 5451 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yaş meyve sebze malzemeleri ve tavuk/balık/dana eti malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaları yasal bir yetkisi olmaksızın düzenleyen Erdal Filiz, Ömer Baran ve Musa Alpat isimli serbest muhasebeciler hakkında gerekli incelemenin yapılması hususunun TÜRMOB’a bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma faturalar ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, anılan belgelerde herhangi bir uyumsuzluk tespit edilmese bile bu belgelerin isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi gerektiği,

2. Açıklama kapsamında yer alan belgelerden;

a) Hal fiyat listelerinin bu belgelerin toptancı hali idaresi tarafından düzenlenmemesi ve belgelerin işin yürütüleceği yer dışındaki hallere ait olanlarına ilişkin olarak ayrıca nakliye maliyet bedelinin de açıklayıcı belgeler ile tevsik edilmemesi sebebiyle,

b) Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının,

c) Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak sunulan belgelerin işin yürütüleceği yer dışındaki ticaret borsalarına ait olanlarına ilişkin olarak ayrıca nakliye maliyet bedelinin de açıklayıcı belgeler ile tevsik edilmemesi sebebiyle,

Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, bu nedenle istekliye ait teklifin reddedilmesi gerektiği,

3. İhale uhdesinde kalan istekliye ait Çalışma İzni Gıda Sicil Belgesi ile Gıda Üretim İzin Belgesinin sehven düzenlenmesi nedeniyle Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından bu belgelerin iptal edilmesi yönünde İl Müdürlüğüne talimat verildiği, bu nedenle istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde yemek alımı hizmetinin miktarı ve türünün,

Sıra

Malın/İşin Adı

Birim

Miktar

1

Normal yemek

Öğün

370.000

2

Diyet yemek

Öğün

145.000

3

Normal kahvaltı

Öğün

115.000

4

Diyet kahvaltı

Öğün

70.000

Şeklinde belirtildiği,

Aynı şartnamenin 19 uncu maddesinden, teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağı,

Anılan şartnamenin 25.1 inci maddesinde; “… Ayrıca,

1- İşin yapılış esnasında idareye ait mutfaklarda idareye ait sayaçlar üzerinden kullanılacak elektrik, su ve doğalgaz bedelleri,

2- Teknik şartnamede istenilen malzeme ve ekipman bedelleri,

3- Mutfak, yemekhane, gıda ambarları ve ilgili yerlerin haşerelere karşı ilaçlama bedelleri,

4- Hastanede meydana gelebilecek zehirlenme olaylarına karşı istekli tarafından yapılacak olan ürün ve şahıs sigorta poliçe bedeli,

5- Hastanede meydana gelebilecek yemek pişirme ile yemek ısıtmalarından meydana gelebilecek yangınlar ile gıda zehirlenmelerine karşı da 3. Şahıs sorumluluk ve işveren mali mesuliyet sigorta poliçe bedelleri,

6- Altı ayda bir sürekli çalıştıracağı tüm elemanların (yöneticiler ve sorumlular dahil) portör olmadıklarına, her türlü bulaşıcı hastalık, cilt hastalığı bulunmadığına dair sağlık kuruluşundan alacakları doktor rapor bedelleri,

7- İhale konusu işi yerine getirmek için teknik şartnamede niteliği ve sayısı belirtilen personel ücretleri (Maaş, vergi, SSK primi v.b. asgari ücret maliyetine dahil giderler),

8- Personel giyim bedeli, yol ücreti ve yemek bedeli ayni karşılanacaktır. Yol ücreti ve yemek bedeli 26 gün üzerinden ödenecek olup teklif fiyata dahildir.” düzenlemesine yer verildiği,

Anılan şartnamenin 48 inci maddesinden işe başlama tarihinin 01.01.2010, bitiş tarihinin ise 31.12.2010 olduğu,

Teknik şartnamenin “Verilecek hizmet cinsi” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu hizmet 2011 yılı (01.01.2011-31.12.2011 tarihleri arasını 12 aylık) Sivas Numune Hastanesi’nin tüm birimlerinde yatan hastalar, hasta refakatçileri ve personel için hasta ve personel mutfağı, doktor-hemşire-personel-ameliyathane yemekhanesi ve hasta odaları ile semt polikliniğinde yerine getirilecektir. Semt polikliniğini, A, B (diyaliz, kemoterapi v.b. bölümleri), gerekirse C bloğu da kapsayacak şekilde yemek ve kahvaltı planlama, hazırlanma, servis, dağıtım hizmetlerinin ve hizmet süresince gerçekleştirilmesi gerekli bulaşık, temizlik, bakım-onarım, atıkların toplanması gibi işlemlerin hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktır…

__

…Yüklenici firma yemekhaneleri, mutfak ve depoları, böcek ve haşarattan arınması için usulüne göre periyodik olarak (20 günde bir) ve sorun çıktığında ilaçlama yaptırmakla yükümlüdür.

__

(İlaçlama işini, Halk Sağlığı alanında Haşerelere karşı İlaç Uygulama İzin belgesine sahip olması durumunda yüklenici firma yapacaktır, bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlama, anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacaktır. Ayrıca ilaçlama esnasında idare yetkilisinin ilaçlama izin belgesini istemesi durumunda izin belgesini idare görevlilerine göstermek zorundadır.)…” düzenlemesinin bulunduğu,

Aynı şartnamenin “Genel Hükümler” başlıklı 2 nci maddesinin 26 ncı alt maddesinde; “Yüklenici firma Cumartesi-Pazar ile Resmi ve Dini Bayramlar dahil olmak üzere hiçbir sebeple yemek, kahvaltı, diyet yemeği hazırlama ve sunulması işini aksatamaz.” düzenlemesine yer verildiği,

Aynı maddenin 33 üncü alt maddesinde; “Yüklenici firma, yemekhanelerin, mutfağın ve depoların her türlü zararlı böcek ve haşarattan arındırılması için 20 günde bir usulüne uygun olarak ilaçlama yaptıracaktır. Gerekli durumlarda bu süre kısaltılabilir. Bu husustaki masraflar firmaya ait olacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu,

46 ncı alt maddesinde yüklenicinin personele mevsimine göre yılda 2 çeşit kıyafet (yedekleri ile birlikte), kep, ayakkabı, terlik ve bunların dışında önlük, çizme, eldiven, bone, maske ve tek kullanımlık kolluk vereceğine dair düzenlemenin, 47 nci maddesinde masrafları yükleniciye ait olmak üzere yüklenicinin, çalıştırdığı personelin her 6 ayda bir periyodik olarak sağlık kontrollerinin (portör muayenelerini) yaptıracağına ilişkin düzenlemenin bulunduğu,

Ayrıca, teknik şartnamede hizmet kapsamında 40 personelin (1 adet diyetisyen veya gıda mühendisi veya ziraat mühendisi, 1 adet aşçıbaşı, 1 adet aşçı, 12 adet aşçı yardımcısı, 1 adet pastacı, 2 adet bulaşıkçı, 20 adet garson, 1 adet yönetici ve 1 adet ambar sorumlusu) çalışmasının öngörüldüğü,

Söz konusu şartnamede yüklenici tarafından temin edilmesi gereken 36 kalem araç gerece ilişkin listeye yer verildiği,

Görülmüştür.

İhale komisyonu kararı incelendiğinde; Kurulun 21.12.2010 tarihli ve 2010/UH.II-3831 sayılı kararı doğrultusunda Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait teklifin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, anılan istekli tarafından süresi içerisinde yapılan açıklamanın ihale komisyonu tarafından uygun bulunduğu ve ihalenin Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

__

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

İhale uhdesinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; toplam maliyet icmalini, idarece gönderilen sorgulama yazısı ekindeki örnek menüler üzerinden yapılan maliyet hesaplamalarını, ihale konusu iş kapsamında çalışacak 40 personelin işçilik maliyetine dair cetvel ile işçilik hesaplama modülü sayfalarını; kıyafet, ilaçlama, içme suyu, ekmek, bakım onarım, genel gider, elektrik-su-doğalgaz, sözleşme, personel portör muayenesi, temizlik-sarf malzemesi, araç akaryakıtı, yangın ve hasar sigortası, turnike kurulumu ve demirbaş maliyetlerine dair cetvelleri ve nihayet cetvellerde yer alan maliyetlere ilişkin fatura, fiyat teklifi ve proforma faturaları sunmuştur.

Açıklama kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde; iş kapsamında çalışacak 40 personelin işçilik maliyetine dair cetvel ile işçilik modülü hesaplamalarında, idari şartnamenin 25.1 inci maddesinin 8 inci bendinde teklif fiyata dahil edileceği belirtilen personel yemek bedeli ile teknik şartnamenin 2 nci maddesinin 26 ncı alt maddesinde personel için öngörülen fazla çalışma ve ulusal bayram-genel tatil günleri çalışmalarına ilişkin maliyetlerin dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda, isteklinin teklif fiyata dahil olması gereken anılan maliyetleri teklif fiyatı hazırlanırken göz ardı ettiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

__

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

__

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

__

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

__

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

__

altında olamaz.

__

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

__

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

__

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir…

…

79.4.2.18.**** İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.****

…

79.4.2.24.**** Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.****

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Zikredilen Tebliğ açıklamaları çerçevesinde, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tevsik edici belgeler incelendiğinde; böcek ve haşerat ilaçlamasına ilişkin bedelin tevsik edilmesi için Tör Müh. San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan 05.10.2010 tarihli faturanın sunulduğu, Tebliğin yukarıda yer verilen 79.4.2.16 ncı maddesi uyarınca alış faturası ile yapılan açıklamalar geçersiz kabul edileceğinden, anılan maliyet bileşenine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, yaş meyve sebze malzemelerine dair bedellerin tevsik edilmesi için Özyalçın Komisyon Evi’nden, tavuk eti ile alabalığa dair bedellerin tevsik edilmesi için Dinçer Kardeşler Tic. ve San. Ltd. Şti.’den ve Dana etine dair bedelin tevsik edilmesi için Turhal Ayan Et’ten alınan 25.10.2010 tarihli proforma faturalarda Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesinde satışlar üzerinden açıklama yapıldığı durumlar için öngörülen beyanın bulunduğu ve proforma faturaların anılan tedarikçiler ile birlikte sırasıyla Erdal Filiz, Ömer Baran ve Musa Alpat isimli serbest muhasebeciler tarafından imzalandığı tespit edilmiştir.

Ancak, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda yer alan hükümlerden; kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklilerce sunulan proforma faturaların üzerine ilgili meslek mensuplarınca yazılması/imzalanması/kaşelenmesi istenilen ve belgelerin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılan beyanların “serbest muhasebeci” tarafından yapılabilmesinin mümkün olmadığı, başka bir ifadeyle bu yetkinin sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensupları tarafından kullanılabileceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, açıklama kapsamında sunulan, proforma faturalardaki beyanların mükelleflerin defterlerinde belli bir inceleme neticesinde ifade edilebileceği kabul edildiğinden, bu proforma faturaların serbest muhasebeciler tarafından düzenlenemeyeceği, dolayısıyla, anılan belgelerin 3568 sayılı Kanun ve kamu ihale mevzuatı gereği kabulünün mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca yasal bir yetkisi olmaksızın bu yönde tahlil ve incelemeye dayalı belge düzenleyen Erdal Filiz, Ömer Baran ve Musa Alpat isimli serbest muhasebeciler hakkında gerekli incelemenin yapılması hususunun TÜRMOB’a bildirilmesi gerekmektedir.

Netice itibariyle, ihale uhdesinde kalan Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif fiyatı oluşturulurken iş kapsamında çalışacak personele ait yemek bedeli ile fazla çalışma ve ulusal bayram-genel tatil günleri çalışmalarına ilişkin maliyetlerin dikkate alınmadığı, böcek ve haşerat ilaçlamasına ilişkin bedelin tevsik edilmesi için Tebliğe aykırı olarak alış faturası ile açıklama yapıldığı ve yukarıda bahsedilen, açıklama kapsamında yer alan proforma faturaların, serbest muhasebeciler tarafından tanzim edilmesi nedeniyle geçerli olmadığı tespit edildiğinden, istekliye ait teklifin reddedilmesi gerektiği, ayrıca yasal bir yetkisi olmaksızın tahlil ve incelemeye dayalı belgeler düzenleyen Erdal Filiz, Ömer Baran ve Musa Alpat isimli serbest muhasebeciler hakkında gerekli incelemenin yapılması hususunun TÜRMOB’a bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale uhdesinde kalan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki belgeler incelendiğinde; ihale konusu iş kapsamında kullanılacak malzemeler için öngörülen bedellerin açıklanmasını teminen hal fiyat listelerinin, perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının veya ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak borsa idaresi tarafından hazırlanan belgelerin kullanılmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında da; “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması,

Yer almaktadır.

Yapılan incelemede; idareye yapılan şikayet başvurusunda başvuru sahibinin bu iddiaya yer vermediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmayacağından, idareye şikayet başvurusunda yer verilmeyen bahse konu iddiaya ilişkin başvurunun reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait teklifin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yaş meyve sebze malzemeleri ve tavuk/balık/dana eti malzemelerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaları yasal bir yetkisi olmaksızın düzenleyen Erdal Filiz, Ömer Baran ve Musa Alpat isimli serbest muhasebeciler hakkında gerekli incelemenin yapılması hususunun TÜRMOB’a bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

İncelemeye konu ihalede;

İhale konusu işin, 1.383.800,00 Normal Yemek, 578.550,00 Diyet Yemek, 241.500,00 Normal Kahvaltı, 154.700,00 Diyet Kahvaltıdan oluşan Yemek Hizmeti Alımı olduğu, yaklaşık maliyeti 2.358.550,00 TL olarak belirlenen inceleme konusu ihalede;

10 adet ihale dokümanı satıldığı, 7 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca Canlar Taah. Paz. İth. San. Tic. Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verildiği, ihalenin 1.779.300,00 TL teklif bedeli sunan ve idarece aşırı düşük açıklaması uygun bu firma üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

**** Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

**Ali Kemal AKKOÇ **

** II.Başkan **