KİK Kararı: 2011/UH.II-4383 (26 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/082
Gündem No : 85
Karar Tarihi : 26.12.2011
Karar No : 2011/UH.II-4383
BAŞVURU SAHİBİ:
Tortamışlar Nakliyat Gıda Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (İş Ortaklığı Adına), AKINCILAR MAHALLESİ KIZILAY SOKAK NO:1 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Atatürk Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Atatürk Üniversitesi Merkez Kampüs Kültür Ve Gösteri Merkezi Binasi Kat 1 25240 ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/154519 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Tabldot Yemek Pişirme, Dağıtma Ve Sonrası Hizmet İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[4086].(0229)./2011-83Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Atatürk Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 03.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzemeli Tabldot Yemek Pişirme, Dağıtma Ve Sonrası Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak Tortamışlar Nakliyat Gıda Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (İş Ortaklığı Adına)’nin 30.11.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.12.2011tarih ve 51312sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanı ile mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayete konu ihalenin, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen, “Malzemeli Tabldot Yemek Pişirme, Dağıtma ve Sonrası Hizmet İşi” olduğu, miktarı ve türünün de 500.000,00 öğün malzemeli tabldot öğle yemeği, yemek pişirme-dağıtma ve sonrası (üniversite personel ve öğrencilerine verilmek üzere 4 çeşit (kap) öğle yemeği hizmet alımı)” olduğu görülmüştür.

Anılan şartnamenin 25 inci maddesinde;

“….25.3.1.

1-Yüklenici firma tarafından kullanılan Elektrik ve doğal gaz bedeli her ay Merkez Öğrenci yemekhanesinde mevcut ara süzme saat üzerinden tüketilen miktarı Üniversitemiz Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığınca İlgili Teknik personel tarafından tespit edilecek ve o günkü elektrik ve doğal gaz rayiç fiyatı ile çarpılıp çıkan bedel Üniversitemiz Strateji Daire Başkanlığına yatırılacaktır.

2-Yüklenici firma tarafından tüketilen Su bedeli Öğrencinin Öğrenim gördüğü Eğitim ve Öğretim Dönemlerinde (Ocak, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Ekim, Kasım, Aralık) Aylık 4.200,00.-TL Diğer aylarda (Şubat, Temmuz, Ağustos, Eylül) 1.000,00 TL Üniversitemiz Strateji Daire Başkanlığına yatırılacaktır.

3-Öğrenci yemekhanemizde bulunan mevcut demirbaş ve diğer malzemelerin listesi teknik şartnamede belirtilmiş olup İlgili firmaya tesliminden sonra; (10 gün içerisinde) Komisyonumuz tarafından belirlenen malzeme kullanım bedeli olan 20.000,00 TL`nin Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına yatırılarak makbuzu Daire Başkanlığımıza getirilecektir.

3. Merkezi ısı santralince yemekhaneye verilen buhar üretimi için aylık Doğalgaz tüketimi 8554 m3 olup o günkü Doğal gaz Metre küp rayiç bedeli üzerinden tespit edilip bedeli her ay yüklenici firma tarafından Üniversitemiz Strateji Daire Başkanlığına yatırılacaktır. (Buhar verilen aylar; Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Ekim, Kasım, Aralık aylarıdır. Tüm bu giderler Yüklenici tarafından aylık ilgili yerlere ödemesi yapılıp bunlara ait makbuz veya dekontlar hak ediş faturaları ile beraber idareye sunulacak, hak edişler buna göre düzenlenecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 1 (bir) olarak tespit edilmiştir.”

Düzenlemesine,

İhale konusu işe ilişkin teknik şartname A, B ve C olmak üzere 3 kısma ayrılmış olup teknik şartnamenin A kısmının 1 inci maddesinde; “Yüklenici firma, yönetimce aylık düzenlenen ve onaylanan yemek listelerine göre belirtilen şartlarda temin edeceği gıda malzemelerinin yemek şeklinde hazırlanmasını sağlayacaktır. Hazırlanan yemekler; renk, kıvam, koku ve tat bakımından istenilen nitelikte sunulacaktır. Ayrıca yemek ve servis sonrası kaplar ve yemek artıklarının toplanarak bulaşıkların yıkanması işini yapacak ve aynı gün firma tarafından temin edilen uygun poşetler içerisinde çöp toplama merkezine ulaşmasını sağlayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Teknik şartnamenin A kısmının diğer maddelerinde, yemeklerin taşınması, ilaçlama, temizlik, personel ve kullanılacak malzemeler gibi hususlarda genel düzenlemelere yer verilmiştir. Anılan şartnamenin B kısmında kullanılacak gıda maddelerine ilişkin genel ve bazı gıda maddelerine ilişkin özel şartlar belirtilmiş olup, C kısmında çorba, ana yemek gibi yemek türlerinde kullanılacak malzeme bileşenleri miktarlarıyla birlikte belirlenmiştir.

Söz konusu ihale, malzeme dahil yemek hazırlama ihalesi olup, personel çalıştırmasına dayalı olmayan bir ihaledir. İdarece belirlenen % 20 karsız yaklaşık maliyet olan 2.779.166,66 TL’nin altında kalan Sa-Me İnş. Gıda Yemek İşl. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. ile Saiş İnş. Gıda Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, her iki isteklinin açıklamalarının da uygun görülerek ihalenin en düşük teklifi veren Sa-me İnş. Gıda Yemek İşl. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Saiş İnş. Gıda Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, başvuru sahibinin teklif fiyatının ise % 20 karsız yaklaşık maliyetin üzerindeki ilk teklif olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu hükme Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59 uncu maddesinde de yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

...

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılı r.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

04.11.2011 tarihinde elden verilen 958 ve 959 sayılı yazılarla teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen Sa-Me İnş. Gıda Yemek İşl. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. ile Saiş İnş. Gıda Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nden mevzuata ve idari şartnamenin 25 inci maddesi ile teknik şartnamenin A, B ve C kısımlarına uygun olarak maliyet teşkil edecek tüm kalemlerin maliyet hesaplarının çıkarılarak aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulması istenilmiştir.

İdare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ihale üzerinde bırakılan Sa-Me İnş. Gıda Yemek İşl. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen cevaplar incelendiğinde; söz konusu istekli tarafından, açıklaması kapsamında genel icmal ve eklerine, teknik şartnamenin C kısmına göre hazırlanan 1 aylık örnek yemek bedellerini ve ayrıntılarını gösterir listeye, yemekte kullanılacak et, yağ, hububat gibi malzemelere ilişkin Erzurum Ticaret Borsası’ndan alınan resmi yazı ile Ekim 2011 fiyat bültenine Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’den alınan fiyat listesine, proforma faturalara, fiyat tekliflerine, araç ruhsat fotokopilerine, kalite standart belgeleri, gıda üretim izin belgesi, çalışma izni ve gıda sicil faaliyet yetki belgesine, örnek sözleşme ile iş deneyim belgelerine, teknik ve idari şartnamelere yer verildiği görülmüştür.

Erzurum Ticaret Borsası tarafından haftalık, aylık ve yıllık fiyat bültenleri yayımlanmakta olup Sa-Me İnş. Gıda Yemek İşl. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklaması kapsamında 2011 Ekim ayına ait aylık fiyat bülteni kullanılmıştır. Ancak , yukarıda belirtilen Tebliğin 79.4.2.10 uncu maddesi uyarınca istekli tarafından yapılan açıklamada, ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, ilgili mevzuatı uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malların ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılmasının yeterli olduğu, bu itibarla söz konusu istekli tarafından ihale tarihinden önceki son bülten olan 29.11.2011-04.11.2011 tarihli haftalık bültenin kullanılması gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklaması kapsamında temizlik malzemelerine ilişkin olarak sunulan piyasada o alanda faaliyet gösteren bir firmadan alınan fiyat teklifinin üzerine, yukarıda belirtilen Tebliğin 79.4.2.5 inci maddesi uyarınca, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından yazılması gereken duruma uygun ibarelerden birinin yazılmadığı, söz konusu belgede ilgili meslek mensubunun imzası ile kaşesinin bulunmadığı,

Benzer şekilde, ilaçlama işine ilişkin sunulan fiyat teklifinin üzerinde de, Tebliğin 79.4.2.5 inci maddesi uyarınca, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından yazılması gereken duruma uygun ibarelerden birinin bulunmadığı, söz konusu belgenin ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenmediği, ayrıca söz konusu istekli tarafından teknik şartnamede yapılacağı belirtilen portör taramasına ilişkin olarak açıklamada bulunulmadığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan Sa-Me İnş. Gıda Yemek İşl. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli, Saiş İnş. Gıda Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde; istekli tarafından, ihale konusu işte kullanılacak yemek malzemeleri ile portör tahlili ilaçlama ve giyim kalemleri için hem Ek-O.6, hem de Ek-O.7 no’lu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının sunulduğu, söz konusu tutanakların 4 üncü maddelerinde malların ağırlıklı ortalama birim maliyetlerine; 5 inci maddelerinde normal yemeğin ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarına yer verildiği, bunun yanında söz konusu istekli tarafından yemeklerde kullanılacak malzemelere ilişkin alış faturalarına, borsa alım-satım beyannamesine, ilaçlama ve portör tahlil taramasına ilişkin alış faturalarına yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.5 inci maddesinde; “İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğin 79.4.2.12 nci maddesinde; “İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede, Saiş İnş. Gıda Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan Ek-O.6, ve Ek-O.7 no’lu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının içeriklerinin aynı olduğu, ancak istekli tarafından her iki tip tutanağın da bir arada sunulduğu, sadece sunduğu Ek-O.6 no’lu belgenin esas alınması halinde söz konusu belgeye ilişkin Tebliğe uygun fiyat tekliflerinin bulunmadığı, diğer taraftan inceleme konusu malzemeli yemek ihalesinde, Ek-O.7 no’lu belgenin sunulamayacağı, şöyle ki Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.12. inci maddesi uyarınca, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapıp yapmadığının bir çok mal kalemi için anlaşılamadığı, kaldı ki istekli tarafından teklif bedeli oluşturulurken yemek maliyetinin “porsiyon” üzerinden hesaplandığı, daha açık bir ifadeyle kişi başına düşen birim maliyetin TL cinsinden esas alınarak hesaplandığı, bu durumda ihale konusu işte kullanılacak toplam yemek malzemesi miktarının anlaşılamadığı, bu itibarla istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak mal miktarının en az yarısı kadar alış yapılmış olup olmadığı hakkında sağlıklı değerlendirme yapılamayacağı ve dolayısıyla maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) ‘nın kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

Söz konusu tutanakların 5 inci maddesinde yer alan normal yemeğe ilişkin ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının, ihale konu işte kullanılacak mal ve hizmetlerin maliyetini veya satış tutarlarını tevsik etmediği, bunun yanında teknik şartnamenin A kısmının 6 ncı maddesi uyarınca yüklenici tarafından karşılanacak temizlik malzemelerine ilişkin olarak açıklamada bir bedel öngörülmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda belirtilen tespitler çerçevesinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Saiş İnş. Gıda Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Sa-Me İnş. Gıda Yemek İşl. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Saiş İnş. Gıda Teks. Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaların ihale dokümanı ile mevzuata uygun” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzemeli Tabldot Yemek Pişirme, Dağıtma ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 3.335.000,00 TL olarak belirlendiği, 03.11.2011tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından teklifler aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin 2.610.000,00 TL en düşük teklif veren Sa-Me İnş. Gıda Yemek İşl. Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti.’ninüzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi