KİK Kararı: 2011/UH.II-3629

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/070
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 31.10.2011
Karar No : 2011/UH.II-3629
BAŞVURU SAHİBİ:
Alakart Gıda Yemek Üretim İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. , Nilüfer Organize Sanayi Bölgesi 204. Sok. No:5/b BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uludağ Üniversitesi İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Izmir Yolu 21. Km 16059 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/128454 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Ve Kahvaltı Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3384].(0199)./2011-69Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Uludağ Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığıtarafından 19.09.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek ve Kahvaltı Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Alakart Gıda Yemek Üretim İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 27.09.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 13.10.2011tarih ve 45177sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.10.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 3 çeşitten oluşan personel, normal hasta ve diyet hasta için öğle ve akşam yemeği kalemine ilişkin olarak idarece tespit edilen 3,52 TL tutarındaki birim maliyetin gerçekçi olmadığı; 4 çeşitten oluşan öğle yemeği kaleminde birim maliyetin 4,63 TL olduğu, yardımcı yemeklerden birinin olmamasının yaklaşık birim maliyet tutarını 1,11 TL düşürmesinin imkansız olduğu; 4 çeşitten oluşan öğle yemeği kalemi için 96 işçi, 3 çeşitten oluşan öğle ve akşam yemeği kalemi için ise 120 kişi çalıştırılacağına yönelik düzenleme göz önüne alındığında 3 çeşitten oluşan öğle ve akşam yemeği için hesaplanan birim maliyet tutarının düşük olduğunun görülebileceği; benzer işlerden alınan örneklerin bu hizmetle benzerlik taşıması gerektiği; söz konusu kalemde işçiliğin fazla olması ve diyet hastalar için üç öğün bedelsiz ara öğün verilecek olması sebebiyle gerekli ayrıntılar belirtilerek kamu kurum ve kuruluşlarından fiyat alınmasının daha uygun olacağı; idarenin gerekli malzemeyi fiyatlandırıp, sözleşme ve genel giderler ile % 20’yi geçmemek kaydıyla müteahhit kârını ekleyerek maliyet çıkarmış olması durumunda, bu maliyet hesabının ayrıntılı bir tablosunun yapılması ve yaklaşık maliyet onay belgesine eklenmesi gerektiği; özetle yaklaşık maliyetin kamu ihale mevzuatına uygun tespit edilmediği ve yaklaşık maliyetin düzeltilmesi mümkün değil ise ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler”başlıklı 2 nci maddesinde;

“Madde 2 - İhale konusu işe ilişkin bilgiler

_2.1._İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Yemek ve Kahvaltı Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

Malzeme dâhil yemek ve kahvaltının Üniversiteye ait mutfakta hazırlanarak, yemekhanelere taşınması, dağıtımı, servisi, bulaşığı ve temizliği ile ilgili tüm hizmetleri kapsamaktadır.

c) Yapılacağı yer: Uludağ Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı mutfak ve yemekhaneler...” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin“Kısmi teklif verilmesi”başlıklı 20 nci maddesinde; “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı şartnamenin ekinde yer alan tabloda ve birim fiyat teklif cetvelinde, ihale konusu işin kısımları aşağıdaki gibi gösterilmiştir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

4 çeşitten oluşan öğle yemeği

(Akademik, idari personel ve öğrenci)

adet

1110000

2

3 çeşitten oluşan öğle ve akşam yemeği

(SUAM personel ve hasta normal ve diyet yemeği)

adet

1280000

3

Sabah ve gece kahvaltısı (SUAM normal ve diyet)

adet

400000

4

3 çeşitten oluşan öğle yemeği (kreş)

adet

27000

5

Sabah kahvaltısı (kreş)

adet

27000

6

İkindi kahvaltısı (kreş)

adet

27000

Başvuru konusu iddia ile ilgili olarak, Kamu İhale Kanununun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir … ” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Mezkûr Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; idare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyetinin belirlenmesi ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait ihale işlem dosyasında bulunan yaklaşık maliyetin belirlenmesine yönelik belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyet araştırması dahilinde, idare tarafından daha önce yapılan 2010/110611 İKN’li ihalede verilen teklifler, diğer idarelerden talep edilen maliyetler ve piyasa araştırması sonucu elde edilen fiyatların kullanıldığı görülmektedir. Buna göre, yaklaşık maliyetin oluşturulmasında, idare tarafından daha önce yapılan 2010/110611 İKN’li ihalede verilen tekliflerin ortalaması ile diğer idareler tarafından belirtilen birim fiyatlar hesaba dahil edilmiştir.

İdarece yapılan yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin belgeler arasında bulunan Bursa Lokantacılar, Kebapçılar, Köfteciler ve Benzerleri Esnaf Odası ile başvuru sahibi olan Alakart Gıda Yemek Üretim İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin vermiş olduğu yemek fiyatlarının, yüksek olmaları gerekçe gösterilerek idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında kullanılmadığı görülmüştür.

İhale işlem dosyasında bulunan belgelerden, yaklaşık maliyetin tespitinde,idare tarafından bazı kamu kurumlarına gönderilen yazılarla, 2011 yılında uygulanan yemek hizmetine ait bedellerin nitelik ve türü açısından değerlendirilerek bildirilmesinin talep edildiği ve söz konusu fiyat talebi yazılarına Bursa Çekirge Devlet Hastanesi, Bursa Şevket Yılmaz Devlet Hastanesi, Bursa Devlet Hastanesi ve Bursa İl Sağlık Müdürlüğü, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi tarafından cevap verildiği belirlenmiştir.

Yaklaşık maliyet cetvelinden, maliyet hesabında, Bursa Çekirge Devlet Hastanesi, Bursa Şevket Yılmaz Devlet Hastanesi, Bursa Devlet Hastanesi ve Bursa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından belirtilen fiyatların kullanıldığı tespit edilmiştir. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi ile Ankara Üniversitesi tarafından belirlenen fiyatların ise, iddia konusu kalemde değil “4 çeşitten oluşan öğle yemeği” kaleminde değerlendirmeye alındığı belirlenmiştir.

Bursa Çekirge Devlet Hastanesi, Bursa Şevket Yılmaz Devlet Hastanesi ve Bursa Devlet Hastanesi tarafından verilen cevaplarda, diyet ve normal yemek fiyatlarının aynı olduğu ve yaklaşık maliyet cetvelinde idare tarafından bu fiyatların kullanıldığı görülmüştür. Bursa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından verilen cevapta ise, ilçe hastanelerindeki diyet yemek fiyatının (1,25 TL) normal yemek fiyatından (3,85 TL) daha düşük olduğu ve başvuru konusu ihaleyi yapan idare tarafından ilçe hastaneleri için verilen fiyatlar yerinde Sağlık Müdürlüğündeki 3 kap öğlen yemeği için oluşan fiyatın (3,07 TL) yaklaşık maliyet hesabına dahil edildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından yaklaşık maliyet hesabında kullanılan diğer yöntem ise 2010/110611 İKN’li ihalede verilen tekliflerdeki birim fiyatların kullanılmasıdır. İdare tarafından altı firmaya ait birim fiyat teklif cetvelindeki 4 üncü kalem olan “3 çeşitten oluşan öğle yemeği (kreş ve anaokulu)” kalemi için teklif edilen birim fiyatların ortalamasının değerlendirmeye alındığı belirlenmiştir. Ancak, söz konusu ihalede, iddia konusu “3 çeşitten oluşan öğle ve akşam yemeği-(SUAM personel ve hasta normal ve diyet yemeği)” kalemi yerine “4 çeşitten oluşan öğle ve akşam yemeği-(Akademik, idari personel ve öğrenci) (SUAM personel ve hasta yemeği)” kalemi ile “4 çeşitten oluşan öğle ve akşam diyet yemeği-( SUAM yatan hastalar için)” kalemleri vardır ve bundan dolayı idare tarafından söz konusu iki kalem yerine “3 çeşitten oluşan öğle yemeği (kreş ve anaokulu)” kalemine ait birim fiyatların kullanıldığı sonucuna varılmaktadır. (Konuyla ilgili bir örnek olarak, başvuru konusu ihalede, istekliler arasında farklılıklar olmasına karşın, başvuru sahibi firmanın, üç çeşitten oluşan öğle ve akşam diyet yemeği ile üç çeşitten oluşan kreş için öğle yemeği kalemlerine aynı birim fiyat olan 3,80 TL teklif ettiği görülmektedir).

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği belirtilmektedir. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında, yüklenici kârına ilişkin bir belirleme olmamakla beraber, maliyet hesabında kullanılan bedellerin, diğer idareler ve ihaleyi yapan idare tarafından yapılmış olan ihalelerde isteklilerce teklif edilen fiyatlar olduğu ve dolayısıyla da yüklenici kârı içeren bedeller oldukları neticesine ulaşılmaktadır.

Yukarıda aktarıldığı üzere, yaklaşık maliyet hesabında, idare tarafından, mezkûr Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde belirtilen, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların kullanıldığı görülmüştür. Piyasa araştırması sonucu elde edilen birim fiyatlar ise değerlendirmeye alınmamıştır. Söz konusu Yönetmelik hükmüne göre, idareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, 8 inci maddenin (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilecekleri gibi istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaları değerlendirmeye almayabilirler. Dolayısıyla, yaklaşık maliyet hesabında, kamu ihale mevzuatında belirtilen yöntemlerin hangilerinin kullanılacağına veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimlerinin hesaplama harici bırakılacağına karar verilmesinde idarelerin takdir hakkı bulunmaktadır. Buna göre, başvuru konusu ihalede, idare, yaklaşık maliyeti hesabının yapılmasında kullanılacak yöntemlerle ilgili takdir hakkını, daha önce kendisi veya diğer idareler tarafından gerçekleştirilen “aynı veya benzer” işlerdeki birim fiyatları değerlendirme yönünde kullanmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, başvuru konusu ihaleyi yapan idarenin yaklaşık maliyet hesabının, kamu ihale mevzuatına uygun olarak yapıldığı sonucuna varılarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi