KİK Kararı: 2011/UH.II-3523

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/069
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 24.10.2011
Karar No : 2011/UH.II-3523
BAŞVURU SAHİBİ:
Zorlular Yemek San. Tic. Ltd. Şti. , Sarıcalı Mah. Ayvacık Barajı Yolu Üzeri No : 53 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Korgan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Tepe Mahalle Merkez 1 52700 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/113101 İhale Kayıt Numaralı "Taşıma Kapsamında Bulunan Öğrencilere Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Dağıtımı Ve Sonrası Hizetleri Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3280].(0218)./2011-58E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Korgan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.08.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşıma Kapsamında Bulunan Öğrencilere Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Dağıtımı Ve Sonrası Hizetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Zorlular Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’nin 21.09.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.10.2011 tarih ve 44080 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kar hariç yaklaşık maliyet bedelinin altında olduğundan ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeden sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin taşıma kapsamında bulunan öğrencilere öğle yemeği olarak malzeme dâhil yemek pişirme dağıtımı ve sonrası hizmetleri alımı işi olduğu ve işin kapsamının Korgan da bulunan 8 taşıma merkezi ilköğretim okulu olduğu belirtilmiştir.

Birim fiyat teklif alınan ihalenin teknik şartnamesinin “işin konusu” başlıklı 1 inci maddesinde; “ Bu ihalenin konusu yüklenici firma tarafından Korgan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Milli Eğitim Müdürlüğünü bağlı kurum ve kuruluşların dışında aşağıda belirtilen Ek-1 menüdeki yemeklerin pişirilmesi, Ek-2 Tablodaki taşıma merkezi okullara taşıma, dağıtım ve sonrası hizmetlerine ilişkin hizmet alımı işidir. ” şeklinde açıklamaya yer verildiği, anılan şartnamenin “Yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı” başlıklı 2 nci maddesinde; “ Korgan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün Taşıma Merkezi Okullarındaki taşımalı öğrencilerin 2011–2012 öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dâhil verilen menüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır. ” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür. Ayrıca, anılan teknik şartnamede 1899 öğrenciye verilecek günlük, haftalık ve aylık öğle yemeği menü tablosunun bulunduğu anlaşılmıştır. Söz konusu ihalede personel sayısının belirlenmediği, teknik şartnamenin 3.1 inci maddesinde yemeğin taşınması, yemek servisini yapılması ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personelin yüklenici firma tarafından temin edileceği ve bu hususta yapılacak tüm giderlerin yüklenici firma tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78.3 üncü maddesinde; “ Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir. ” açıklaması yer almaktadır.

Anılan açıklama uyarınca başvuruya konu ihalenin personel çalışmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kar hariç yaklaşık maliyet tutarının dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyetinin, Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün taşımalı öğrencilerin öğle yemeği ücreti konulu yazısında bildirilen ücretin (KDV oranı düşülmeden) (2,46 TL) esas alınarak toplam 803.504,88 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Başvuru konusu ihalede 2 isteklinin teklif verdiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 617.326,92 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi başvuru sahibinin 676.119,96 TL teklif sunduğu görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye teklif veren her iki isteklinin teklifi ve başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyeti dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen nedenlerle, idare tarafından, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.24 üncü maddesinde tanınan yetki kapsamında, varsa, belgelendirilmesine gerek bulunmayan girdiler de tespit edilerek, ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve isteklinin 79 uncu madde bütününü dikkate alarak yapacağı açıklamayı, idarenin, ilgili maddeye uygunluk yönünden değerlendirmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Atak İnş. Nak. Tur. Teks. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kar hariç yaklaşık maliyet bedelinin altında olduğu bu nedenle ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeden sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihale; Taşıma Kapsamında Bulunan Öğrencilere Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı işi olup,yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığının belirlediği taşımalı ilköğretim öğrencilerinin öğle yemeği ücreti esas alınarak toplam 803.504,88 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede 3 adet ihale dokümanının satın alındığı ve ihaleye 2 teklif verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 617.326,92 TL teklif verildiği ve bu teklifin yaklaşık maliyet ve diğer teklife göre idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kurumca belirlenmiş bir yöntem bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden net olarak belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve diğer teklife göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık görülmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlemediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi