KİK Kararı: 2011/UH.II-3525

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/069
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 24.10.2011
Karar No : 2011/UH.II-3525
BAŞVURU SAHİBİ:
M.A.K. Gıda İnşaat Temizlik Tekstil Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ce Ha Yemek Hizmetleri Tem. Sağ. Otomasyon İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, GIDA TOPTANCILAR SİTESİ F BLOK NO:10/A DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dıcle Ünıversıtesı Döner Sermaye Isletme Müdürlügü Kampüs No:1 21280 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/74060 İhale Kayıt Numaralı "Dicle Üniversitesi Hastaneleri (Malzeme Ve İşçilik Dahil ) 7.420.000Adet/Öğün (Sabah Kahvaltısı 2.000.000 Adet, Öğlen Ve Akşam Yemeği 4.200.000 Adet ,Diyet Kahvaltısı 600.000 Adet Ve 620.000 Adet Diyet Öğlen Ve Akşam Yemeği )Yemek Hiz. Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3188].(0220)./2011-5E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı tarafından 27.06.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Dicle Üniversitesi Hastaneleri (Malzeme ve İşçilik Dahil) 7.420.000 Adet/Öğün (Sabah Kahvaltısı 2.000.000 Adet, Öğlen ve Akşam Yemeği 4.200.000 Adet, Diyet Kahvaltısı 600.000 Adet ve 620.000 Adet Diyet Öğlen ve Akşam Yemeği) Yemek Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak M.A.K. Gıd. İnş. Temz. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Ce-Ha Yem. Hizm. Tem. Sağ. Otomsy. İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 05.09.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.09.2011 tarih ve 42637 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Şikayete konu ihaleye ilişkin olarak idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin sıhhatinin sorgulanması gerektiği,

2. İdarece, kesinleşen ihale kararında, başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığından dolayı teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, ancak belirtilen gerekçelerin uygun olmadığı;

a) Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçeleri arasında yer alan, teknik şartnamede, nişastanın 250-500 gr’lık ambalajlarda satın alınacağının, kırmızı pul biberin 2,5 kg’lık ambalajlar şeklinde teslim edilmesi, fındık içinin 500 gr’lık, hindistan cevizinin 100-250 gr’lık, kuru üzümün maksimum 15 kg’lık ambalajlarda, bebe bisküvisinin 2400 gr’lık kutularda ve 190 gr’lık vakumlu poşetlerde olması gerektiği belirtilmesine rağmen, açıklamada anılan malzemeler için 1 kg üzerinden alınan fiyatlarla hesaplamanın yapıldığı gerekçesinin mevzuata uygun olmadığı, teknik şartnamede ambalajların gramajına ilişkin olarak belirtilen hususların sözleşmenin uygulanması aşamasına yönelik olduğu,

b) Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama sebepleri arasında yer alan, “teknik şartnamenin eki olan gıda maddeleri ve kullanılması zorunlu sarflara ilişkin teknik şartnamenin (c) şıkkındaki kırmızı et, tavuk, yumurta grubunda kemiksiz tavuk etinin tarifi olarak sırtsız göğüs kullanılması istenilmiştir. Firma yapmış olduğu maliyet analizinde kemiksiz tavuk eti birim fiyatı kullanmıştır. Diyarbakır Ticaret Borsasından almış olduğu fiyat listesinde kemiksiz tavuk eti birim fiyatına rastlanmadığı görülmüştür” g erekçesinin yerinde olmadığı, fiyat listesinde gerekli fiyatların bulunduğu, Diyarbakır Ticaret Borsasının listesinde kemiksiz tavuk eti yerine tavuk göğüs eti ifadesinin kullanıldığı, bunun teklife konu ürünün niteliğine ilişkin bir değişiklik meydana getirmediği,

c) Başvuru sahibinin diyet öğle yemekleri-diğerleri 3. gün mönüsünde bulunan tavuk sote bileşenlerinde sıvı yağın gr fiyatının 0,0010 TL olarak hesaplandığı, ancak ilgili proforma faturada sıvı yağın bir kg birim fiyatının 3,10 TL olarak belirtildiği, bu nedenle maliyet hesabının yanlış yapıldığı gerekçesinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında yer aldığı, ancak bu gerekçenin yerinde olmadığı, söz konusu hatanın ortalama diyet yemeği maliyetine ve toplam maliyete etkisinin bulunmadığı,

d) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında yer alan, bazı yemek bileşenlerinde bulunan dereotunun birim fiyatını tevsik edecek herhangi bir belgenin açıklamada bulunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı, fiyatı tevsik etmek için hal müdürlüğünden alınan fiyat listesinde “tere otu” için fiyatın bulunduğu ve bu fiyatın dere otu için kullanıldığı, söz konusu müdürlüğün sebze-meyve fiyat listesinde dere otuna hiçbir şekilde yer verilmediği, kaldı ki söz konusu malzemenin maliyetinin teklif fiyatı içerisinde çok düşük bir yer tuttuğu,

e) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında, “diyet kahvaltı hesaplamasında teknik şartnamede istenilen 4+1 kap şeklinde hesaplanma yapılması gerekirken, firma 4. ve 7. gün diyet kahvaltı hesaplamasında 4 kap üzerinden hesaplama yaptığı” gerekçesinin bulunduğu, ancak yapmış oldukları hesaplamanın şartnameye uygun olduğu ve herhangi bir aykırılığın bulunmadığı,

f) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında, “firma doğalgaz tüketim hesaplamasında normal sabah ve diyet kahvaltı hazırlamasında yumurta haşlanması gibi ürün hazırlamasında doğalgaz tüketim giderini hesaplamadığı” gerekçesinin bulunduğu, ancak teknik şartnamede yumurtanın hangi yöntemle haşlanacağına dair bir düzenleme bulunmadığından ötürü taraflarınca doğalgaz tüketim bedelinin eklenmediği, bunun yerine daha ekonomik olan elektrikli su kaynatma makinesinin kullanılmasının taraflarınca öngörüldüğü, elektrik maliyetinin de halihazırda gider olarak hesaplandığı,

g) Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında et ürünleri için teklif ettiği fiyatları Diyarbakır Ticaret Borsasından aldığı fiyatlarlarla tevsik ettiği, ancak idarece, bu belgelerdeki tarihler konusunda tereddüde düşülmesi sonucunda Diyarbakır Ticaret Borsasından ihale tarihinden önceki son işlem tarihine ait fiyatları gösterir belgenin istenildiği, gelen belgelerle başvuru sahibinin sunduğu belgelerin karşılaştırılması sonucunda fiyatlar arasında farklılıkların olduğunun görüldüğü, dolayısıyla başvuru sahibinin maliyet hesabını yanlış fiyatlar üzerinden yaptığının idarece bildirildiği, ancak, taraflarınca mevzuata uygun bir şekilde fiyat listesinin anılan Borsadan istenildiği, söz konusu belgelerdeki fiyatlarda bir yanlışlık varsa, bu yanlışlığın taraflarından kaynaklanmadığı,

h) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında yer alan, başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sigorta poliçesinde, idari şartnamede belirtilen besin zehirlenmeleri ve ölüm hali için öngörülen giderlerin bulunmadığı gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı, söz konusu giderlerin poliçede yer aldığı,

İdarece belirtilen aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçelerine ilişkin maliyetlerin çok düşük bir meblağ olduğu, taraflarınca hesaplamaya katılan öngörülmeyen giderler kalemi ile kar tutarının söz konusu gideri karşılayacağı, bahse konu idare işlemlerinin mevzuata ve idare hukukunun genel ilkelerine uygun olmadığı, idarece alınan ihale kararı sonucunda kamu zararının oluştuğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin _“Başvuruların Şekil Unsurları”_ başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında _; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.”_ hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; _“… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.”_`` açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen bu iddiasının idareye şikayet başvurusunda yer almadığı tespit edildiğinden anılan iddiaya ilişkin olarak başvurunun reddedilmesi gerekmektedir.

1. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

27.06.2011 tarihinde yapılan ihaleye 11 adet isteklinin katıldığı, idarece tüm isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edilerek, hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin (27.600.200,00/1,20 =23.000.166,66 TL) altında teklif veren 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, bu isteklilerden 2 tanesinin aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmamaları gerekçesiyle, başvuru sahibi ile Altıntat Yem. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Metsim Mersin Öz. Eğit. Tur. Yem. Kırt. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.- Yayet Gıd. İnş. Tem. Yem. Ür. Hiz. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin tekliflerinin, sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, ihalenin karsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren Mendika Gıda Yemek Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesindeki düzenleme; “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak olan ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1-Her ay işçilere fiilen çalışılan personelin yol bedeli 26 gün üzerinden ayni olarak hesaplanacaktır.

2-Her ay işçilere fiilen çalışılan personelin yemek bedeli 26 gün üzerinden ayni olarak hesaplanacaktır.

3-Aşçıbaşı , Aşçıbaşı yrd.,Aşçı, Bulaşıkçı,Temizlikçi ve Garsonlara teknik şartnamede belirtildiği şekilde bir adet elbise ayni olarak verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.

4-Teknik şartname hükümlerine göre yemeklerin hazırlanması ve dağıtılmasında kullanılacak a) Her türlü yiyecek ve içecek malzemesi, b) Temizlikte kullanılacak malzemeler c) Elektrik, su, doğalgaz giderleri d) Demirbaş malzemelerin bakım onarım giderleri e) Servis malzemesi giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

5-a)Yüklenici, mutfaklarda meydana gelebilecek yangına karşı beher mutfak için 350.000 TL.-, yemekhanelerde meydana gelebilecek yangına karşı beher yemekhane için 150.000 TL.-, besin zehirlenmelerine karşı toplam 1.000 TL.-, ölüm halinde kişi başına 10.000 TL.-tazminat ve poliçe giderleri teklif fiyata dahildir.

b) taşımalı olarak yapılacak olan yemek için günlük 3,6 km araç yakıt bedeli teklif fiyata dahildir.

d) Aşağıda miktarları gösterilen analiz ücreti teklif fiyata dahildir.

Gıda veya hammadde Analiz sayısı Analiz ücreti

Yemek numunesi 2 numune / ay 360 TL

Kırmızı et 2 numune / ay 490 TL

Beyaz et (balık, tavuk ve diğer) 2 numune / ay 590 TL

Süt ve ürünleri 2 numune / ay 490 TL

Sebze-meyve 2 numune / ay 400 TL

Kuru gıda ve baharat 2 numune / ay 420 TL

Mut. ve yem. alet ekipman ve per.l num. 2 numune / ay 300 TL

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Çalıştırılacak personelin SSK prim oranı % 1 dır.” şeklindedir.

Başvuru sahibince yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmama gerekçeleri ile başvuru sahibince bu gerekçelere karşı yapılan itirazlar bakımından yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır:

a) Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçeleri arasında yer alan, teknik şartnamede, nişastanın 250-500 gr’lık ambalajlarda satın alınacağının, kırmızı pul biberin 2,5 kg’lık ambalajlar şeklinde teslim edilmesi, fındık içinin 500 gr’lık, hindistan cevizinin 100-250 gr’lık, kuru üzümün maksimum 15 kg’lık ambalajlarda, bebe bisküvisinin 2400 gr’lık kutularda ve 190 gr’lık vakumlu poşetlerde olması gerektiği belirtilmesine rağmen, açıklamada anılan malzemeler için 1 kg üzerinden alınan fiyatlarla hesaplamanın yapıldığı gerekçesinin mevzuata uygun olmadığı, teknik şartnamede ambalajların gramajına ilişkin olarak belirtilen hususların sözleşmenin uygulanması aşamasına yönelik olduğu iddiasına ilişkin olarak;

Gıda Maddeleri ve Kullanılması Zorunlu Olan Sarflara İlişkin Teknik Şartnamesinde, nişastanın 100-500 gr’lık paketlerde alınması, kırmızı pul biberin 2,5 kg’ı geçmeyecek şekilde teslim edilmesi, fındık içinin 500 gr’lık ambalajlarda teslim edilmesi, hindistan cevizinin en fazla 100-250 gr’lık ambalajlarda teslim edilmesi, kuru üzümün 15 kg’ı geçmeyecek ambalajlar içinde olması, bebe bisküvisinin kutu ambalajı 2400 gr, dışta 190 gr’lık orijinal vakumlu ambalajında olması gerektiği belirtilmektedir.

Başvuru sahibince yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan malzemelere teklif ettikleri fiyatın tevsiki için Gap Paz. Dağ. Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturada tüm malzemelerin 1 kg üzerinden fiyatlandırıldığı görülmüştür. Söz konusu proforma faturanın, başvuru sahibince teklif edilen fiyatları tevsik etmek için sunulduğu, faturada yer alan malzemelerin idareye sunuluş şekline ilişkin bir taahhüt niteliğinde değerlendirilmemesi gerektiği, kaldı ki, faturada, faturayı düzenleyen firma tarafından ürünler idare tarafından kabul edilmediği veya analizden geçmediği takdirde istenilen özelliklerde ürünle değiştirileceğinin beyan edildiği görülmüştür.

Bununla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde, yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmalarınınistenmeyeceği hüküm altına alındığından, hindistan cevizi ve pul biber için zaten belge sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarenin bu gerekçesi yerinde görülmemiştir.

b) Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama sebepleri arasında yer alan, “teknik şartnamenin eki olan gıda maddeleri ve kullanılması zorunlu sarflara ilişkin teknik şartnamenin (c) şıkkındaki kırmızı et, tavuk, yumurta grubunda kemiksiz tavuk etinin tarifi olarak sırtsız göğüs kullanılması istenilmiştir. Firma yapmış olduğu maliyet analizinde kemiksiz tavuk eti birim fiyatı kullanmıştır. Diyarbakır Ticaret Borsasından almış olduğu fiyat listesinde kemiksiz tavuk eti birim fiyatına rastlanmadığı görülmüştür” g erekçesinin yerinde olmadığı, fiyat listesinde gerekli fiyatların bulunduğu, Diyarbakır Ticaret Borsasının listesinde kemiksiz tavuk eti yerine tavuk göğüs eti ifadesinin kullanıldığı, bunun teklife konu ürünün niteliğine ilişkin bir değişiklik meydana getirmediği iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında, et ürünlerine teklif ettikleri fiyatı tevsik etmek için Diyarbakır Ticaret Borsasından aldığı belgenin sunulduğu, anılan belgede tavuk eti ve tavuk göğüs için ayrı ayrı fiyatların olduğu, anılan istekli tarafından menülerin içerisinde yer alan kemiksiz tavuk eti fiyatı için tavuk göğsünün fiyatının kullanıldığı görülmüştür. Anılan belgedeki fiyatın kemiksiz tavuk eti için kullanılabileceği sonucuna varıldığından, idarenin bu gerekçesi yerinde bulunmamıştır.

c) Başvuru sahibinin diyet öğle yemekleri-diğerleri 3. gün mönüsünde bulunan tavuk sote bileşenlerinde sıvı yağın gr fiyatının 0,0010 TL olarak hesaplandığı, ancak ilgili proforma faturada sıvı yağın bir kg birim fiyatının 3,10 TL olarak belirtildiği, bu nedenle maliyet hesabının yanlış yapıldığı gerekçesinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında yer aldığı, ancak bu gerekçenin yerinde olmadığı, söz konusu hatanın ortalama diyet yemeği maliyetine ve toplam maliyete etkisinin bulunmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında, GAP Paz. Dağ. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturada sıvı yağın kg fiyatının 3,10 TL olarak belirtildiği, diyet öğle yemeği-diğerleri 3. gün yemek mönüsünde yer alan tavuk sotenin içerisinde yer alan sıvı yağın 1 gr fiyatı olarak 0,0031 TL yerine 0,0010 TL yazıldığı, yazılan fiyatın proforma faturada yazılı fiyattan düşük olduğu ve bu fiyatı (0,0010 TL) tevsik edecek başkaca bir belgenin sunulmadığı görülmekle birlikte, söz konusu hatadan kaynaklanan maliyet farkının toplam maliyet içerisindeki payının çok düşük olduğu ve diyet öğle yemeği-diğerlerinin ortalama öğün maliyetini etkilemediği tespit edildiğinden, idarenin bu gerekçesi yerinde bulunmamıştır.

d) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında yer alan, bazı yemek bileşenlerinde bulunan dereotunun birim fiyatını tevsik edecek herhangi bir belgenin açıklamada bulunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı, fiyatı tevsik etmek için hal müdürlüğünden alınan fiyat listesinde “tere otu” için fiyatın bulunduğu ve bu fiyatın dere otu için kullanıldığı, söz konusu müdürlüğün sebze-meyve fiyat listesinde dere otuna hiçbir şekilde yer verilmediği, kaldı ki söz konusu malzemenin maliyetinin teklif fiyatı içerisinde çok düşük bir yer tuttuğu iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibince, yemek bileşenlerinde kullanılan sebze-meyve fiyatları için Hal Müdürlüğünden çeşitli tarihlerde alınmış sebze-meyve fiyat listelerinin sunulduğu, örnek yemek listeleri içerisinde 10. gün normal akşam yemeği menüsünde yer alan karışık musakkanın, 14. gün akşam yemeği menüsü, 1. gün diyet öğle yemeği menüsü ve 5. gün diyet akşam yemeği menüsünde yer alan kabak kalyenin içerisinde dereotunun bulunduğu, ancak sebze-meyve fiyatlarını tevsik etmek için sunulan listede dereotunun yer almadığı, söz konusu listede tere otu malzemesine ilişkin fiyatın yer aldığı görülmüştür. Dereotu ile tere otunun ayrı ürünler olduğu, dolayısıyla listede yer alan herhangi birinin fiyatı ile diğer ürünün fiyatının tevsik edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, dereotunun yemek maliyetleri içerisindeki payının düşük olduğu, toplam maliyet içerisinde tutar olarak önemli bir maliyet bileşeni olmadığı görüldüğünden idarenin bu gerekçesi yerinde bulunmamıştır.

e) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında, “diyet kahvaltı hesaplamasında teknik şartnamede istenilen 4+1 kap şeklinde hesaplanma yapılması gerekirken, firma 4. ve 7. gün diyet kahvaltı hesaplamasında 4 kap üzerinden hesaplama yaptığı” gerekçesinin bulunduğu, ancak yapmış oldukları hesaplamanın şartnameye uygun olduğu ve herhangi bir aykırılığın bulunmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmetleri Satın Alma Teknik Şartnamesinde idarece 7 günlük örnek kahvaltı listesinin hazırlandığı, listenin yanında yer alan notta diyet kahvaltıda normal kahvaltıya ek olarak yumurta, süt ilavesi yapılacağının belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan diyet kahvaltı menülerinde, teknik şartnamede belirtildiği şekilde yumurta ve süt ilavesinin eklendiği, 4. ve 7. gün örnek kahvaltı menülerinde yumurta yer aldığından bu günlere ait menülere sadece sütün, 1. gün örnek kahvaltı menüsünde süt yer aldığından bu güne ait menüye sadece yumurtanın eklendiği tespit edilmiştir.

Teknik şartnamede yukarıda belirtilen düzenlemeler ile birlikte yine teknik şartnamede yumurtanın diyet hastaları için haftada 7 kez, sütün ise diyet hastaları için kahvaltı ve yemekle beraber 7-14 kez verileceğinin belirtildiği hususu da göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibince diyet kahvaltılarının oluşturulmasında herhangi bir aykırılık yapılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, idarenin bu gerekçesi yerinde bulunmamıştır.

f) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında, “firma doğalgaz tüketim hesaplamasında normal sabah ve diyet kahvaltı hazırlamasında yumurta haşlanması gibi ürün hazırlamasında doğalgaz tüketim giderini hesaplamadığı” gerekçesinin bulunduğu, ancak teknik şartnamede yumurtanın hangi yöntemle haşlanacağına dair bir düzenleme bulunmadığından ötürü taraflarınca doğalgaz tüketim bedelinin eklenmediği, bunun yerine daha ekonomik olan elektrikli su kaynatma makinesinin kullanılmasının taraflarınca öngörüldüğü, elektrik maliyetinin de halihazırda gider olarak hesaplandığı iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde, doğalgaz giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu düzenlenmiştir.

Başvuru sahibince, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, öğün başına tüketilmesi tahmin edilen doğalgaz tüketim miktarıyla öğle ve akşam yemekleri öğün sayısı toplamının çarpılması sonucu toplam tahmini doğalgaz tüketim miktarına ulaştıkları, bu miktar ile Diyarbakır Doğalgaz Dağıtım A.Ş.’nin internet sitesi üzerinden ulaştıkları rayiç bedellerin çarpılması sonucu bulunan 133.667,16 TL’nin doğalgaz gideri olarak öngörüldüğü görülmüştür.

İdarece, teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında; “…firmanızın vermiş olduğu teklif 27.600.200,00/1.20= 23.000.166,66 TL’nin altında kalması nedeni ile 4724 sayılı Kanunun 38. Maddesi uyarınca aşırı düşük teklif olarak kabul edildiğinden, ihaleye vermiş olduğunuz teklifinizin ihaleye ait teknik şartnamedeki hususlar dikkate alınarak teknik şartnamede belirtilen örnek kahvaltı listesi, haftalık diyet yemek listesi ve normal yemek listelerine ait mönülerin bileşenlerinin belgelerle açıklama yapılması, aşırı düşük teklif sorgulama yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde kurumumuza gönderilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

İdarenin isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif açıklama yazısı incelendiğinde, isteklilerin teknik şartnamede belirtilen örnek kahvaltı listesi, haftalık diyet yemek listesi ve normal yemek listelerine ait mönülerin bileşenlerinin, belgelerle açıklanması istenilmiş, dolayısıyla, idarece, teknik şartnamede belirtilen örnek kahvaltı listesi, haftalık diyet yemek listesi ve normal yemek listelerine ait mönülerin bileşenlerinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği, isteklilerin bu maliyet bileşenine göre açıklamaları sunmalarının gerektiği anlaşılmıştır. İdarece, isteklilerin teklif fiyatları kapsamında ihale dokümanında öngörülen gider kalemlerinin yer alıp yer almadığı, örnek kahvaltı listesi, haftalık diyet yemek listesi ve normal yemek listelerine ait mönülerin bileşenlerine ilişkin belgelere dayalı olarak yapılacak açıklamaların uygun olup olmadığı bakımından aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, doğalgaz gideri, idarece önemli maliyet bileşeni olarak değerlendirilmediğinden, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, doğalgaz giderini oluştururken kahvaltılarda pişirilecek yumurtalar için harcanacak doğalgaz giderini dahil etmeğinden dolayı aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesi yerinde bulunmamıştır. Zira, aşırı düşük teklif isteme yazısında, açıklama yapılması istenilmeyen bir gider kaleminden ötürü açıklamanın uygun olmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

g) Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında et ürünleri için teklif ettiği fiyatları Diyarbakır Ticaret Borsasından aldığı fiyatlarlarla tevsik ettiği, ancak idarece, bu belgelerdeki tarihler konusunda tereddüde düşülmesi sonucunda Diyarbakır Ticaret Borsasından ihale tarihinden önceki son işlem tarihine ait fiyatları gösterir belgenin istenildiği, gelen belgelerle başvuru sahibinin sunduğu belgelerin karşılaştırılması sonucunda fiyatlar arasında farklılıkların olduğunun görüldüğü, dolayısıyla başvuru sahibinin maliyet hesabını yanlış fiyatlar üzerinden yaptığının idarece bildirildiği, ancak, taraflarınca mevzuata uygun bir şekilde fiyat listesinin anılan Borsadan istenildiği, söz konusu belgelerdeki fiyatlarda bir yanlışlık varsa, bu yanlışlığın taraflarından kaynaklanmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibince, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif ettikleri et fiyatlarını tevsik etmek için Diyarbakır Ticaret Borsasından alınan fiyat listesinin sunulduğu, belge üzerinden fiyatların 01.06.2011-24.06.2011 tarihleri arasında geçerli fiyatlar olduğunun anlaşıldığı, bu belgeden dana etinin fiyatının ortalama 12,29 TL, kuzu etinin ortalama fiyatının 21,22 TL, tavuk etinin ortalama 4,00 TL, tavuk göğüs eti fiyatının ortalama 4,70 TL olarak belirlendiği görülmüştür. İdarece bu belge hususunda tereddüde düşülmesi sonucunda, Diyarbakır Ticaret Borsasından ihale tarihinden önceki son işlem gününde gerçekleşen fiyatları gösteren listenin istenildiği, Diyarbakır Ticaret Borsası tarafından 17.06.2011 ve 20.06.2011 tarihlerinde geçerli olan fiyatları gösteren 2 adet belgenin gönderildiği anlaşılmıştır. Bu belgelerden dana etinin ortalama fiyatının 12,36 TL olarak belirlendiği, bu fiyatın başvuru sahibince sunulan belgedeki ortalama dana eti fiyatından yüksek olduğu, ancak başvuru sahibince verilen yemek listeleri incelendiğinde, dana eti için 15,36 TL fiyat teklif edildiği, dolayısıyla fiyatlar arasındaki farklılığın bir etkisi olmadığı görülmüştür.

Tavuk göğüs eti ortalama fiyatının hem idareye gönderilen hem de başvuru sahibince sunulan belgelerde aynı olduğu, tavuk etinin ise başvuru sahibince verilen yemek listelerinde hiç yer almadığı anlaşılmıştır.

Kuzu etinin ortalama fiyatının ise başvuru sahibince sunulan belgede 21,22 TL olarak belirlendiği, idareye gönderilen belgelerden 17.06.2011 tarihinde geçerli olan fiyatları gösteren belgede 21,11 TL, 20.06.2011 tarihinde geçerli olan fiyatları gösteren belgede 21,65 TL olarak belirlendiği, başvuru sahibince teklif edilen fiyatın 20.06.2011 tarihinde geçerli olan fiyatları gösteren belgedeki ortalama fiyattan düşük olduğu görülmüştür. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı İhalelerinde aşırı düşük teklif tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde, istekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılmasının yeterli olacağı hüküm altına alınmıştır. Başvuru sahibince, et fiyatları için borsa idaresince belirlenen ortalama fiyatların alındığı, ancak, aktarılan mevzuat hükmü uyarınca en düşük fiyatlar üzerinden teklif fiyatlarının hesaplanabileceği açıktır. Bu doğrultuda, idareye borsa idaresi tarafından gönderilen belgeler incelendiğinde, 20.06.2011 tarihinde geçerli olan fiyatları gösteren belgedeki en düşük kuzu fiyatının 21,00 TL olduğu, bu fiyatın ise başvuru sahibince teklif edilen fiyattan düşük olduğu, dolayısıyla fiyatlar arasındaki farklılığın bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, idarenin bu gerekçesi yerinde bulunmamıştır.

h) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında yer alan, başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sigorta poliçesinde, idari şartnamede belirtilen besin zehirlenmeleri ve ölüm hali için öngörülen giderlerin bulunmadığı gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı, söz konusu giderlerin poliçede yer aldığı iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinin 5 inci fıkrasında;“Yüklenici, mutfaklarda meydana gelebilecek yangına karşı beher mutfak için 350.000 TL.-, yemekhanelerde meydana gelebilecek yangına karşı beher yemekhane için 150.000 TL.-, besin zehirlenmelerine karşı toplam 1.000 TL.-, ölüm halinde kişi başına 10.000 TL.-tazminat ve poliçe giderleri teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tazminat ve poliçe giderlerini tevsik için Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinden aldığı sigorta poliçesini sunduğu görülmüştür.

Kararın (f) bendinde yer alan gerekçeye ilişkin belirtilen hususlar doğrultusunda, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu sigorta poliçesinde besin zehirlenmeleri ve ölüm hali için öngörülen giderlerin bulunmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasında mevzuata uyarlık bulunmamıştır.

Sonuç olarak, M.A.K. Gıd. İnş. Temz. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Ce-Ha Yem. Hizm. Tem. Sağ. Otomsy. İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı ve aykırılığı belirlenen bu ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İtirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen hususlar incelendiğinde;

c) Başvuru sahibinin diyet öğle yemekleri-diğerleri 3. gün mönüsünde bulunan tavuk sote bileşenlerinde sıvı yağın gr fiyatının 0,0010 TL olarak hesaplandığı, ancak ilgili proforma faturada sıvı yağın bir kg birim fiyatının 3,10 TL olarak belirtildiği, bu nedenle maliyet hesabının yanlış yapıldığı gerekçesinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında yer aldığı, ancak bu gerekçenin yerinde olmadığı, söz konusu hatanın ortalama diyet yemeği maliyetine ve toplam maliyete etkisinin bulunmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında, GAP Paz. Dağ. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, söz konusu faturada sıvı yağın kg fiyatının 3,10 TL olarak belirtildiği, diyet öğle yemeği-diğerleri 3. gün yemek mönüsünde yer alan tavuk sotenin içerisinde yer alan sıvı yağın 1 gr fiyatı olarak 0,0031 TL yerine 0,0010 TL yazıldığı, yazılan fiyatın proforma fatura faturada yazılı fiyattan düşük olduğu ve bu fiyatı (0,0010 TL) tevsik edecek başkaca bir belgenin sunulmadığı görüldüğünden idarenin bu gerekçesinin yerinde bulunduğu kanaatindeyim.

d) Aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz bulunma gerekçeleri arasında yer alan, bazı yemek bileşenlerinde bulunan dereotunun birim fiyatını tevsik edecek herhangi bir belgenin açıklamada bulunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı, fiyatı tevsik etmek için hal müdürlüğünden alınan fiyat listesinde “tere otu” için fiyatın bulunduğu ve bu fiyatın dere otu için kullanıldığı, söz konusu müdürlüğün sebze-meyve fiyat listesinde dere otuna hiçbir şekilde yer verilmediği, kaldı ki söz konusu malzemenin maliyetinin teklif fiyatı içerisinde çok düşük bir yer tuttuğu iddiasına ilişkin olarak;

Başvuru sahibince, yemek bileşenlerinde kullanılan sebze-meyve fiyatları için Hal Müdürlüğünden çeşitli tarihlerde alınmış sebze-meyve fiyat listelerinin sunulduğu, örnek yemek listeleri içerisinde 10. gün normal akşam yemeği menüsünde yer alan karışık musakkanın, 14. gün akşam yemeği menüsü, 1. gün diyet öğle yemeği menüsü ve 5. gün diyet akşam yemeği menüsünde yer alan kabak kalyenin içerisinde dereotunun bulunduğu, ancak sebze-meyve fiyatlarını tevsik etmek için sunulan listede dereotunun yer almadığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından şikayet dilekçesinde, internet üzerinden ihale tarihinden önceki son 12 ayın tüm işlem günlerine baktıklarını, hiçbir işlem gününde dereotuna rastlamadıklarını, ayrıca Hal Müdürlüğünce dereotu ile tere otunun ayrıca işlem görmediğinin taraflarına bildirildiğini belirttikleri, ancak, dereotu ile tere otunun ayrı ürünler olduğu, dolayısıyla listede yer alan herhangi birinin fiyatı ile diğer ürünün fiyatının tevsik edilemeyeceği, bununla birlikte iddia ettikleri hususları destekler nitelikte belgeler sunmadıkları görüldüğünden idarece tesis edilen işlemin yerinde olduğu kanaatindeyim.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendine göre “başvurunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşüm ile, Kurul Çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi