KİK Kararı: 2011/UH.II-3895

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/076
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 28.11.2011
Karar No : 2011/UH.II-3895
BAŞVURU SAHİBİ:
Selina Gıda Maddeleri Tur. İnş. Taah. Tem. Yemek Güvenlik Hizm. Tic. Ltd. Şti., YEŞİLTEPE MAHALLESİ YAVUZ SULTAN SELİM BULVARI NO:343/3 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi, Agaççilar Köyü Mevkii 14300 BOLU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/130152 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3750].(0224)./2011-75E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 28.09.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Selina Gıda Maddeleri Tur. İnş. Taah. Tem. Yemek Güvenlik Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin 24.10.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.11.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.11.2011 tarih ve 48199 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının ihale konusu işin gerçek maliyetini yansıtmadığı, yaklaşık maliyetin hangi veriler temel alınarak ve hangi yöntemle hesaplandığının anlaşılamadığı,

2. Başvuru konusu ihalenin, yaklaşık maliyetin % 28,5 altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı, söz konusu isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak teklif değerlendirilmesi gerektiği, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinde;

“ Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde;

“ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

Bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin birinci iddiası idarece yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yöneliktir. Yaklaşık maliyet tutarının ihale günü ilk oturumda isteklilere açıklandığı göz önüne alındığında, başvuru sahibinin şikayete konu işlemin farkına varılmış olması gereken tarih olan 28.09.2011 tarihinden (ihale tarihi) itibaren on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından süresi geçtikten sonra idareye başvurulduğu anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde, ihale konusu işin adının; “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” olarak belirtildiği,

Teknik şartnamenin “Hizmetin Süresi, Miktarı ve İfası” başlıklı 2 nci maddesinde; “Hizmetin süresi 12 ay olup, 01.01.2012 tarihinde başlayıp 31.12.2012 tarihinde sona erer.” düzenlemesinin yer aldığı,

Görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 18 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda verilen tekliflerin geçerli olarak kabul edildiği, ihalenin en düşük teklifi sunan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılarak, başvuru sahibi Selina Gıda Maddeleri Tur. İnş. Taah. Tem. Güv. Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bahse konu ihaleye ilişkin ihaleye onay belgesi ve yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonucunda iki firmadan alınan fiyat teklifleri ile ihaleyi yapan hastane tarafından geçmiş yıllarda gerçekleştirilmiş ihalelerdeki fiyatlarının ortalaması esas alınarak toplam 4.191.030,00 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet cetvelinde normal yemek için 3,82 TL, normal kahvaltı için 2,95 TL, diyet yemek için 4,98 TL, diyet kahvaltı için 3,10 TL birim fiyat öngörüldüğü tespit edilmiştir.

İhaleye teklif sunan isteklilerin teklif bedellerinin ise; 2.993.575,00 TL, 3.126.005,00 TL, 3.185.655,00 TL, 3.271.685,00 TL, 3.296.520,00 TL, 3.361.610,00 TL, 3.443.005,00 TL, 3.486.200,00 TL, 3.506.000,00 TL, 3.547.550,00 TL, 3.583.545,00 TL, 3.654.875,00 TL, 3.998.275,00 TL, 4.099.250,00 TL, 4.194.545,00 TL, 4.354.200,00 TL ve 4.448.005,00 TL olduğu görülmüştür.

Yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin teklif bedelleri karşılaştırıldığında; ihale üzerinde bırakılan istekli olan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 71,42’sine, başvuru sahibi Selina Gıda Maddeleri Tur. İnş. Taah. Tem. Güv. Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 74,58’ine, Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hizm. Org. Taah.San. ve Tic. Ltd. Şti’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 76,01’ine, Erdem Oğdenmert Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti- Egeli Sos. Hizm. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.- Karaelmas Yemek Üretimi Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 78,06’sına, Öztürk Yemek Üretim Tesisleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 78,65’ine, Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic.Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 80,20’sine, Demiraylar Dağ. Deniz Turz. Gıda San. Tic.Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 82,15’ine, Serhat Tabldot San. ve Tic. Ltd. Şti - Aytaş Yemek İş Ortaklığı’nın teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 83,18’ine, Ova Toplu Yemek Üretim ve Dağıtım Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 83,65’ine, Diva Kurumsal Yemek Serv. Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.- Simav Yemek Sanayi-İbrahim Aydar İş Ortaklığı’nın teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 84,64’üne, Doğu Yemek Temizlik Medikal İnş. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 85,50’sine, Doruk Toplu Yemek ve Org.Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 87,20’sine, Öztekin Gıda Tarım Ürünleri Güb. Hayv. Tıbbi Malz .Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 90,34’üne, Batı Toplu Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 95,40’ına, Demirkır Turizm Gıda Tem. Hizm. Sağ. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 97,81’ine tekabül ettiği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

_78.2**.** Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. _

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise;

“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun yukarıda anılan 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmiş ise de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdarece söz konusu takdir yetkisi kullanılırken Kanunun 38 inci maddesi uyarınca verilen tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyete göre kıyaslanması gerekmektedir.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 inci maddesi uyarınca iki firmadan alınan tekliflerin ve ihaleyi yapan hastanenin güncellenmiş geçmiş yıl fiyatlarının ortalaması esas alınarak oluşturulduğu, idarenin yaklaşık maliyet icmalinde kar oranının belirtilmediği, bununla birlikte Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereğince kar oranının % 20 oranını geçmemek üzere belirlenmesi gerektiği göz önüne alındığında, 4.191.030,00 TL’lik yaklaşık maliyetin kardan arındırılmış tutarının 3.492.525,00 TL’ TL’ye tekabül ettiği, bu durumda teklif bedeli söz konusu tutarın altında olan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Selina Gıda Maddeleri Tur. İnş. Taah. Tem. Güv. Hizmetleri Tic.Ltd. Şti., Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hizm.Org.Taah.San. ve Tic. Ltd. Şti., Erdem Oğdenmert Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti- Egeli Sos. Hizm.Tur. San. Tic. Ltd. Şti.-Karaelmas Yemek Üretimi Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Öztürk Yemek Üretim Tesisleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Demiraylar Dağ. Deniz Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Serhat Tabldot San. ve Tic. Ltd. Şti - Aytaş Yemek İş Ortaklığı’nın tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakılması işleminin yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Selina Gıda Maddeleri Tur. İnş. Taah. Tem. Güv. Hizmetleri Tic.Ltd. Şti., Kardelen Süt ve Süt Ürünleri Gıda Taşımacılık Hizm. Org.Taah.San. ve Tic. Ltd. Şti., Erdem Oğdenmert Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti- Egeli Sos. Hizm.Tur. San. Tic. Ltd. Şti.-Karaelmas Yemek Üretimi Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Öztürk Yemek Üretim Tesisleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Demiraylar Dağ. Deniz Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Serhat Tabldot San. ve Tic. Ltd. Şti - Aytaş Yemek İş Ortaklığı’nın teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin yaklaşık maliyetin % 28,5 altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı, söz konusu istekliye ait teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi gerektiği, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, bununda 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine ve Kamu İhale Genel tebliğinin 45 inci maddesine aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin; Yemek Pişirme (Malzeme Dahil) Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin toplam 4.191.030,00 TL olarak belirlendiği, 24 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.09.2011 tarihinde yapılan ihaleye 18 isteklinin teklif verdiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 2.993.575,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 3.126.005,00 TL teklif verildiği, idare tarafından tekliflerin aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi