KİK Kararı: 2011/UH.II-407

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/007
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 24.01.2011
Karar No : 2011/UH.II-407 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Nur Grup Yemek Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Organize San. Böl. Karşısı Ankara Ayaş Yolu 25 Km. Sincan/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Ulucanlar ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/517663 İhale Kayıt Numaralı "2011 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[00.58].(0218)./2011-1E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 24.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Nur Grup Yemek Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 16.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2011 tarih ve 756 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, 4.827.161,81 TL olan yaklaşık maliyet ve 9 adet teklifin ortalamasının 4.403.028,89 TL olan dikkate alındığında aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, aynı idarenin bir önceki sene gerçekleştirdiği yemek hizmeti alımında aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde 5 firmanın tekliflerini açıklayamadığı ve geçen seneki ihalenin firmaları üzerinde bırakıldığı, bu sene düzenlenen ihalede de fiyatların dağılımının geçen seneki ihale ile paralellik gösterdiği, idarenin 2010 yılı ihale fiyatlarını sabit giderler eklenmeden dikkate alarak 2011 yılı için gerçekleştirilen ihale fiyatlarını karşılaştırdığı, idare tarafından verilen cevap yazısında keyfi olarak yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının kötü niyetli firmaların anlaşmasını sağlayarak kamunun zarara uğramasının muhtemel hale getirdiğinin belirtildiği; ancak, idarenin takdir yetkisinin Kanun ve Yönetmelikle sınırlı olduğu belirtilerek, karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren firmalardan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihalenin idari şartnamesinin “İhalenin konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinin (a) bendinde işin adının; “2011 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Satın Alımı İhalesi ” olarak belirlendiği, anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verecekleri ve ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihalenin birim fiyat teklif cetvelinin;

İş kaleminin adı ve kısa açıklaması

Birimi

Miktarı

1-) Kahvaltı (normal ve gece)

adet

218.000

2-) Normal Yemek (öğle ve akşam)

adet

800.000

3-) Diyet Kahvaltısı

adet

90.000

4-) Diyet Yemeği (öğle ve akşam)

adet

180.000

5-) Diyet Ara Kahvaltısı

adet

50.000

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Teknik şartnamenin “İşin konusu” başlıklı 2 nci maddesinde; “ Hastane vardiyalı çalışma düzeni içinde verilen sağlık hizmetlerinin 24 saat boyunca devamlılığı ve kesintisizliği esas alınarak, malzeme dahil her türlü yemek pişirme, servis ve servis sonrası hizmetlerin zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesine ait teknik özellikleri, hizmetin ifasını, muayene metotları ve ilgili diğer hususları kapsar.” düzenlemesi ve anılan şartnamenin “Hizmetin ifa şekli” başlıklı**** 4 üncü maddesinde; “ 4-1-… Hizmet veren şirket personellerine (8) sekiz saatlik mesai süresinde (1) bir öğün, (8) sekiz saatten fazla çalışılması halinde aylık toplam (26) yirmi altı öğünü geçmemek şartı ile mesai saatine denk gelen öğünlerde yemek verilir. …****

4-2-Haftanın 7 günü (tatil günleri dahil) öğle yemeği, akşam yemeği, ara öğün ve diyet yemeğinin hastane mutfağında pişirilmesi, pişmiş yemeğin sipariş adedine göre hastane idaresinin belirlediği dağıtım yerlerindeki yemek ofislerine taşınması ve sıhhi koşullarda muhafaza edilmesi, hasta ve hasta refakatçilerine yataklarına (tabldot tepsisinde), hastane idaresinin uygun gördüğü birimlerdeki nöbetçi personelin çalışma yerine servis (porselen tabakla) yapılır, bunun haricindeki personele ise hastane idaresinin belirlediği yemek salonlarında (porselen tabakla self servis düzeninde) yemek servisi ve servis sonrası hizmeti verilir. Şef ve şef yardımcısı yemekhanesinde porselen tabakla servis yapılacaktır. Hasta ve personel sayısına ve yemeğin cinsine göre servis yapılacak çeşit ve sayıda porselen tabak yüklenici firma tarafından temin edilecektir. Yemekhanelerin tümünde porselen tabaklarla servis yapılacaktır.

4-3-Mutfağın, yemek ofislerinin, self servis bölümlerinin ve yemek taşıma, muhafaza ve dağıtım araç-gereç ve malzemelerin (sözleşme hükümlerince hastane idaresinin müteahhide teslim ettiği ve kullanılmak üzere müteahhidin hastaneye getirdiği) hepsinin temizliği, bakımı, arızalarının giderilmesi müteahhide ait olacak ve sürekli sağlam ve çalışır halde bulunacaktır.

4-4-Çalışma saatleri haftada 48 saati geçmemek üzere günlük 8 saat üzerinden belirlenecek olup haftada 1 gün izin verilecektir. Personelin çalışma saatleri firma ve hastane yönetimi tarafından yapılacak aylık çalışma programı dahilinde düzenlenecektir. Personelin resmi çalışma saatleri haricinde fazla çalıştırılması halinde doğabilecek tüm yükümlülük yükleniciye aittir. İşçi dağılımı iş akışı içinde kontrol teşkilatı ve idare onayı alınarak değiştirilebilir.Aylık çalışma programları kontrol teşkilatı tarafından kontrol edilip ve onaylanacaktır.Eleman eksikliğinde (mevzuatta belirtilen hükümler dahilinde) yüklenici firma aynı vasıfta elemanlarla esas elemanı gelinceye kadar takviye edecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan şartnamenin “ İşçi nitelikleri, sayıları ve çalışma saatleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “ 5-1-Hizmetin yürütülmesi için gerekli işçi sayısı ve nitelikleri aşağıda belirtilmiştir. Çalıştırılacak işçi sayısı toplam 95 kişidir.Yüklenici 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde Özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırmak zorundadır. İdari konumdakiler (1 diyetisyen, 1 müdür,1 personel şefi, 1 ambar memuru, 1şoför) toplam sayının içindedir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Anılan şartnamenin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 7 nci maddesinin 5 inci bendinde; “ _Yüklenici firma çalıştıracağı personelin temizliğine çok dikkat edecektir. Yüklenici firma çalıştırdığı personelin, idare ve kontrol teşkilatınca tespit edilen iş elbisesini ( idareci: bir adet takım elbise, bir adet gömlek, bir adet kravat, bir ayakkabı. Diyetisyen: bir adet iş önlüğü, bir adet iş ayakkabısı, personel şefleri: bir adet etek ceket veya pantolon ceket, bir adet gömlek, flar, bir çift ayakkabı, aşçıbaşı: üç adet iş önlüğü, üç adet iş ayakkabısı, üç adet kep, aşçı: üç adet iş önlüğü, üç adet iş ayakkabısı, üç adet kep, bulaşıkçı: üç adet iş önlüğü, üç adet terlik, bir adet çizme, meydancı: dört adet iş önlüğü, üç adet terlik, bir adet çizme, klinik garsonu: iki adet gömlek, iki adet pantolon, iki adet kravat , bir adet yelek, bir adet süveter, bir adet ayakkabı, yemekhane garsonu : iki adet gömlek, iki adet pantolon, iki adet kravat, bir adet yelek, bir adet süveter, bir adet ayakkabı: şoför: bir adet takım elbise, iki adet gömlek , bir adet ayakkabı, bir adet gocuk) sağlayacaktır. Yemekhanelerde masa örtüleri, perdeler ve personelin iş kıyafetlerinin yırtığı ve söküğü olmayacak, her zaman ütülü ve temiz olacaktır. Masa örtüleri her gün değiştirilecektir. Yüklenici firma personel kıyafetlerini yıkatıp ütülettirmekle yükümlüdür. Kılık kıyafeti tam olmayan personel kesinlikle çalıştırılmayacaktır.” _ ve 33 üncü bendinde; “ Firma haftanın her günü (tatiller, dini ve resmi bayramlar dahil) kesintisiz olarak yemek vermekle yükümlüdür.” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Teknik şartnamenin “İstenilen araç ve gereç sayıları” başlıklı maddesinde; “ 1.Yemekhaneler firma tarafından tanzim edilecektir. (perde- sandalye kılıfı veya yüzleri ve masa örtüleri leke tutmayan kumaştan olacaktır.)

_2. Isıtıcılı yemek arabası:14 adet ( diyet uzmanı ve idarenin onayladığı ve kliniklerde yapılacak yemek servisi için yeterli kapasitede olmalıdır. İki sabit ve iki döner rulmanlı, frenli, lastik tekerlekli cihaz, 0- 90 °C termostat kontrollü olmalıdır.). _

3.Semt Polikliniklerine set üstü ocak: 4 adet

4. Tüm servislere çay makinesi: 14 adet

5.Tüm servislere ev tipi bulaşık makinesi (7 adet) ,Yemekhanelere de ev tipi bulaşık makinesi (4 adet) (Bulaşık makinelerinin monte edilmesini firma üstlenecektir.)

6.Prob termometre (2 adet)

7.Yüklenici firmaya sağlam ve noksansız olarak teslim edilen mutfak, yemekhaneler, kat ofisleri, semt poliklinik yemekhaneleri ve buna benzer yerler firma ile sözleşme yapılıp işe başlandığı tarihten itibaren kullanımdan dolayı oluşacak yıpranmalar (boya, badana yapılması, cam ve fayans kırılmaları vb.) hastane idaresine haber vererek yüklenici firma tarafından yaptırılacaktır.

8. Tüm servislere ve numune saklamak için Buzdolabı (13 ayak) : 9 adet

9. Katı meyve sıkacağı: 1 adet(sanayi tipi)

10. Çatal (2500 adet), Kaşık ( 2500 adet ), Bıçak ( 2500 adet ) .

11.Ameliyathanede, acilde ve salgın, hastalık, su kesintisi ve benzeri durumlarda kullanılmak üzere disposible tabak, çatal, kaşık, bardak bulundurulacaktır.

12. Sürahi, bardak ve takım halinde tuzluk, biberlik, peçetelik, kürdanlık(200 şer adet).

13. Narenciye sıkacağı: 1 adet(sanayi tipi)

14. Büyük boy blender: 1 adet(sanayi tipi)

15. Boş tabakları taşımak için katlı araba (20 adet)

16. Gramaj için hassas terazi: 2 adet (dijital)

17. Mutfakta kullanılmak üzere 300 kilo tartabilen dijital kantar: 1 adet

18.Döner ocağı ( 4 radyanlı, 105-48 ebatlarında cam panelli )

19.Derin dondurucu 1 adet ( 470 litrelik, üsten açmalı sandık tipi olacak.)

20.Dış birimlere gönderilen yemeğin taşınmasında kullanılmak üzere thermo box kutular (dört bölmeli 4 adet) ve frigorifik taşıma araçları.

21.Taşıma arabası: 4 adet olup paslanmaz çelikten olacak.( depolara malzeme taşımak için)

22.Çöp taşıma arabası: 4 adet (çelik, sızdırmaz ve drenaj vanalı )

23.Mikro dalga fırın: 1 adet

24.Sanayi tipi kıyma makinesi (1 adet) teknik özellikleri;

_ a- Cihazın kıyma kapasitesi yaklaşık 600 kg olacaktır._

_ b- Cihaz komple paslanmaz çelik olacaktır._

_ c- Cihazın ileri ve geri dönme özelliği olacaktır._

_ d- Cihazın kovanı sökülür takılır özellikte olmalı_

_ e- Cihazda emniyet stop butonu olmalıdır._

_ f- Cihazda soğutma sistemi içten boğaz sargılı olacaktır._

_ g- Et havuzu tek parça kaynaksız pres baskı olacaktır._

_ ğ- Cihaz CE belgesine sahip olmalıdır._

_ h- Cihazda el koruma aparatı olacaktır._

25. Klinikler için hasta yemeklerinin muhafazasında kullanılacak çeşitli ebatlarda kapaklı küvet : 100 adet

26.Yemekhanelere ihtiyaç duyulduğunda uygun kapasitede diyet uzmanlarınca teknik özelliği ve kapasitesi onaylanan 10 adet self-servis bankosu getirilecektir. ( elektrikli, su ısıtıcılı ve bunun gibi özelliklere uygun olacaktır. )

27. Genel mutfakta kullanılmak üzere yeterli sayıda porselen tabak, çeşitli boylarda et-sebze bıçağı (30´ar tane) ve kepçe, kevgir, mala, maşa, vs..; 50’şer adet

__

28. Tüm klinik ofisleri için:

__

_ Masa(4 kişilik) : 5 adet_

_ Sandalye : 10 adet _

_ Kahvaltı tepsisi küçük (çelik):700 adet_

__

29. Doktor, şef ve diğer personel yemekhaneleri için :

__

_ Teflaks servis tepsisi :En az 2000 adet_

_ Porselen düz tabak : 2500 adet _

_ Çukur tabak : 2500 adet _

_ Kase : 2500 adet_

_ Salata tabağı : 2500 adet_

_ Tatlı tabağı : 2500 adet _

_ Kapaklı Cam sürahi : 300 adet _

_ Masa : 150 adet_

_ Sandalye : 600 adet_

_ Masa Örtüsü : 300 adet_

_ Masa Servis Örtüsü : 300 adet_

_ Perde : 25 adet_

_ 30. Hastanemizin yemek yiyen personel sayısını tespit etmede kullanılmak amacıyla 6 adet barkot okuyucu sabit cihaz, yemek yiyen hasta ve refakatçi sayısının tespitinde kullanılmak üzere 10 adet PDA cihazı hastane tarafından yüklenici firmaya teslim edilecektir. Bu cihazların bakımı,onarımı yetkili servisine yaptırılacak zayii ve daha fazlasına ihtiyaç duyulması halinde yüklenici tarafından temin edilecektir. _

31. Yüklenici firma hastanemiz mutfağında hastanemiz için üretilen yemekleri şartnamede belirtilen firmalar dışında 3. kişilere satmayacaktır.

32.Diyet hastaları için hazırlanacak özel tatlılarda kullanılacak tatlandırıcılar aspartam içeren tatlandırıcılar olacaktır.

_33.Diyetisyenlerce istenilen bazı özel karışımlar ( Gavaj, Kastırd, çorba vb. gibi) firma tarafından karşılanacaktır. _

34.Yemekhanelerdeki lavabolarda kullanılacak sıvı sabun, kağıt havlu v.s. gibi temizlik malzemelerinin temini ve bu bölümlerin temizliği firmaya aittir. 12 aylık olarak 15000 adet tuvalet kağıdı,15000 adet havlu kağıdı,400kg. sıvı sabun,400kg. el dezenfektan sıvısı kullanılması gerekmektedir. Mutfak, Yemekhaneler ve Klinik ofislerindeki bulaşık yıkama ve temizlik için kullanılacak temizlik malzemeleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Temizlik malzemeleri gıda sektöründe kullanılmasında sakınca olmayan, tescilli ürünlerden olacaktır.

35. Mutfak, yemekhaneler ve yüklenici firmaya ait sorumluluk alanlarının tümünün temizlik hizmetleri yüklenici firma tarafından yürütülecektir.

36.Hastanemiz mutfağında, mutfak ambarlarında, soğuk hava depolarında, yemekhane, semt poliklinik yemekhanelerinde ve klinik ofislerinde bulunan teçhizat ve her türlü donanımların tamir, bakım ve onarımı ile hizmet satın alındıktan sonraki arızaları yüklenici firma tarafından yapılır. Tamiri ve bakımı yapılacak her türlü teçhizat ilgili yetkili servis tarafından ve orijinal parçalar kullanılarak yapılacaktır. Söz konusu cihazlara ait bakım sözleşmeleri yetkili servislerle 12 aylık olarak yapılıp sözleşmeye müteakip 10 gün içerisinde idareye teslim edilecektir.

_ 37.Mutfak ambarına getirilen her türlü gıda ve tüketim maddeleri hastanemizde oluşturulacak ilgili kontrol komisyonu denetiminde teslim alınacaktır._

38.Sadece firma tarafından, yemek dağıtım ve bulaşık toplama işlerinde kullanılan, depo, mutfak ve kat ofisleri ile bağlantılı asansörlerin bakım, onarım işleri firma tarafından karşılanacaktır. (mutfak içinden yemekhaneye bağlantılı 2 asansör ve kat ofislerine inen 2 asansör olmak üzere toplam 4 adet).Yapılan bakım onarım antlaşması 10 gün içerisinde idareye teslim edilecektir.

_ 39.Firma tarafından kullanılan alanların kullanımından doğan hasar ve aksaklıkların giderilmesi veya tazmini firmaya aittir._

_ 40.Diyet ve normal yemek çeşitlerinden alınan şahit numunelerin saklanması için, 12 aylık 5000 adet kilitli poşet yüklenici firma tarafından karşılanacaktır._

_ 41.Gerektiğinde Hıfzısıhha’ya analize gönderilmek üzere numunelerin soğuk zinciri bozmadan taşınmasını sağlayacak özel kaplar firma tarafından temin edilecektir. Steril kaplara yüklenici firma diyetisyeni ve hastane diyetisyeni tarafından 2şer adet olacak şekilde numune alınıp, alan kişiler tarafından bir tutanakla imza altına alınarak, bu numunelerden biri hastanede muhafaza edilip diğeri bu kişiler tarafından Hıfzısıhha’ya analize gönderilecektir._

_ 42.Yemekhanelere 10 adet sebil konulup damacana suyu karşılanacaktır.”_ düzenlemesi yer almaktadır.__

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3 üncü maddesinde; “ 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım, sigorta giderleri, istihdam edilecek personel giderleri ile kullanılacak her türlü makine-ekipman ile sarf malzeme (Gıda malzemeleri, temizlik malzemeleri) giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Söz konusu işte çalıştırılacak personel için kısa vadeli sigorta prim oranı %1 dir” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu ihalede 15 adet dokümanın satın alındığı, ihaleye 9 firmanın teklif verdiği, 8 firmanın teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; "İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;“ 78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ … 79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde ihaleye sunulan tekliflerin 37 nci maddeye göre değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edileceği ve bu tekliflerin reddedilmeden önce, belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteneceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, idare tarafından isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olup olmadığının tespitinde iki temel kriterin bulunduğu, bunların idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyet ve diğer teklifler olduğu anlaşılmaktadır. İncelemeye konu ihalede idarenin yaklaşık maliyeti ve ihaleye teklif veren firmaların teklif ettiği birim fiyatlar dikkate alındığında, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi uyarınca söz konusu tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, iddia yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

İncelemeye konu ihalenin; Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı işi olduğu, yaklaşık maliyet bileşenleri 218.000 Kahvaltı (normal-gece), 800.000 Normal öğle ve akşam yemeği, 90.000 Diyet kahvaltı, 180.000 Diyet öğle ve akşam yemeği, 50.000 Diyet ara kahvaltısından oluşan şikayete konu ihalede, 15 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin en düşük teklif veren Avrupa Grubu Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu kanun hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine kanun metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tuttulacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kurumca belirlenmiş bir yöntem bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenir nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin toplam 4.827.163,81 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan Avrupa Grubu Tic. Ltd. Şti.’nin teklif tutarının 3.975.600,00 TL olduğu ve bu bedelin yaklaşık maliyet veya diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen tutar ile ihale konusu işin yapılıp yapılamayacağı hususunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle ihale üzerinde bırakılan Avrupa Grubu Tic. Ltd. Şti. ile ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle Kurul kararına katılmıyorum.

** **Hakan GÜNAL Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.19.**** maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5.**** maddesinde ise; aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “2011 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı İhalesi” olduğu, yaklaşık maliyetin 4.827.163,81 TL olarak belirlendiği, 15 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, 8 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin 3.975.600,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 4.131.320,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin oldukça altında kaldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Anılan Kanun ve ilgili mevzuatı uyarınca bir teklifin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilebilmesi sadece teklif fiyatlarının birbirleri ile kıyaslanmasına bağlı olmayıp, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin de dikkate alınması gerekmektedir.

Bir başka anlatımla, 4734 sayılı Yasadaki tekliflerin, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olanların idarece belirleneceğine ilişkin hüküm, birbirlerine yakın ancak yaklaşık maliyetin çok altındaki tekliflerin aşırı düşük olarak belirlenemeyeceği olarak değerlendirilemez. Böyle bir durumda öncelikle yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığının idarece irdelenmesinin gerektiği, bir yanlışlık yok ise idarece yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı da dikkate alınarak (Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca kâr oranı en fazla % 20 olabilir) tekliflerin aşırı düşük olanlarının belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu konuda idarelerin geniş takdir yetkilerinin olduğunu düşünmek öncelikle yaklaşık maliyetin hesaplanması ve bu değere bağlı olarak belirlenen ihaleye katılım yeterliklerinin güvenirliğini zedeleyecektir.

Bu itibarla, idarece hesaplanan yaklaşık maliyette yer alan birim fiyatla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyatlar karşılaştırıldığında, yaklaşık maliyetten çok düşük olduğundan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatları ile ihale konusu işin yapılabilirliği hususunda tereddüt oluşmuştur.

Bu bağlamda, şikâyete konu ihalede; ekonomik açıdan en avantajlı teklif, yaklaşık maliyet ile karşılaştırıldığında aralarındaki farkın makul karşılanamayacak düzeyde olduğu görülmektedir.

İdarece, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının, idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğundan, ihale konusu hizmetin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, idari şartname ve teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla; inceleme konusu ihalede,**** idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak, ihale işlemlerine devam edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.****

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi **