KİK Kararı: 2011/UH.II-3900 (28 Kasım 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/076
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 28.11.2011
Karar No : 2011/UH.II-3900
BAŞVURU SAHİBİ:
Kardelen Süt Ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hiz. Org. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., 1429.Cad. No : 34/1 Çukurambar ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Incıvez Mahallesı Ünıversıte Caddesı 67100 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/122486 İhale Kayıt Numaralı "Üniversitemize Bağlı Merkez Kampüs, Alaplı Myo Kampüsü, Çaycuma Myo Kampüsü, Devrek Myo Kampüsü, Ereğli Kampüsü Ve İncirharmanı Kampüsü Malzeme Dahil Yemek Yapımı, Servisi Ve Servis Sonrası Temizlik Hizmeti Alımı." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3675].(0229)./2011-76E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 09.09.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Üniversitemize Bağlı Merkez Kampüs, Alaplı MYO Kampüsü, Çaycuma MYO Kampüsü, Devrek MYO Kampüsü, Ereğli Kampüsü ve İncirharmanı Kampüsü Malzeme Dahil Yemek Yapımı, Servisi ve Servis Sonrası Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hiz. Org. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.10.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.10.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.11.2011 tarih ve 47707 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.11.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince inceleme konusu ihalenin şikayete konu “Merkez Kampüsü” kısmına ilişkin itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak tekliflerinin diğer tekliflere göre aşırı düşük olmadığı ve sorgulamaya tabi tutulamayacağı, tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin asıl nedeninin ihale komisyonunda uzman üyenin olmaması olduğu, “bilgisayar işletmeni” ünvanlı üyenin uzman üye olarak belirlenemeyeceği, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde sonradan oluşturulmuş 1 aylık örnek yemek menüsüne göre açıklama istenildiği, söz konusu menünün ihale dokümanı kapsamında firmalara verilmediği, sadece kendileri için hazırlandığı ve menüde maliyeti yüksek yemeklerin tercih edildiği, bu suretle firmalarının açıklama yapmasının güçleştirilmek istenildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 (a) maddesinde ihale konusu işin adı; “Üniversitemize Bağlı Merkez Kampüs, Alaplı Myo Kampüsü, Çaycuma Myo Kampüsü, Devrek Myo Kampüsü, Ereğli Kampüsü ve İncirharmanı Kampüsü Malzeme Dahil Yemek Yapımı, Servisi ve Servis Sonrası Temizlik Hizmeti Alımı” ; 2 (b) maddesinde miktarı ve türü; “Üniversitemiz Merkez, Alaplı Myo, Çaycuma Myo, Devrek Myo, Ereğli Eğitim Fakültesi ve İncirharmanı Kampüsü öğrenci ve personeline 1 öğünde 4 çeşitten oluşan öğlen yemeklerinin malzeme dahil yapımı, servisi ve servis sonrası temizlik hizmetleri

KampüsCinsic

Adet

1-Merkez kampüs Kampüsü

1.500.000

2-Alaplı Myo Kampüsü

150.000

3-Çaycuma Myo Kampüsü

150.000

4-Devrek Myo Kampüsü

81.000

5-Ereğli Eğitim Fakültesi Kampüsü

105.0000

6-İncirharmanı Kampüsü

300.000

Toplam

2.286.000 adet yemek

Olarak tanımlanmıştır.

Anılan şartnamenin 20 nci maddesinde isteklilerin kampüsler bazında kısmi teklif verebilecekleri düzenlenmiş olup ihalenin şikayet konusu “Merkez Kampüsü” kısmının Takdir İnş. Tic. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, söz konusu kısımda başvuru sahibi Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hiz. Org. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, açıklamalarının uygun görülmemesi gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde; “Çalıştırılacak personel giderleri (maaş, sigorta vs.), portör muayene bedelleri, personel giyim, servis malzemesi ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderler teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde tekliflerin Kanunun 37 inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, diğer tekliflere veya tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, ayrıca Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu ve ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı hükme bağlanmıştır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar ile piyasa rayiçleri esas alınarak şikayet konusu “Merkez Kampüs” için toplam 7.590.000,00 TL olarak belirlendiği, bunun yanında idarece hazırlanan yaklaşık maliyet tespit tablosunda aşırı düşük sınır değerinin yemek başına 4,22 TL olarak belirlendiği ve bu değere % 20 oranında yüklenici karının eklendiği, başvuru sahibi istekli tarafından ihaleye 6.150.000,00 TL teklif verildiği, yemek başına teklifin ise 4,10 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 6.660.000,00 TL teklif verildiği, yemek başına teklifin de 4,44 TL olduğu, diğer istekliler tarafından ise sırasıyla 6.675.000,00 TL (yemek başına 4,45 TL), 6.750.000,00 TL (yemek başına 4,50 TL), 6.960.000,00 TL (yemek başına 4,64 TL), 7.470.000,00 TL (yemek başına 4,98 TL) ve 7.950.000,00 TL (yemek başına 5,30 TL) fiyat teklifi verildiği, bu itibarla başvuru sahibinin teklifinin kar hariç yaklaşık maliyet tutarı ile idarece birim başına 4,22 TL olarak belirlenen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, idarece 29.09.2011 tarih ve 2333 sayılı yazı ile başvuru sahibi Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hiz. Org. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nden “Merkez Kampüs için vermiş olduğunuz teklifin, idarece tespit edilen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif olması nedeniyle bu teklifte yazılı fiyattan söz konusu işi 2012-2013-2014 yıllarında nasıl gerçekleştireceğiniz ile ilgili olarak idari ve teknik şartname ile ekte yer alan 1 aylık yemek menüsünü de dikkate alarak teklif fiyatı doğrudan etkileyen önemli bileşenleri, işçilik, genel giderler gibi teklif maliyet içerisinde yer alan diğer unsurlar da eklenmek suretiyle hazırlanacak detaylı yazılı açıklamanızı belgelendirmek suretiyle en geç 07.10.2011 mesai bitimine kadar Sağlık Kültür Spor Dairesi Başkanlığına bildirilmesi” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Söz konusu yazı ekinde, yazıda belirtildiği gibi yemek listesine yer verilmiş olup yapılan inceleme sonucunda listenin, başvuru sahibine özel olarak hazırlanmış bir liste olmadığı Kurumun internet sitesinden indirilen Eylül 2011 dönemine ait yemek listesi olduğu ve söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yararlanması amacıyla örnek olarak yazı ekinde verildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, bu kapsamda idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin karsız bedelinin altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kurul kararları bulunduğu anlaşılmaktadır. Başvuru konusu ihalede de bu doğrultuda idarece, yüklenici kar marjı olan % 20 oranı hesaba katılmamış yaklaşık maliyet tutarı esas alınarak yaklaşık maliyet tespit tablosunda aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlendiği görülmektedir. Bu çerçevede, hem diğer tekliflerin hem de yaklaşık maliyetin % 20 karsız bedelinin altında teklif verdiği anlaşılan başvuru sahibine idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü yer almaktadır.

İdarece başvuru sahibinden 29.09.2011 tarih ve 2333 sayılı yazı ile en geç 07.10.2011 mesai bitimine kadar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olup başvuru sahibi tarafından 07.10.2011 tarihli yazı ile açıklamada bulunulmuştur. Buna karşın, başvuru sahibi tarafından teklifinin aşırı düşük olmadığı yönündeki şikayetine ilişkin olarak 25.10.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikayete yol açan durumun farkına varıldığı 29.09.2011-07.10.2011 tarihleri arasındaki bir tarihi izleyen on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 25.10.2011 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvuru sahibinin, tekliflerinin aşırı düşük olmadığı yönündeki şikayet başvurusunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin asıl nedeninin ihale komisyonunda uzman üyenin olmaması olduğu yönündeki şikayetinin değerlendirilmesi neticesinde;

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhale Komisyonu” başlıklı 6 ncı maddesinde ; “ İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.” hükmü yer almaktadır.

İdarece hazırlanan ihale komisyonunun teşkiline ilişkin 15.08.2011 tarih ve 2160 sayılı olur yazısında, ihale komisyonunun biri başkan toplam 5 kişi olmak üzere; öğretim üyesi, gıda mühendisi ve 3 şube müdürü unvanlı personelden oluşturulduğu, başvuru sahibinin şikayetinde belirttiği “bilgisayar işletmeni” üyenin yedek üye olarak belirlendiği, bu itibarla asıl üyeler arasında en az iki uzmanın bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası da yerinde görülmemekle birlikte, yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde başvuru sahibinin söz konusu şikayetine ilişkin olarak da şikayet başvurusunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin şikayete konu “Merkez Kampüsü” kısmına ilişkin olarak itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak tekliflerinin diğer tekliflere göre aşırı düşük olmadığı ve sorgulamaya tabi tutulamayacağı, tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin asıl nedeninin ihale komisyonunda uzman üyenin olmaması olduğu, “bilgisayar işletmeni” ünvanlı üyenin uzman üye olarak belirlenemeyeceği, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde sonradan oluşturulmuş 1 aylık örnek yemek menüsüne göre açıklama istenildiği, söz konusu menünün ihale dokümanı kapsamında firmalara verilmediği, sadece kendileri için hazırlandığı ve menüde maliyeti yüksek yemeklerin tercih edildiği, bu suretle firmalarının açıklama yapmasının güçleştirilmek istenildiği iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin; 2011/122486 İKN'li “Üniversitemize Bağlı Merkez Kampüs, Alaplı MYO Kampüsü, Çaycuma MYO Kampüsü, Devrek MYO Kampüsü, Ereğli Kampüsü ve İncirharmanı Kampüsü Malzeme Dahil Yemek Yapımı, Servisi ve Servis Sonrası Temizlik Hizmeti Alımı” İhalesi olup, idarece yaklaşık maliyetin toplam 11.611.530,00 TL olarak belirlendiği, 20 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.09.2011 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, ihalede en düşük teklif fiyatın başvuru sahibi tarafından verilen 6.150.000,00 TL olduğu, ancak aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmaması sebebiyle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 6.660.000,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 6.675.000,00 TL teklif verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere incelemeye konu ihalede düzeltici işlem belirlenmesine ve ihalenin en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakılmasına kararverilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “itirazen şikayet başvurusunun ” reddine ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak tekliflerinin diğer tekliflere göre aşırı düşük olmadığı ve sorgulamaya tabi tutulamayacağı, tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin asıl nedeninin ihale komisyonunda uzman üyenin olmaması olduğu, “bilgisayar işletmeni” ünvanlı üyenin uzman üye olarak belirlenemeyeceği, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde sonradan oluşturulmuş 1 aylık örnek yemek menüsüne göre açıklama istenildiği, söz konusu menünün ihale dokümanı kapsamında firmalara verilmediği, sadece kendileri için hazırlandığı ve menüde maliyeti yüksek yemeklerin tercih edildiği, bu suretle firmalarının açıklama yapmasının güçleştirilmek iddialarına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzeme Dahil Yemek Yapımı, Servisi ve Servis Sonrası Temizlik Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 11.611.530,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 10 isteklinin katıldığı, inceleme konusu ihalede başvuru sahibinin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve aşırı düşük açıklamasının idarece uygun bulunmadığı, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin Takdir İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi