KİK Kararı: 2011/UH.II-4220 (19 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/081
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 19.12.2011
Karar No : 2011/UH.II-4220
BAŞVURU SAHİBİ:
Sistem Sosyal Hizmetler Gıda Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti., F.Çakmak Mah. Yıldırım Beyazıd Cad. Çakmak Sok. No : 1 D: 7 Yenibosna İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İhale İşleri Müdürlüğü Ek Hizmet Binası M.Nezihi Özmen Mah. Kasım Sok. No:62 Güngören-Merter/İstanbul 34010 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/153962 İhale Kayıt Numaralı "Avrupa Yakası Halkalı Ve Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi Ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3888].(0041)./2011-15Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Büyükşehir Belediyesitarafından 03.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Avrupa Yakası Halkalı ve Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Sistem Sosyal Hizmetler Gıda Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 27.10.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.11.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.11.2011tarih ve 49409sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde ihale konusu işin katı atık toplama işi ile katı atık istasyonlarının sayı ve nitelikleri belirtilen personel ile işletilmesi işi şeklinde iki kısımdan oluştuğu,

Katı atıkların toplanması işinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, ancak katı atık istasyonlarının işletilmesi işinin Kamu İhale Genel Tebliğinde tanımı yapılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olduğu,

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan temel ilkeler gözetilerek, ihalede katılım ve rekabetin sağlanmasını teminen iki kısımdan oluşan ihale konusu hizmetin kısmi tekliflere açık olarak gerçekleştirilmesinin uygun olacağı,

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler ile bu kapsamda olmayan hizmetlerin bir arada ihale edilmesinde asgari işçilik maliyetinin tespiti, benzer iş tanımının belirlenmesi vb. konularda sorunlara sebep olabileceği,

Bahse konu ihalede kısmi teklife izin verilmesinde idarenin takdir yetkisinin, işin gerçekleştirilme usul ve yöntemleri dikkate alınarak “bağlı yetki” kuralı çerçevesinde kullanılması gerektiği, aynı yöndeki iddialarına idarece ihaleye teklif verecek firmaların her iki iş için de iş deneyimi sunmaları gerektiği şeklinde karşılık bulduğu,

Bu bağlamda, katı atık transfer istasyonlarının işletilmesi ile çöplerin nakli işinin bir arada gerçekleştirilmesi gerekçe gösterilerek 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesine aykırı işlem tesisi edilemeyeceği, idarece de ihale konusu işin iki ayrı iş olarak değerlendirildiği, zira şikayet üzerine alınan kararda iki iş için iş deneyimi istenildiğinin belirtildiği, idarece şikayet başvurularına verilen cevap ve bu cevaba gerekçe teşkil eden işlemlerin rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırı olduğu,

2. 4734 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde işin fiziki büyüklüğü ve miktarının ihale ilanında yer verilmesi zorunlu hususlar arasında sayıldığı, anılan Kanun hükmünün amacının ihaleye davet niteliğinde olan ilanın ihaleye katılmak isteyenlerin ilanda zorunlu hususları inceleyerek ihale sürecine dahil olmasının amaçlandığı,

Kamu İhale Bülteninde yayımlanan ilanda işin türü niteliği ve miktarına ilişkin ayrıntılı bilgilere idari şartnameden ulaşılabileceği şeklinde açıklama yapıldığı,

Teknik şartnamede, ihale konusu hizmette kullanılacak çekici ve dorse vb. makine ekipmanın nitelik ve nicelikleri dikkate alındığında bahse konu araçların temin güçlüğü bulunduğu, ancak ihale ilanında işin fiziki büyüklüğü bakımından önemli veri teşkil eden bahse konu araçlara hiç yer verilmediği, bu suretle ihaleye teklif vereceklerin ihale sürecine dahil olmalarının engellendiği, idarece personel ve araçların sayı ve niteliklerine teknik nedenlerden ötürü ihale ilanında yer verilemediği şeklinde açıklama yapıldığı, bu açıklamanın anılan Kanun hükmü karşısında hukuki ve gerçekçi bir temeli bulunmadığı,

3. İdari şartnamenin teklif fiyata dahil olan giderlerin belirlendiği 25.3.1 maddesinde işçi sayısı ve çalışma sürelerine ilişkin olarak “işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti” ifadesi ile “365 gün 24 saat kesintisiz çalışılacak olup işin süresi boyunca 31,5 gün resmi tatil bulunmaktadır.” ifadesinin birlikte değerlendirilmesi halinde işin süresinin 365 gün olarak belirtildiği sonucuna ulaşıldığı, Buna mukabil sözleşme tasarısının işin süresini düzenleyen 9.1 maddesinde işe başlama tarihinin 05.04.2012 işin bitim tarihinin ise “31.05.2014” olduğu ifade edilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerin öncelik sırasının sözleşme tasarısının 8.2 nci maddesinde sayıldığı,

Bu çerçevede şikayete konu ihalenin dokümanındaki bahse konu çelişkiyi konu eden şikayetlerine idarece, idari şartnamedeki düzenlemenin işin 365 gün boyunca 24 saat olmak üzere kesintisiz olarak devam edeceğini belirtmek amacıyla yazılı olduğunun bildirildiği,

Oysa, ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin isteklileri ve idareyi bağlayıcı hükmü bulunduğu, bu nedenle ihale dokümanının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin 3 üncü fıkrası hükmüne aykırılık teşkil ettiği,

4. Teknik şartnamede, istasyonların işletilmesine ilişkin hususlar başlığı altında yapılan düzenlemelere göre her istasyonda bulundurulması zorunlu makine ekipmanın belirtildiği, ayrıca istasyon işletilmesindeki istasyon bakım onarımı “boya, badana, musluk tamiri, pencere-kapı arızaları, kanal ve kanalizasyon arızaları, elektrik ve sıhhi tesisat arızası giderme işlerini kapsar “şeklinde düzenleme yapılmasına karşın birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde sarf malzemelerine ilişkin ayrı bir iş kalemi belirlenmediği, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.22 nci maddesinde yapılan açıklamaya aykırı olmasının yanında taahhüdün ifası sırasında iş artışı/eksilişi durumlarında hukuki ihtilaflara neden olmasının söz konusu olduğu,

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3 üncü maddesinde personel tarafından kullanılacak kıyafetlerin asgari işçilik maliyetine dahil edilmesi gerektiği açıklaması karşısında şikayete konu ihalede kıyafet giderlerinin işçilik maliyeti içerisinde değerlendirilmemesinin mevzuata aykırı olduğu, idareye şikayet başvuruları hakkında idarece alınan karara dayanak gösterilen 2011/UH.I-2603 sayılı Karara konu işin ihale konusu işle nitelik, kullanılacak malzeme ve miktarı yönünden farklılık gösterdiği, dolayısıyla söz konusu Kurul Kararının şikayete konu ihalede emsal alınamayacağı ve idare kararının hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

5. İsteklilerce tekliflerin sağlıklı olarak hazırlanması ve tekliflerin değerlendirilmesi için ihale konusu hizmette kullanılacak olan ve teklif fiyata dahil edilmesi gereken maliyet unsurlarının idarece tereddüde neden olmayacak şekilde ihale dokümanında düzenlenmesi gerektiği,

Şikayete konu ihalede, her ne kadar ihale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen sarf malzemelerinin miktarlarına ihale dokümanında yer verilmiş olsa da, bu malzemelerin maliyet hesabının yapılabilmesi için teknik özelliklerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu, buna karşın bahse konu malzemelerin teknik özelliklerine ilişkin ihale dokümanında herhangi bir belirleme yapılmayıp temin edilecek malzemelerin özelliklerinin isteklilerin inisiyatifine bırakıldığı, bu durumun isteklilerin aynı nitelikteki malzemeler için teklif vermesinin gözetilmediği, dolayısıyla isteklilerin sağlıklı bir şekilde tekliflerini hazırlamasının engellendiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 ve 2 inci iddialarına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihaleye ait ilan 05.10.2011 tarihinde yayımlanmış olup, başvuru sahibinin birinci iddiasına konu edilen ihale konusu işin niteliği, türü ve miktarı ile iş kapsamında çalıştırılacak araç sayıları ile özelliklerine ilişkin ilanda bilgi verilmediği iddiası ile ikinci iddiasına konu edilen ihalede kısmi tekliflere izin verilmemesine ilişkin düzenlemenin ihale ilanında yer alan hususlar olduğu, dolayısıyla her iki iddianın da ihale ilanına yönelik şikayet niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasında; “ … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…”,

“İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükümleri yer almaktadır.

Anılan Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ilanda yer alan hususlara yönelik başvurularda, şikayetin farkına varıldığı, dolayısıyla şikayet süresinin başladığı tarihin ilk ilan tarihi olduğu ve açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalelerde bahsedilen tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, aksi takdirde başvurunun süre kurallarına uygun olarak yapılmaması sebebiyle reddedilmesi gerektiği açıktır.

Bu bağlamda, başvuru sahibinin ilana yönelik iddiasını ilanın yayımlandığı 05.10.2011 tarihini izleyen 10 gün içerisinde yapacağı bir şikayet başvurusu ile idareye bildirmesi gerekirken, başvurusunu belirtilen yasal sürenin bitiminden sonra 27.10.2011 tarihinde yaptığı anlaşıldığından, başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ihale ilanında ihalenin tamamına teklif verileceğine dair düzenlemeye ve ihale konusu işin niteliği, türü ve miktarına ilişkin ilanda bilgi verilmemesine dair iddiasının süre yönünden reddi gerekmektedir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kanunun “İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24 üncü maddesinde ihale ilanlarında yer verilmesi zorunlu hususlar sayılmış olup, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araç sayıları ile özellikleri ilanda belirtilmesi gereken zorunlu hususlar içerisinde yer almamaktadır. Ancak, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak makine ve ekipmandan bir kısmının isteklilerin kendi malı olmasının istenildiği ve bu hususun ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörüldüğü hallerde isteklinin kendi malı olması istenilen makine-ekipman ile bunlara ilişkin olarak öngörülen yeterlik kriterleri ile teklifle sunulacak belgelerin ihale ilanında belirtilmesi gerekmektedir.

İhale ilanında yer alması gereken bir hususun veya ihale ilanının mevzuata aykırılığının, ancak ihale dokümanı alındıktan sonra anlaşılabilecek nitelikte olması halinde şikayet süresinin ihale dokümanı alındıktan sonra başlatılması gerektiğinden, şikayetçinin ikinci iddiasına konu hususa ilişkin şikayet süresi ihale dokümanı alındıktan sonra başlatılsa bile, sözleşme sürecinde kullanılacak makine-ekipmanın tamamı veya bir kısmının isteklinin kendi malı olmasının öngörülmediği şikayete konu ihalede, ihale ilanında şikayete konu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların sayılarına ve özelliklerine ilanda yer verilmemiş olmasında da esas itibariyle mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin; 2 nci maddesinde, ihale konusu işin adının “Avrupa Yakası Halkalı ve Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi” olarak belirtildiği, işin miktarı ve türünün ise şartname ekinde yer alan ihale konusu iş kapsamında gördürülecek iş kalemleri ve miktarlarını gösteren tabloda belirtildiği, aynı şartnamenin 19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği; 25.3.1 inci maddesinde ise; “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1. Mühendis (2 kişi) brüt asgari ücretin % 350 fazlası

2. Tekniker/Teknisyen (1 kişi) brüt asgari ücretin % 200 fazlası

3. İstasyon Amiri (2 kişi) brüt asgari ücretin % 150 fazlası

4. Vardiya Sorumlusu (5 kişi) brüt asgari ücretin % 150 fazlası

5. Şoför (80 kişi) brüt asgari ücretin % 150 fazlası

6. İstasyon İşçisi (63 kişi) brüt asgari ücretin % 100 fazlası

365 gün 24 saat kesintisiz çalışılacak olup işin süresi boyunca 31,5 gün resmi tatil bulunmaktadır. Sözleşme süresince resmi tatillerde toplam 1 istasyon amiri için toplam 31,5 gün, 3 vardiya sorumlusu için toplam 94,5 gün, 67 şoför için toplam 2110,5 gün, 53 işçi için toplam 1669,5 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.” şeklinde düzenleme yapıldığı,

Sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 05.04.2012, işin bitiş tarihinin ise 31.05.2014 olarak belirtildiği,

anlaşılmıştır.

İhale konusu işin süresi, sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde açıkça belirtilmiş olup, anılan maddeye göre işin 05.04.2012 tarihinde başlayıp 31.05.2014 tarihinde bitirileceği anlaşılmaktadır.

İşin süresinde belirsizlik oluşturduğu iddiasına konu edilen idari şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde geçen “ 365 gün 24 saat kesintisiz çalışılacak olup işin süresi boyunca 31,5 gün resmi tatil bulunmaktadır. ” ifadesinin, işin süresi boyunca yılın bütün günlerinde ve günün bütün saatlerinde çalışma yapılacağı anlamında yazıldığı açık olup aynı cümle içerisinde “işin süresi boyunca” resmi tatil bulunan günlerin toplam sayısı da belirtilmiş olup, ihale dokümanında “365 gün 24 saat” ifadesinin işin toplam süresi olarak anlamlandırılmasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, incelemeye konu ihalenin, birim fiyat teklif alınarak gerçekleştirildiği, ihale konusu iş kapsamında gördürülecek işlerin birim fiyat teklif mektubu ekinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülüp bu iş kalemlerinin miktarlarının da idarece ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde belirtildiği dikkate alındığında, işin süresinin sözleşme tasarısında belirtilen süre olduğunda tereddüde mahal bulunmadığı, sözleşme süresince işin miktarında artış/eksiliş olan iş kalemlerinde ödeme ya da kesinti tutarlarının hesabında teklif edilen birim fiyatlar esas alınarak hesaplanacağı ve isteklilerce de birim fiyat teklif cetvelinde idarece belirlenen miktarlardan farklı miktar öngörülmesi de mümkün değildir.

Birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde, miktarının biriminin “Ay” olarak belirlendiği iş kalemlerinde aylık birim fiyatlarla 25 aylık teklif alındığı dikkate alındığında, incelenen ihalede işin süresi ve miktarına ilişkin düzenlemelerde isteklileri tereddüde düşürecek bir durumun söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmış olup şikayetçinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 25.3.2 nci maddesinde; “... Giyim Bedeli ayni olarak karşılanacak olup teklif fiyata dahildir. Çalışacak personellere verilecek olan iş elbiselerinin ayrıntılı özellikleri teknik şartnamede belirtilmiştir. ...” şeklinde düzenleme yapıldığı; idari şartnamede anılan düzenleme ile gönderme yapılan teknik şartnamenin “İstasyonların işletilmesine ilişkin hususlar” başlıklı 8 inci maddesinde Halkalı ve Silivri Katı Atık Transfer İstasyonlarının işletilmesine ait toplam enerji tüketimleri ve diğer maliyet bileşenlerinin ortalama değerlerinin liste olarak belirtildiği; bu listede cins ve miktarları belirtilen, personelin çalışma kıyafetlerinin özelliklerine ilişkin ayrıntılı düzenleme yapıldığı belirlenmiştir.

Öte yandan, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemlerinin;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

İstasyon İşçisi Çalışma Bedeli

Ay

63,00

25

2

İstasyon İşçisi Artık Gün Bedeli

Gün

63,00

26

3

Şöför Çalışma Bedeli

Ay

80,00

25

4

Şöför Artık Gün Bedeli

Gün

80,00

26

5

Vardiya Sorumlusu Çalışma Bedeli

Ay

5,00

25

6

Vardiya Sorumlusu Artık Gün Bedeli

Gün

5,00

26

7

İstasyon Amiri Çalışma Bedeli

Ay

2,00

25

8

İstasyon Amiri Artık Gün Bedeli

Gün

2,00

26

9

Tekniker Çalışma Bedeli

Ay

1,00

25

10

Tekniker Artık Gün Bedeli

Gün

1,00

26

11

Mühendis Çalışma Bedeli

Ay

2,00

25

12

Mühendis Artık Gün Bedeli

Gün

2,00

26

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Halkalı -Odayeri Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma işi (~ 40 km yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

2350000

2

Silivri - Odayeri Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma işi (~99 km yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

250000

3

Halkalı Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

787

4

Silivri Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

787

5

İstasyon İşçisi Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

1669,5

6

Şöför Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

2110,5

7

Vardiya Sorumlusu Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

94,5

8

İstasyon Amiri Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

31,5

9

Binek Hizmet Aracı

Gün

3935

II. ARA TOPLAM(K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yapılan bahse konu düzenlemelerden; idarece, ihale konusu iş kapsamında kullanımı öngörülen elektrik, su, doğalgaz ve temizlik sarf malzemeleri ile personel giyim malzemelerine dair giderlerin Halkalı ve Silivri Katı Atık Transfer İstasyonlarının işletim giderleri arasında değerlendirildiği ve bu giderlerin fiyatlandırılmasını teminen birim fiyat teklif cetvelinde;

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

…

…

…

…

3

Halkalı Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

787

4

Silivri Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

787

…

…

…

…

şeklindeki iki iş kalemine yer verildiği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemleri bir bütün olarak ele alındığında; ihalenin, Kamu İhale Genel Tebliğinde;“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” şeklinde açıklanan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliğinde olmamasına karşın, birim fiyat teklif cetvelinde sadece çalıştırılacak personelin işçilik ücretleri için teklif alınmasına yönelik iş kalemleri oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78 inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil edilmesi gereken giderlere ilişkin açıklamalar yapılmış olup, aynı Tebliğin, “hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise bu nitelikteki alımlara özgü “asgari işçilik maliyeti” tanımı yapılarak asgari işçilik maliyetinin hangi bileşenlerden oluştuğu ve teklif edilmesi gereken asgari tutarın nasıl hesaplanacağına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Öte yandan, incelemeye konu ihale bütün olarak ele alındığında, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında olmadığı; fakat, ihale konusu hizmet kapsamında personel çalıştırılmasına ilişkin iş kalemleri oluşturularak, bu iş kalemleri uyarınca çalıştırılacak asgari personel sayısına ilişkin ihale dokümanında belirleme yapıldığı dikkate alındığında, işçi sayısına bağlı olarak değişkenlik gösterecek olan işçilere verilecek yol, yemek giyim vb. giderlerin, personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımlarında öngörülen usule göre işçilik kalemlerine dahil edilmesinin daha uygun olacağı açıktır.

Zira, sözleşme sürecinde çalıştırılacak işçi sayısına bağlı olan ve işçi sayısındaki artış/eksilişe paralel olarak değişecek olan kıyafet için personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi işçi sayısına bağlı iş kalemlerine dahil edilmesinin (veya ayrı bir iş kalemi oluşturulmasının), sözleşmenin yürütülmesi sürecinde işçi sayısındaki artış/eksiliş miktarı kadar kıyafet bedelinin ödenmesi/kesilmesini teminen ayrıca bir maliyet tespit edilmesi veya ihale dokümanında yüklenici tarafından karşılanması öngörülen kıyafet miktarından fazlasının idare tarafından karşılanması vb. uygulamalara gidilmesine gerek bırakmayacağı açıktır.

Bununla birlikte, incelenen ihale bütün olarak ele alındığında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmaması nedeniyle, giyim bedelinin işçi sayısına bağlı iş kalemlerine dahil edilmesini zorunlu kılan bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu durumda, yüklenicinin sorumluluğunun ihale dokümanında belirtilen şartları yerine getirmekle sınırlı olduğu ve ihale dokümanında teklif fiyata dahil edilmesi öngörülen giderler için isteklilerce maliyet öngörülebilmesini teminen, yüklenici tarafından karşılanması öngörülen bu maliyetin unsurunun hangi iş kalemine dahil edilmesi gerektiğine ilişkin ihale dokümanında düzenleme yapılmasının, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesi için yeterli kabul edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, idarece işçilikler hariç olmak üzere, Halkalı ve Silivri Katı Atık Transfer İstasyonlarında kullanımı öngörülen elektrik, su, doğalgaz ve temizlik sarf malzemelerine dair giderler ile personele verilecek kıyafetin “Halkalı Aktarma İstasyonunun İşletilmesi” ve “Silivri Aktarma İstasyonunun İşletilmesi” adı altında iki ayrı iş kalemi olarak belirlenmesinin, tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde tereddüde neden olabilecek belirsizlik taşımadığı gibi mevzuata aykırılığı da bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 5 incü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 8 inci maddesinde, ihale konusu iş kapsamında Halkalı ve Silivri Katı Atık Transfer İstasyonlarının işletilmesine ait toplam enerji tüketimleri ve diğer maliyet bileşenleri için öngörülen ortalama miktarların;

HALKALI

SİLİVRİ

Giderler

Miktar

Birim

Giderler

Miktar

Birim

Elektrik

52.500

kWh/ay

Elektrik

14.800

kWh/ay

Su

375

m 3/ay

Su

225

m 3/ay

Yazlık işçi kıyafeti

460

adet/787 gün

Yazlık işçi kıyafeti

132

adet/787 gün

Kışlık işçi kıyafeti

460

adet/787 gün

Çamaşır suyu

132

adet/787 gün

Yazlık ayakkabı

460

adet/787 gün

Yazlık ayakkabı

132

adet/787 gün

Kışlık bot

460

adet/787 gün

Kışlık bot

132

adet/787 gün

Basınçlı yıkama makinesi

1

adet/787 gün

Basınçlı yıkama makinesi

1

adet/787 gün

İstasyon bakım-onarım

1

adet/-ay

İstasyon bakım-onarım

1

adet/-ay

Temizlik Malzemeleri

Temizlik Malzemeleri

Yağ çözücü

500

kg/ay

Yağ çözücü

250

kg/ay

Arap sabunu

75

kg/ay

Arap sabunu

50

kg/ay

Oto şampuanı

60

kg/ay

Oto şampuanı

20

kg/ay

Sıvı el sabunu

50

kg/ay

Sıvı el sabunu

15

kg/ay

Çamaşır suyu

45

kg/ay

Çamaşır suyu

15

kg/ay

Tuz ruhu

45

kg/ay

Tuz ruhu

15

kg/ay

Maske

900

adet/ay

Maske

250

adet/ay

Bone

900

adet/ay

Bone

250

adet/ay

Eldiven

650

adet/ay

Eldiven

150

adet/ay

şekilde belirtildiği tespit edilmiştir.

İhale konusu hizmette kullanılacak sarf malzemelerinin ortalama aylık tüketim miktarları, teknik şartnamede belirtilmesine karşın bunların ayrıntılı teknik özelliklerine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

İncelemeye konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri kapsamında olmadığından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi bazı maliyet bileşenlerinin önceden öngörülebilen maliyetlerine bağlı olarak teklif edilmesi gereken asgari değerinin kati olarak hesaplanması ve bu hesaba bağlı olarak da isteklilerce teklif edilen bedelin teklif edilmesi gereken değerin altında olup olmadığına dair karar verilmesine araç olarak kullanılmasının söz konusu olmadığı; bununla birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olmayan ihalelerde de idarelerce ihale konusu hizmet kapsamında yükleniciye maliyet oluşturacak önemli girdilerin cins ve miktarlarının ihale dokümanında belirtilmesi ve isteklilerin sağlıklı maliyet tespiti yapmalarına zemin oluşturması gerektiği izahtan varestedir.

Bu bağlamda, incelemeye konu ihalede istasyonların işletilmesi iş kalemlerine ilişkin olarak sözleşme sürecinde ihtiyaç duyulan sarf malzemelerinin ortalama miktarları ile cinslerinin ihale dokümanında belirtildiği, bu malzemelerin yağ çözücü, arap sabunu, oto şampuanı çamaşır suyu, tuz ruhu, maske, bone eldiven gibi genel kullanım amaçlı malzemeler olduğu, bahse konu malzemelerden varsa ilgili standardına uygun olan veya piyasada satışına engel bulunmayan ve kullanım amacına uygun olarak herhangi bir üretici tarafından piyasaya arz edilmiş olan ürünlerin kullanılabileceği, dolayısıyla incelemeye konu ihaleye teklif vermek durumunda olan ihale konusu hizmet veya benzer nitelikteki hizmetleri gerçekleştirmiş olanlarca, bahse konu sarf malzemelerine istekliler tarafından maliyet öngörülmesinin mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Kaldı ki, ihale konusu istasyonların işletilmesi işi olan iş kalemlerinde tekliflerin hazırlanması aşamasında öngörülemeyen veya teklif bedelinin belirlenmesinde önemli bileşen niteliğinde olmayan, işin doğal tamamlayıcı unsuru olan bir kısım giderlerin karşılanması için isteklilerce genel gider vb. şekilde gider öngörülmesi işin doğası gereğidir.

Bu itibarla, istasyonların işletilmesi iş kalemlerine ilişkin olarak kullanılması öngörülen sarf malzemelerinin cins ve ortalama miktarlarının belirtilmiş olmasının, isteklilerce bu giderler için maliyet öngörülmesine yeterli kabul edilmesi gerektiği düşünüldüğünden şikayetçinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesindeki ihale dokümanına yönelik 4 ve 5 inci iddialarına ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” kararı verilmiştir.

İhale dokümanında yapılan bahse konu düzenlemelerden; idarece, ihale konusu iş kapsamında kullanımı öngörülen elektrik, su, doğalgaz ve temizlik sarf malzemeleri ile personel giyim malzemelerine dair giderlerin Halkalı ve Silivri Katı Atık Transfer İstasyonlarının işletim giderleri arasında değerlendirildiği ve bu giderlerin fiyatlandırılmasını teminen birim fiyat teklif cetvelinde;

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

…

…

…

…

3

Halkalı Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

787

4

Silivri Aktarma İstasyonunun İşletilmesi (işçilikler hariç)

Gün

787

…

…

…

…

şeklindeki iki iş kalemine yer verildiği anlaşılmış olup, Halkalı Aktarma İstasyonu için ortalama aylık elektrik tüketiminin 52.50 kWh olarak, Silivri Aktarma İstasyonu için ortalama aylık elektrik tüketiminin 14.80 kWh olarak alınması öngörülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.22 nci maddesinde; “Birim fiyat teklif cetvellerinde işçilik maliyeti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalar ve malzeme gideri ile brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.

Teklif fiyatına dahil edilmesi öngörülen malzemelerin tamamı tek bir iş kalemi olarak kabul edilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılması halinde “birim” sütununda “ay” veya “gün” ibaresine yer verilecek, her bir malzeme için ayrı satır açılması halinde ise “birim” sütununa malzemenin türüne göre adet, kg, lt, m, kutu, paket vb. yazılacak ve “miktar” sütununda işin toplam süresi boyunca kullanılması öngörülen malzeme miktarı (toplam adet, kg, lt, m, kutu, paket vb.) belirtilerek teklif alınacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasından, birim fiyat teklif cetvellerinde diğer maliyet girdilerinin yanında malzeme giderlerinin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerektiği, bununla birlikte, işçilik hariç bu giderler ve temizlik giderlerinin teknik şartnamede ayrı ayrı belirtilmesi nedeni ile, bu malzemelerin tamamının tek bir iş kalemi gideri olarak kabul edilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılması hususunun mevzuata uygun olmadığı, idarece ihale konusu iş kapsamında kullanımı öngörülen elektrik, su, doğalgaz ve temizlik sarf malzemelerine dair giderlerin tamamının Halkalı ve Silivri İstasyonlarının işletim giderleri adı altında toplanarak bu giderlerin fiyatlandırılmasını teminen birim fiyat teklif cetvelinde iki iş kalemine yer verilmesi hususunun mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.Diğer yandan incelemeye konu ihalenin Teknik Şartnamesinde; ihale konusu hizmette kullanılacak sarf malzemelerinin teknik özelliklerine yer verilmediği, her ne kadar ihale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen sarf malzemelerinin miktarlarına ihale dokümanında yer verilmiş olsa da, bu malzemelerin maliyet hesabının yapılabilmesi için teknik özelliklerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu açık olduğundan bu durum da mevzuata aykırılık oluşturmaktadır.

İsteklilerin sağlıklı teklif verebilmesi için İdarece yaklaşık maliyet hesaplanmasında teklif fiyata dahil olması öngörülen yukarıda değinilen hususlara yer verilmediğinden istekliler tarafından tekliflerin oluşturulmasında söz konusu gider kalemleri giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu varsayıldığında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda isteklilerce bu iş kalemlerine ilişkin teklif edilen tutarlarla kıyaslama yapılması mümkün olmadığı, bu nedenle ihalenin mevcut düzenleme ile sonuçlandırılmasının imkansız olduğu, ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.22 maddesinde teklif fiyata dahil olacak gider kalemlerinin idari şartnamenin 25 maddesinde açık olarak belirtilmesi gerektiği düzenlenmiş olup, bu gider kalemlerinin teknik özelliklerine ise Teknik Şartnamede yer verilmesi hükmedilmiştir. İhale dokümanında yer olan mevcut düzenlemede de bu hususlara yer verilmediği için ihalenin mevzuata uygun olarak sonuçlandırılamayacağı değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemiz ile, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi