KİK Kararı: 2011/UH.II-4088 (5 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/078
Gündem No : 113
Karar Tarihi : 05.12.2011
Karar No : 2011/UH.II-4088
BAŞVURU SAHİBİ:
On İlaçlama Sağlık Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İnş.Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. , Atb İş Merkezi C Blok No : 70 Macunköy Gimat ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Görükle Izmır Yolu 16059 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/87610 İhale Kayıt Numaralı "Genel Temizlik İşi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3827].(0264)./2011-51Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezitarafından 15.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Genel Temizlik İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak On İlaçlama Sağlık Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İnş.Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 16.11.2011tarih ve 48793sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.11.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

1. İhalenin iptali işleminin iptaline,

2. Konunun değerlendirilmesi, incelenmesi ve gerekiyorsa soruşturulmasını teminen YÖK Başkanlığına bildirimde bulunulmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğundan bahisle yaptıkları itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurulca verilen 24.10.2011 tarihli ve 2011/UH.II-3519 sayılı karar ile ihale üzerinde bırakılan Uğur-Tem Taş. Müh. Med. Gıda İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ile Tüm-Pa Temz. ve Sos. Hizm. İnş. Turz. Tic. Paz. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu aşamada ihalenin kendi firmaları üzerinde bırakılması gerekirken, idarece gönderilen 14.11.2011 tarihli ve 13947 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve değerlendirme dışı bırakılan teklifler ile ihalenin gerçekleştirilmesinin ekonomik açıdan uygun görülmediğinden ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği, idarece anılan Kurul kararının uygulanmamasının ve tekliflerinin anılan gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu ve ayrıca ihalenin iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihaleye ilişkin olarak, başvuru sahibi tarafından 04.10.2011 tarih ve 44057 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2011 tarihli dilekçe ile; “asgari işçilik maliyeti 5.511.732,38 TL olan başvuruya konu ihalede, ihalenin teklif bedeli 5.846.671,18 TL olan Uğur-Tem Taş. Müh. Med. Gıda İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, idari şartnamedeki düzenlemeler uyarınca yol gideri ile giyecek giderinin ayni olarak karşılanacağı bu ihalede teklif bedeli asgari işçilik maliyetinden 304.376,80 TL fazla olan adı geçen isteklinin, 304.376,80 TL’lik bu fark ile yol ve giyim giderini karşılamasının mümkün olmadığı” iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu,

Bunun üzerine yapılan incelemede 24.10.2011 tarihli ve 2011/UH.II - 3519 sayılı Kurul kararı ile ilk ihale komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan Uğur-Tem Taş. Müh. Med. Gıda İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamanın giyim giderini tevsiken sunulan Merve Yokuşbaş /İdeal İş Elbiseleri Konfeksiyon” tarafından düzenlenen 14.08.2011 tarihli proforma faturanın 25.08.2011 tarihli ve 2011/UH.III-2947 sayılı Kurul kararı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılmasının kabul edilemeyeceği, yol giderine ilişkin yapılan açıklama kapsamında sunulan proforma faturanın söz konusu giderin gereklerine uygun bir belgelendirme yöntemi olmadığı, BURULAŞ tarafından ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen ulaşım ücretlerine ilişkin yapılan açıklamada da, %20’lik kurumsal indirimden faydalanılacağı belirtilmesine karşın, bu indirim için yapılan başvurularda ödenmesi gereken kart bedelinin teklif bedeline yansıtılmaması nedenleriyle söz konusu isteklice yapılan açıklamanın uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesine karar verildiği,

Eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme kapsamında, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve açıklaması uygun görülen isteklilerden Tüm-Pa Temz. ve Sos. Hizm. İnş. Turz. Tic. Paz. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamanın, “idari şartnamedeki düzenlemeler esas alınarak yapılan hesaplamada bulunan giyim ve yol gideri hariç asgari işçilik maliyetine bahse konu isteklice yol ve giyim gideri ile firma karı olarak öngörülen bedeller eklendiğinde; 5.511.752,5768 TL + 411.466,05 TL + 17.114,40 TL + 12,75 TL=5.940.345,78 TL olarak hesaplanan tutarın bu isteklinin 5.940.325,58 TL’lik teklif bedeli ile karşılanmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Kurul kararı gereklerini yerine getirmek üzere ihale komisyonu tarafından 11.11.2011 tarihinde toplanılarak; en düşük teklif sahibi istekli olan Uğur-Tem Taş. Müh. Med. Gıda İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ile 3 üncü en düşük teklif sahibi istekli olan Tüm-Pa Temz. ve Sos. Hizm. İnş. Turz. Tic. Paz. Ltd. Şti. tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği,

İlk komisyon kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen başvuru sahibi On İlaçlama Sağlık Hiz. İnş. Elk. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının, ulaşıma ilişkin yapılan açıklamanın uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği,

Aynı komisyon kararında; “…Değerlendirme dışı bırakılan diğer tekliflerle gerçekleştirilmesi ekonomik açıdan uygun görülmediğinden iptaline
Oybirliği ile karar verilerek ihale yetkilisine arz edilmiştir.” denilerek ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde idarece, 24.10.2011 tarihli ve 2011/UH.II3519 sayılı Kurul kararı üzerine başvuru sahibi On İlaçlama Sağlık Hiz. İnş. Elk. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. teklifi, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli kalan diğer tekliflerin de ekonomik açıdan uygun olmadığı gerekçesiyle de ihalenin iptal ediği anlaşılmaktadır.

İdarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunu “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinde, “…Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin, “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18 inci maddesinde;

“ (1) İtirazen şikayet başvuruları;

a) İlan veya ön yeterlik/ihale dokümanına yapılan başvurular, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlı incelenir.

b) İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir.

(2) Eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılır…” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca, itirazen şikayet başvurularının Kurum tarafından, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelendiği açıktır.

Somut olayda, başvuru sahibince 04.10.2011 tarih ve 44057 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2011 tarihli dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Uğur-Tem Taş. Müh. Med. Gıda İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen bedelle işçilik, yol ve giyim giderinin karşılamasının mümkün olmadığı iddiasında bulunulmuş, bunun üzerine, Uğur-Tem Taş. Müh. Med. Gıda İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiş ve söz konusu isteklinin açıklaması anılan Kurul kararında yer alan gerekçeler ile reddedilerek değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Yukarıda yer alan Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyarınca eşit muameleme ilkesi yönünden yapılan incelemede, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer isteklilerce yapılan açıklamalar incelenmiş ve bu isteklilerden Tüm-Pa Temz. ve Sos. Hizm. İnş. Turz. Tic. Paz. Ltd. Şti.’ce yapılan açıklamaların uygun bulunmadığından değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiş, bu kapsamda yapılan incelemede, gerek On İlaçlama Sağlık Hiz. İnş. Elk. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından gerekse açıklamada bulunan bir diğer istekli olan Global Group Doğalgaz Tem. İlaç Bilg. Ağaç Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalarda herhangi bir mevzuata aykırılığa rastlanmadığından Kurul kararında bunlar ile ilgili herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir. Diğer bir ifade ile, gerek On İlaçlama Sağlık Hiz. İnş. Elk. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından gerekse açıklamada bulunan bir diğer istekli olan Global Group Doğalgaz Tem. İlaç Bilg. Ağaç Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, bu bakımdan isteklilere yönelik olarak herhangi bir düzeltici işlem tesisi gerekmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve anılan Kurul kararı çerçevesinde, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelendiği açık olup, bu isteklinin açıklamasında herhangi bir mevzuata aykırılığa rastlanmadığı halde, ilk ihale komisyon kararının da bu yönde olduğu bir durumda, söz konusu Kurul kararına rağmen bu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının, Kurul kararının gereklerini yerine getirmeme anlamına gelmektedir.

Bu bağlamda, söz konusu isteklinin teklifinin ihale komisyonunca anılan gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

İhalenin iptal edilmesi hususuna ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde; “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. (Değişik son cümle: 30/7/2003-4964/24 md.) Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

İhalenin iptali konusunda 4734 sayılı Kanunda “şekli” olarak idarelere çok geniş bir takdir hakkı tanınmıştır. Kanunun 39 uncu maddesi çerçevesinde; ihale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olup iptal kararını bütün isteklilere derhal bildirmelidir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. İdari işlemin gerekçeli olması prensibine paralel olarak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirmek durumundadır.

4734 sayılı Kanun 39 uncu maddesiyle idarelere ihalenin iptali konusunda “serbestlik” tanırken, kararın öncesinde ve sonrasında olmak üzere bir takım yükümlülükler getirmektedir.

İdare iptal kararını gerekçeli olarak almalıdır. Kanunun 39 uncu maddesinde açıkça iptal kararının gerekçeli olacağı belirtilmemekle beraber; idari işlemin gerekçeli olması prensibi çerçevesinde ihalenin iptal kararları da bir idari işlem olduğundan gerekçeli olmak durumundadır. Ayrıca Kanunun aynı maddesinde yer alan “idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” ifadesinden de ihalenin iptal kararlarının gerekçeli olması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Kanun koyucu her ne kadar idarenin ihaleyi iptal etmekte serbest olduğunu belirtse de uygulamada bu yetkinin “sınırsız” olmadığı 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ve kamu yararı ile sınırlı olduğu kabul edilmektedir.

Yukarıda aktarılan yasa hükümlerine göre idareye ihalede verilen bütün tekliflerin reddedilerek ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de; bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp kamu ihalelerinde kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, şeffaflığın, rekabetin, eşit incelemenin, güvenirliğin sağlanması ilkelerinin ihlal edildiğinin belirlenmesi, diğer bir ifade ile kamu yararına uygun davranılmadığı sonucuna varılması halinde ihalenin iptal edilebileceğinin kabulü gerekmektedir.

Diğer taraftan, söz konusu maddenin metninde iptal gerekçeleri belirtilmemiş ancak madde gerekçesinde; “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslar arası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptâl etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” açıklaması yapılmıştır. Bu madde gerekçesi ile idareye yol gösterilmiş olup, belirtilen iptal gerekçeleri veya bu iptal gerekçeleri ile benzer gerekçelerle idarenin ihaleyi iptal edebilme yetkisine sahip olduğu açıklığa kavuşturulmuştur.

İhale komisyon kararı incelendiğinde ihalenin, “…Değerlendirme dışı bırakılan diğer tekliflerle gerçekleştirilmesi ekonomik açıdan uygun görülmediğinden iptaline
Oybirliği ile karar verilerek ihale yetkilisine arz edilmiştir.” denilerek iptal edildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu iptal gerekçesinden, son durumda geçerli olarak kabul edilen isteklilerin teklif fiyatlarının ekonomik açıdan uygun görülmediği, diğer bir ifade ile idarece söz konusu isteklilerin teklif fiyatlarının yüksek olduğunun kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmelerden başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı açıktır.

Bu durumda, başvuru sahibi dahil teklifi geçerli 6 istekli bulunmakta olup, bunlardan başvuru sahibi On İlaçlama Sağlık Hiz. İnş. Elk. Gıda Ürn. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kay. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile Global Group Doğalgaz Tem. İlaç Bilg. Ağaç Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifleri idarece aşırı düşük olarak tespit edilerek açıklama istenilmiş ve bu istekliler tarafından yapılan açıklamalar da uygun görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, teklifi aşırı düşük bulunarak açıklama istenilen ve yaptıkları açıklamaların da mevzuata uygun olduğu anlaşılan bu ihalede, ihalenin yukarıda belirtilen gerekçe ile iptal edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı açıktır.

Sonuç olarak, ihalenin iptali işleminin iptali ve başvuru sahibinin teklifinin geçerli kabul edilerek bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 24.10.2011 tarihli ve 2011/UH.II-3519 sayılı Kurul kararına rağmen başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu işlem sonucunda halen aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevap uygun bulunan bir geçerli teklif bulunmasına rağmen ihalenin, “Değerlendirme dışı bırakılan diğer tekliflerle gerçekleştirilmesi ekonomik açıdan uygun görülmediğinden iptaline
Oybirliği ile karar verilerek ihale yetkilisine arz edilmiştir.” şeklindeki gerekçe ile iptal edilmesi işlemlerinin değerlendirilmesi, incelenmesi ve gerekiyorsa soruşturulmasını teminen YÖK Başkanlığına bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kurul kararına karşı 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesine göre tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihten itibaren 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Konunun değerlendirilmesi, incelenmesi ve gerekiyorsa soruşturulmasını teminen YÖK Başkanlığına bildirimde bulunulmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi