KİK Kararı: 2011/UH.II-608

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/012
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 07.02.2011
Karar No : 2011/UH.II-608
BAŞVURU SAHİBİ:
Yeni Evrim Bil. İnş. Gıd. Temizlik Turizm Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti., Kurtismail Paşa 4. Sok. Tursan Apt. Altı No:5/B Ofis/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sosyal Güvenlik Kurumu Diyarbakır İl Müdürlüğü, Ali Emiri Cad. No:34 Yenişehir/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/525458 İhale Kayıt Numaralı "39 Kişi ile 23 Ay 29 Gün Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[42.57].(0265)./2011-83E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sosyal Güvenlik Kurumu Diyarbakır İl Müdürlüğü tarafından 02.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “39 Kişi İle 23 Ay 29 Gün Malzemeli Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yeni Evrim Bil. İnş. Gıd. Temizlik Turizm Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 22.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.12.2010 tarih ve 56274 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İdarenin verilen tekliflerin birbirilerine yakın olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapmamasının ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,

2. Der-Mar Tem. Nak. Gıd. Orm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı,

3. Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif mektubunda yer alan imzanın, şirketin imza sirkülerinde yer alan imzadan farklı olduğu, teklif mektubunun yetkili olmayan bir kişi tarafından imzalandığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ … (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. … ” hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Yönetmeliğinin aynı başlıklı 59 uncu maddesinde de ilgili Kanun hükmüne paralel bir hüküm yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 39 kişi ile 23 ay 29 gün malzemeli genel temizlik

_ b)Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır. Diyarbakır Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ve bağlı Sosyal Güvenlik Merkez Hizmet binalarının 23 ay 29 gün süre ile genel temizlik, yükleme, boşaltma, ilaçlama, çevre ve araçların temizliği, bahçe bakımı vb. hizmetlerin Teknik Şartnamede belirtildiği şekilde toplam 39 işçi ile yerine getirilmesi hizmet alımı işidir._

_ c) Yapılacağı yer: Diyarbakır Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ve Bağlı olan Merkez Hizmet binalarının bulunduğu adresler”_ düzenlemesi,

Yine İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, vergi, resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

__

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

__

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

__

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

- 39 personele günlük brüt 2,80 TL den aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak yol gideri ödenecektir.

__

- 39 personele günlük brüt 7,33 TL den aylık 22 gün üzerinden nakdi olarak yemek bedeli ödenecektir.

__

Bu ücretler ücret bordosunda gösterilecektir.
-Yüklenici 39 personelin iş gömleklerini verecektir. Giyim Bedeli ayni olarak karşılanacaktır.

__

25.3.3. Malzeme giderleri: Teknik Şartnamede belirtilen 32 Kalem Temizlik Sarf Malzemeleri Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

__

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

__

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2,5 (ikibuçuk)’tur.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, istekliler tarafından ilgili hususlarda belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak söz konusu teklifleri değerlendirmesinin gerektiği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

İhale konusu işe ilişkin olarak hesaplanan yaklaşık maliyeti cetvelinde, (giyim bedeli ve % 3 oranındaki genel giderler ve sözleşme giderleri dahil) işçilik maliyetinin 1.171.938,30 TL olarak hesaplandığı, işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında (1.171.938,30x0,03=) 35.158,15 TL firma karı hesaplandığı, belirtilen şekilde 39 işçinin toplam maliyetinin (1.171.938,30+35.158,15=) 1.207.096,45 TL olarak hesaplandığı, söz konusu tutara, 56.678,13 TL 32 kalem temizlik malzemesi giderinin eklenmesi sonucunda yaklaşık maliyet tutarının 1.263.774,58 TL olarak belirlendiği, toplam maliyet tutarı üzerinden firma karının hesaplanmadığı, sonuç olarak idare tarafından hesaplanan kar hariç yaklaşık maliyet tutarının 1.228.616,43 TL olduğu görülmüştür. İhale konusu iş için teklif edilmesi gereken giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyetinin 1.170.332,67 TL olduğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bedelin, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinden (1.181.824,29-1.170.332,67=) 11.491,62 TL daha yüksek olduğu, teklif fiyata dahil olan diğer giderlerin; 39 kişi için iş gömleği ve 32 kalem temizlik malzemesi giderleri olduğu tespit edilmiştir.

Kanunun anılan hükmü aşırı düşük tekliflerin tespiti hususunda idarelere takdir yetkisi tanımaktadır. Söz konusu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılmalıdır. Kanunda tanınan bu yetki çerçevesinde, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde teklifin, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olup olmadığı değerlendirilmelidir. İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bedelin, karsız yaklaşık maliyet tutarından (1.228.616,43-1.181.824,29 =) 46.792,14 TL daha düşük olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda, personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, idarece tespit edilen karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte olup, bu tutarın üzerinde teklif veren istekliler hakkında ise aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı görülmüştür.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince; diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmenin, ihale komisyonunun yetki ve sorumluluğunda olduğu ancak söz konusu yetkinin sınırsız olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveline göre hesaplanan karsız yaklaşık maliyet tutarının 1.228.616,43 TL olduğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bedelin 1.181.824,29 TL olduğu, idarece hesaplanan karsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu, teklif edilen fiyatlar ile söz konusu işin yapılabilirliğini sorgulamadan ihalenin sonuçlandırmasının mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde görülmüştür.

Anılan sebeplerle, ihalede, karsız yaklaşık maliyet tutarı olan 1.228.616,43 TL’nin altında teklif sunan tüm isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinde; “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

_ 2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;_

__

_ a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,_

_ b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,_

_ c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,_

_ d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,_

_ e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler._

__

…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde; “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

_ a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,_

_ b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerindeki deneyimi gösteren belgelerin,_

_ c) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgelerin,_

_ ç) Devam eden yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin kusursuz olarak tamamlanması ve ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşması şartıyla; kusursuz olarak gerçekleştirilen ya da ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgelerin,_

_ d) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri ve son on beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerine ilişkin deneyimi gösteren belgelerin,_

istenilmesi zorunludur.

__

…” hükmü,

İdari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” 7.5 inci maddesinde; “7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

__

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

__

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin ise istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması gerekir. Ancak, diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamı, istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olamaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi,

Yine İdari şartnamenin “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir” başlıklı 7.6 ncı maddesinde; “Bu ihalede kamu veya özel sektöre yapılan her türlü personel çalıştırma işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İhale ilanında da, idari şartnamenin yukarıda alıntılanan düzenlemelerine paralel düzenlemelere yer verilmiştir.

Başvuruya konu isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin; Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğünden alınmış, belgeye konu işin tanımının “İşletmemize Ait Sığırların Bakımı, Beslemesi, Çobanlığı, Temizliği, Süt Sağımı, Süt Sağım Tesislerinin Temizliği, Bakımı v.s. Hizmeti (Söz konusu İş Personel Çalıştırılmasına İlişkindir.)” şeklinde yapıldığı, belgenin, anılan isteklinin tüzel kişiliğinin % 70 ortaklığına sahip ortağı Remzi Sol’un % 51 ortağı olduğu ortak girişim adına düzenlendiği, sözleşme tarihinin 31.05.2007 ve belge tutarının 1.246.909,73 TL olduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından, ihalede teklif edilen bedelin 1.182.023,54 TL olduğu, ihale dokümanı hükümleri doğrultusunda, teklif bedelinin % 20’si oranında iş deneyim belgesi sunulmasının gerektiği, bu durumda sunulması gereken iş deneyim belgesinin tutarının asgari (1.182.023,54x0,20=) 236.404,71 TL olduğu, istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ortak girişim adına düzenlendiği, isteklinin ortak girişimdeki hisse oranının % 51 olduğu, bu durumda da isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin güncellenmemiş tutarının (1.246.909,73x0,51=) 635.923,96 TL olduğu, bu tutarın istekli tarafından sunulması gereken iş deneyim tutarının üstünde olduğu,

Başvuruya konu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci, istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin; Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğünden alındığı, söz konusu işletmenin, yapılan internet sorgulamasına göre İktisadi Devlet Teşekkülü olduğu ve Kanun kapsamında olduğu, dolayısıyla da işletmenin iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olduğu, başvuruya konu iş deneyim belgesinin konusunun “İşletmemize Ait Sığırların Bakımı, Beslemesi, Çobanlığı, Temizliği, Süt Sağımı, Süt Sağım Tesislerinin Temizliği, Bakımı v.s. Hizmeti (Söz konusu İş Personel Çalıştırılmasına İlişkindir.)” şeklinde olduğu ve “…kamu veya özel sektöre yapılan her türlü personel çalıştırma işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklindeki benzer iş tanımına uygun olduğu, sonuç olarak anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanına uygun olduğu,

Anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından, ihalede 1.181.824,49 TL teklif sunulduğu, ihale dokümanı hükümleri doğrultusunda, sunulması gereken iş deneyim belgesinin tutarının asgari (1.181.824,49x0,20=) 236.364,90 TL olduğu, anılan tarafından sunulan iş deneyim belgesinin; Sağlık Bakanlığı Batman Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Başhekimliğinden alınmış, belgeye konu işin tanımının, Hastane binaları ve bahçesinin genel temizlik işi şeklinde yapıldığı, belgenin, anılan istekli adına düzenlendiği, sözleşme tarihinin 11.07.2008 ve belge tutarının 701.000,00 TL olduğu, iş deneyim belgesinin güncellenmemiş tutarının dahi yeterli olduğu ve belgenin benzer iş tanımına uygun olduğu, sonuç olarak anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanına uygun olduğu tespit edilmiştir.

İhalede, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan iş deneyim belgelerinde işin kabul tarihlerine yer verilmediği görülmüş olup, idarece anılan hususların, belgeleri düzenleyen idarelerden teyidinin gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: başvuruya konu istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili bir kuruluştan alındığı, belgenin tutarının, ihale dokümanında istenen oranı karşılamak için yeterli olduğu, belgenin konusunun benzer iş tanımına uygun olduğu, sonuç olarak anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanına aykırı olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30 uncu maddesinde; “ Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir.

Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur… ” hükmü,

Aynı Kanunun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinde; “ Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

__

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23.2. maddesinin (d) bendinde ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükmün aynısına yer verilerek; “ Teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.” denilmiştir.

Başvuruya konu istekli olan ve ihalede geçerli teklif sunduğu belirtilen Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihaleye sunduğu teklif dosyasında yer alan Diyarbakır 1. Noteri tarafından onaylı 28.03.2007 tarihli imza sirkülerinde; Mevlüt Çelik’in 10 yıl süre ile şirket müdürü seçildiği ve münferid imzası ile şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğu belirtilerek Mevlüt Çelik’in imza örneğine yer verildiği ayrıca anılan istekli tarafından sunulan teklif dosyasında yer alan teklif mektubu ve eki teklif cetvelin sağ alt köşesinde ise anılan şirketin ticaret unvanını içeren şirket kaşesi ve bu kaşenin üzerinde de imza bulunduğu anlaşılmıştır. Sunulan teklif dosyanın içeriğindeki alt yüklenici çalıştırılmayacağına ilişkin taahhütnamenin de şirket kaşesi ile kaşelendiği ve imzalandığı görülmüştür.

İhale dosyasının içeriğinde, başvuruya konu Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, kendileri adına sunulan teklifin geçersiz olduğuna, teklifin, yetkili olmayan bir kişi tarafından imzalandığına ilişkin herhangi bir başvurusunun olmadığı tespit edilmiştir. Anılan istekli tarafından sunulan teklif mektubunun, bizzat istekli tarafından, yetkili olmayan bir kişi tarafından imzalandığı ve teklif mektubunun kendileri açısından bağlayıcı olmaması gerektiği yönünde bir iddiası olmaması durumunda, teklif mektubunun yetkili kişi tarafından imzalandığı ve mektubun bağlayıcı olacağının kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Ayrıca başvuruya konu isteklinin teklifinin, ihalede, geçerli teklif olarak değerlendirmeye alındığı, ancak anılan isteklinin, ihale üzerinde kalan istekli veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmediği görülmüştür.

İdarece, geçerli teklif olarak kabul edilen, başvuruya konu Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklif mektubunda yer alan imza ile şirket müdürüne ilişkin imza sirkülerinde yer alan imzanın aynı veya farklı kişilere ait olup olmadığına ilişkin herhangi bir kriminal inceleme yaptırılmadan söz konusu imzaların birbirinden farklı kişilere ait olduğuna ilişkin bir sonuç ve karara varılamayacağı ve bu nedenle imza sirkülerindeki imza ile teklifte bulunan imzaların aynı olmadığı iddiasına ilişkin herhangi bir hukuki dayanağın bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklif mektubunda yer alan imza ile imza sirkülerindeki imzanın aynı kişiye ait olmadığı ve teklif mektubunun yetkili olmayan bir kişi tarafından imzalandığı gerekçesi ile Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği şeklindeki üçüncü iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalede karsız yaklaşık maliyet tutarı olan 1.228.616,43 TL’nin altında teklif sunan tüm isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve idarece, ihalede sunulan iş deneyim belgelerinde yer alan eksikliklerin, anılan belgeleri düzenleyen idarelerden sorgulanması gerektiği, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

FARKLI GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 3. iddiasına ilişkin olarak; Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, sunulan teklif mektubunda yer alan imzanın, şirketin imza sirkülerinde yer alan imzadan farklı olduğu, teklif mektubunun yetkili olmayan bir kişi tarafından imzalandığı iddia edilmektedir.

İddiaya ilişkin idarenin cevabında ise: iddiaya konu istekli tarafından sunulan teklif mektubundaki imza ile şirketin imza sirkülerindeki imzanın aynı olduğuna karar verildiği hususuna yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 30. maddesinde; “… Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmü,

36. maddesinde; “… İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari şartnamenin 23.2. maddesinin (d) bendinde ise; “ Teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu istekli olan ve ihalede geçerli teklif sunduğu belirtilen, Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, ihaleye sunduğu teklif dosyasında yer alan, Diyarbakır 1. Noteri tarafından onaylı 28.03.2007 tarihli imza sirkülerinde; Mevlüt ÇELİK’in 10 yıl süre ile şirket müdürü seçildiği ve münferid imzası ile şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğu belirtilerek, Mevlüt ÇELİK’in imza örneğine yer verildiği, ayrıca anılan istekli tarafından sunulan, teklif dosyasında yer alan teklif mektubu ve eki teklif cetvelinin sağ alt köşesinde ise, anılan şirketin ticaret unvanını içeren şirket kaşesi ve bu kaşenin üzerinde de imza bulunduğu, sunulan teklif dosyasının içeriğindeki alt yüklenici çalıştırılmayacağına ilişkin taahhütnamenin de şirket kaşesi ile kaşelendiği ve imzalandığı anlaşılmıştır.

İdarece, geçerli teklif olarak kabul edilen, başvuruya konu Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklif mektubunda yer alan imza ile şirket müdürüne ilişkin imza sirkülerinde yer alan imza karşılaştırıldığında, açıkça görülebilen bir fark bulunmamakla birlikte, doğrudan bu imzaların Mevlüt ÇELİK’in el ürünü olup olmadığını söyleyebilmenin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Teklif dosyasında bulunan tüm imzaların şirket müdürü Mevlüt ÇELİK’in el ürünü olup olmadığı sorununun ise, ancak yapılacak bir teknik değerlendirme (bilirkişi incelemesi) neticesinde çözüme kavuşturulabileceği açıktır.

Dolayısıyla, ihale komisyonunca ayrıca bir araştırma yapılmaksızın, Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin imza sirkülerinde yer alan imza ile teklif mektubundaki imzanın, aynı kişilere ait olduğu yönünde ortaya koymuş olduğu tespitin, makul ve haklı bir dayanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Somut olayda, Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, kendileri adına sunulan teklifin geçersiz olduğu yönünde başvurusunun olmamasının, teklifin yetkili olmayan bir kişi tarafından imzalandığı ya da imzalar farklı olsa da teklifi kabul ettiklerini beyan etselerdi dahi bunların bir önemi olmayıp, ihale sürecinde sunulan belgelerdeki imzanın gerçeği yansıtmadığı hususunda tereddüt olması halinde, Adli Tıp Kurumu veya Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Kriminal Laboratuvarından ekspertiz raporu alınması ve sonucuna göre işlem tesis edilmesinin uygun olacağı açıktır.

Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28.10.2004 tarihli ve E:2005/5989, K:2005/4730 sayılı kararı ile; şirket yetkilisi adına atılan imzanın sahte olması belgenin sahteliği sonucunu doğuracağından ve bu belgedeki bilgilerin doğru olmasının belgenin sahte bir belge olarak nitelendirilmesini ortadan kaldırmayacağından böyle bir belgenin kullanılması 4734 sayılı Yasanın 17. maddesinin (c) bendi kapsamında kalması nedeniyle davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına hükmedilmiştir.

__

Bu itibarla, gerek yargı kararları, gerekse de kamu hukuku açısından, Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan söz konusu belgelerin anılan mevzuat hükmüne uygun olup olmadığı hususunda, bu konuda yetkilendirilmiş resmi kurumlardan alınan/alınacak bilirkişi raporu ile ispatlanması durumunda, anılan eylemin 4734 sayılı Yasanın 17/c maddesinde düzenlenen nitelikte olduğu, bu nedenle idarece anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yanı sıra, hakkında anılan Kanunun 58. maddesi hükmü uyarınca işlem tesis edilmesi gerekeceği açıktır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, Kurmay Gap Nakl. Tem. İnş. Gıda Akr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerden imza sirkülerinde yer alan Mevlüt ÇELİK’e ait imza ile gerek teklif mektubunda gerekse de alt yüklenici çalıştırılmayacağına ilişkin taahhütnamede yer alan imzaların farklı olduğu hususunda yetkilendirilmiş resmi kurumlardan bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre gereğinin yapılması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ **

Kurul Üyesi