KİK Kararı: 2011/UH.II-387

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/007
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 24.01.2011
Karar No : 2011/UH.II-387
BAŞVURU SAHİBİ:
AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto Nak. Otom. Pet. Turz. San. Tic. Ltd. Şti., Merkez Mah. Hanımın Çiftliği Belediye Yanı No:27/A MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Doğanşehir Devlet Hastanesi Baştabipliği, Esentepe Mah. Malatya Cad. No:14 Doğanşehir/MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/515645 İhale Kayıt Numaralı "12 Aylık 3 İşçili Malzemeli Yemek Hizmet Alımı 2011" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[38.86].(0228)./2011-59E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Doğanşehir Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 03.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “12 Aylık 3 İşçili Malzemeli Yemek Hizmet Alımı - 2011” ihalesine ilişkin olarak AKM Yem. Tem. Teks. İnş. Oto Nak. Otom. Pet. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 02.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 03.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.12.2010 tarih ve 52387 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, 0,10 TL bedel ile diyet yemek, 0,40 TL bedel ile normal kahvaltı ve 0,10 TL bedel ile diyet kahvaltı giderinin karşılanabilmesinin mümkün bulunmadığı, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı; “ 12 aylık 3” işçili malzemeli yemek hizmet alımı - 2011 ” şeklinde, miktarı ve türü:

Sıra No

Cinsi

Birim

Miktar

1

Normal Yemek

Adet

40.000

2

Diyet Yemek

Adet

1.000

3

Normal Kahvaltı

Adet

14.000

4

Diyet Kahvaltı

Adet

250

şeklinde düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde, standart tip idari şartname hükümleri haricinde teklif fiyatına dahil herhangi bir gider öngörülmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde; “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. ” açıklaması yer almakta olup, incelemeye konu malzemeli yemek hizmet alımı ihalesi personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliği taşımamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde; “ 79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

_ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir._” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından anılan mevzuat hükümleri uyarınca; 136.925,00 TL teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli Raif Ltd. Şti.’nden diyet yemek ve diyet kahvaltı için teklif ettiği 0,10 TL birim fiyatlara ilişkin açıklama istenildiği ve sunulan açıklamanın kabul edildiği görülmüştür.

Raif Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamanın incelenmesi neticesinde, isteklinin özetle, teklif fiyatının büyük bir kısmını teşkil eden normal yemek için verdiği fiyat ile diyet kahvaltı ve yemek bedelini az bir bedelle, hatta bedelsiz karşılayabildikleri, tekliflerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, miktarı fazla olan normal yemek kaleminde sürümden kazandıkları, diyet kahvaltı ve yemeğe 0,10 TL birim fiyat teklif etmelerinin sebebinin sürümünün düşük olması ve bu öğünlerde tuz ve şeker kullanılmaması olduğu hususlarının belirtildiği, aşırı düşük teklif açıklaması ekinde malzeme fiyatına ilişkin herhangi bir tevsik edici belgeye yer verilmediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.1 inci maddesinde; “ İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. ” açıklaması yer almakta olup, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen yemek malzemeleri fiyatlarına ilişkin herhangi bir tevsik edici belgeye yer verilmediği ve teklif bileşenlerinden birisine fazla birim fiyat öngörülmüş olması açıklama istenilen düşük birim fiyatlı bileşenlerin fiyatlarının aşırı düşük olması keyfiyetini değiştirmediği anlaşıldığından, açıklamanın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihaleye katılan diğer iki istekli 139.750,00 TL ve 150.027,50 TL fiyat teklif etmiş olup, teklif edilen fiyatlar, 198.971,88 TL yaklaşık maliyetin sırasıyla %70 ve %75’ine tekabül etmektedir. Yaklaşık maliyet cetvelinde ihalede yüzde kaç oranında kâr öngörüldüğü belirtilmemekle birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde belirtilen azami kâr haddi olan %20 oranı ihalede karsız yaklaşık maliyete ilave edilmiş olsa dahi anılan iki teklifin karsız yaklaşık maliyetten düşük olacağı anlaşıldığından bu isteklilerin tekliflerine yönelik olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Raif Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, geçerli teklif sahibi diğer isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

Yaklaşık maliyeti 198.971,88TL olarak belirlenen ve 40.000 adat normal yemek,1.000 adet diyet yemek, 14.000 adet normal kahvaltı ve 250 adet diyet kahvaltıdan oluşan 12 Aylık 3 İşçili Malzemeli Yemek Hizmet Alımı – 2011 olan şikayete konu ihalede;

3 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, bütün tekliflerin geçerli olduğu ve idare tarafından en düşük teklif sahibi Raif Ltd. Şti.’nden diyet yemek ve diyet kahvaltı için teklif ettiği fiyatlara ilişkin açıklama istenildiği ve idare tarafından alınan ihale komisyon kararı ile sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan Raif Ltd. Şti.’nin teklifi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte bütün tekliflerin yaklaşık maliyetin altında ve birbirine göre yakın olduğu, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, anılan istekli ile ilgili idarece aşırı düşük teklif sorgulaması istenmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır. İncelemeye konu ihalede hiçbir isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli olan tekliflere göre ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlemediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

**Ali Kemal AKKOÇ Hicabi ECE **

** II.Başkan Kurul Üyesi **