KİK Kararı: 2011/UH.II-3520

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/069
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 24.10.2011
Karar No : 2011/UH.II-3520
BAŞVURU SAHİBİ:
Günay Yemek Hizmetleri Gıda Tem. İnş.Hay. Kuy. San. Tic. Ltd. Şti., İstasyon Cad., Mavi İş Merkezi, Kat:5, No:8 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, Emnıyet Mahallesı Hıpodrom Caddesı 5/9 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/78242 İhale Kayıt Numaralı "Sabah Yemeği (Çorba) Dağıtımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3290].(0199)./2011-67E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından 27.06.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sabah Yemeği (Çorba) Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Günay Yemek Hizmetleri Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 23.09.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.10.2011 tarih ve 44190 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 04.07.2011 tarihli kesinleşen ihale kararında, ihalenin Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti.’nde bırakıldığının belirtildiği, bunun üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusu akabinde alınan 08.08.2011 tarih ve 2011/UH.II-2712 sayılı Kurul Kararı ile mezkûr firmanın teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde düzeltici işlem kararı verilmesinin ardından idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonrasında adı geçen istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamasının idarece kabul edilerek ihalenin yeniden söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı; ihale üzerinde bırakılan firma tarafından teklif edilen bedel ile ihale konusu hizmetin verilemeyeceği; idarece verilen kararda personelin sadece bir saat çalışacağı ve tam gün çalışmış gibi ücretlendirilemeyeceğinin belirtildiği, ancak idarece hazırlanan dokümanda bahis konusu personelin çalışma saatlerinin düzenlenmediği ve hizmetin başlangıcından bitişine kadar bir saatten fazla bir sürenin geçeceği; sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif açıklamasında, gider kalemlerinin eksiksiz olarak hesaplara dahil edilip edilmediği, tevsik edici belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olup olmadığı hususunun incelenmesi gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler”başlıklı 2 nci maddesinde;“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Sabah Yemeği (Çorba) Dağıtımı

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır…”düzenlemesi,

Aynı şartnamenin ekinde yer alan tablo ise şöyledir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Çorba günlük ortalama 3.000 x 278 gün

adet

834.000,00

Mezkûr şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler”başlıklı 25 inci maddesinin üçüncü fıkrasında;“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sabah Yemeği (Çorba) Alımı ve Dağıtımı hizmet alımı işinde Teknik Şartnamede belirtilen personel, tüm malzemeler ve ekipmanlar teklif fiyata dahildir.”düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 26.07.2011 tarihinde Kurum kayıtlarına giren itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 08.08.2011 tarih ve 2011/UH.II-2712 sayılı Kurul Kararı ile Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde düzeltici işlem kararı verilmesinin ardından, idarenin söz konusu Kurul Kararına uygun olarak, 22.08.2011 tarihli yazı ile adı geçen firmadan, idarece belirlenen teklif bileşenlerini içeren aşırı düşük teklif açıklaması talep ettiği görülmüştür.

Söz konusu yazıda bulunan, idarece açıklama talep edilen teklif bileşenleri listesi aşağıdaki gibidir:

“Teklif Bileşenleri:

1. Sabah yemeğinin (çorba) hazırlanacağı mutfak

2. Yemek (çorba) pişirmede kullanılacak kazan

3. Yemek dağıtımında kullanılacak karavana (musluklu)

4. Mutfak araç-gereçleri

5. Su, tuz, biber ve peçete

6. Her araçta çorbaların sunulmasında bir aşçı yardımcısı

7. Her araçta bir şoför

8. Çorbanın çıkartıldığı yerde bir adet diyetisyen

9. (5 Adet) 2005 model panelvan kapalı kasa özel donanımlı (minibüs vs.) tipi araç 10. Araçların yakıt giderleri

11. Çorba bardağı

12. Araçlarının önüne ve arkasına, ayak pedallı, içi poşetli çöp kovaları

13. Baskılı ve yazılı beyaz önlük,

14. Başlık, maske, eldiven vb. malzemeler

15. Çorba dağıtım araçlarının dış yüzeylerine "Ankara Büyükşehir Belediyesi ücretsiz çorba dağıtım aracıdır" ibaresini yazılması

16. En az 50 gr'lık ekmek

17. Ezogelin Çorbası

18. Yayla Çorbası

19. Mercimek Çorbası.”

Hizmet Alımı İhalelerinde yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hususlar ve idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında belirtilen teklif bileşenleri dikkate alınarak ihale üzerinde bırakılan Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiştir.

Söz konusu açıklama kapsamında, açıklama yazısı, genel maliyet analizi, yayla-ezogelin-mercimek çorbaları için maliyet analizi, maliyet toplam hesabı, köpük bardak-peçete-çöp kovası için bir proforma fatura, pirinç-mercimek-bulgur için bir proforma fatura, ekmek için bir proforma fatura, çeşitli gıda ve sarf malzemelerine ait dört adet alış faturası sureti, 2011/94704 İKN’li bir ihaleye ait idare ile adı geçen firma arasında imzalanmış bir sözleşme vardır.

İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan açıklama yazısında; “… Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde 5 adet aşçı yardımcısı, beş adet şoför halihazırda çalışmaktadır. Bununla beraber, Özde Catering Grup bünyesinde 50 kişiye yakın personel yemek üretimi ve dağıtımında çalışmaktadır. Dolayısıyla çorba dağıtımı işinde kullanılacak olan personelin firmamıza artı bir maliyet getirmeyeceğini bildiririz.

Mutfağımızda, çorba yapımında kullanılacak toplamda 10 adet 2000’lik kazan ve diğer araç-gereçler mevcut olup ilave bir maliyet oluşturmayacaktır. Çorba dağıtımında kullanılacak olan 5 adet musluklu karavana firmamız bünyesinde mevcuttur. Çorba sunumunda kullanılacak olan personel kıyafetlerimiz bünyemizde bulunmaktadır. Firmamız bünyesinde 12 adet aracımız bulunmakta olup Başkanlığınızın istediği çorba dağıtımına uygun araçlar tarafımızdan temin edilecektir.”ifadeleri bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.24 numaralı maddesine göre, yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenemez. Bu doğrultuda, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında teklif bileşenleri arasında sayılan tuz, biber ve peçete, önlük, başlık, maske, eldiven vb. malzemeler ile ilgili olarak bir belgelendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Ancak, aşırı düşük teklif sorgulamasında sayılan teklif bileşenleri arasında sayılan mutfak, kazan, musluklu karavana, personel maliyeti, dağıtım aracı, akaryakıt, gıda malzemeleri vb. gider kalemlerine ilişkin belgelere dayalı olarak açıklama yapılması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan proforma faturalardan ilki, 02.09.2011 tarihinde Ankopak Amb. Kozm. Gıda Teks. Temz. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş bir belgedir ve köpük bardak, peçete ve pedallı çöp kovası malzemelerini içermektedir. Üzerinde SMMM onayı ve “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” beyanı bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan ikinci proforma fatura, 03.09.2011 tarihinde Arya Bakliyat Gıda Pazarlama-Melih Sadi Yıldırım tarafından Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş bir belgedir ve pirinç, mercimek ve bulgur malzemelerini içermektedir. Üzerinde SMMM onayı ve “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” beyanı bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan son proforma fatura ise, 01.09.2011 tarihinde Dervişoğlu Hayv. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş bir belgedir ve poşetli roll ekmeği malzemesini içermektedir. Üzerinde SMMM onayı ve “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” beyanı bulunmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan diğer belgeler ise, 20.07.2011 tarihli çeşitli sarf malzemelerine ait bir adet alış faturası sureti ile 28.07.2011, 29.07.2011 ve 20.08.2011 tarihli çeşitli gıda malzemelerine ait üç adet alış faturası suretidir.

Yukarıda belirtilen proforma fatura ve alış faturası suretleri dışında, teklif bileşenlerinin tevsik edilmesine yönelik başka bir belge, mezkûr isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunmamaktadır.

İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta, ihale konusu işte yükleniciden istenilen 11 adet personelin sabahları sadece bir saatlik çorba dağıtımında görev yapacağı ve bu personelin tam gün çalışacakmış gibi işçilik maliyeti hesabı yapılmasının doğru olmayacağı ifade edilmektedir. İhale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması yazısında da şirket bünyesinde çalışan mevcut personelden bahsedilmekte ve ihale konusu işte kullanılacak personelin söz konusu firmaya artı bir maliyet getirmeyeceği ifade edilmektedir.

Ancak, ihale konusu işin ifası için tahsis edilecek personel halihazırda ilgili firma bünyesinde çalışıyor olsa da işin yapılacağı sürelerde mesailerini ihale konusu işin yerine getirilmesine hasredeceklerinden, söz konusu personelin işin maliyetine etkisi olacağı açıktır ve bundan dolayı personel maliyetine ilişkin açıklama yapılması gerekmektedir. Bunun dışında, idare tarafından, 11 personelin sadece bir saat görev yapacağı belirtilmekte ise de, teknik şartnamenin 7.1.8, 7.1.9,.7.1.11, 7.1.12 gibi maddelerinde, yemeğin hazırlanması, getirilmesi, dağıtılması ve dağıtım sonrası gerekli temizliğin yapılması gibi, çorba dağıtımından önce ve sonra gerçekleşen safhaların ne kadar sürede yapılacağı belirli değildir ve bütün bu süreçte yapılacak işler ihale üzerinde bırakılan firmaya ait personel tarafından gerçekleştirilecektir.

Lakin, aşırı düşük teklif açıklamasında, bütün bu sürece dahil olacak personelin (diyetisyen, aşçı, aşçı yardımcısı, şoför vs.), hizmetin maliyetine olan katkısı hususunda bir izahat yapılmamıştır.

Bunun dışında, aşırı düşük teklif açıklaması dahilinde, dağıtımı yapılacak çorba çeşitleri ile ilgili olarak sunulan analizlerde zikredilen malzemelerden, pirinç, bulgur ve mercimek malzemelerine ait proforma faturalar var iken, aynı analizlerde belirtilen, yağ, soğan, un, salça gibi malzemelere ilişkin olarak mevzuata uygun bir belgelendirme yapılmamıştır. Açıklama kapsamında sunulan alış faturaları ise Tebliğin yukarıda aktarılan 79.4.2.16 numaralı maddesine göre geçerli bir açıklama olarak kabul edilemez.

Son olarak, yukarıda da belirtildiği gibi, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında teklif bileşenleri arasında sayılan ve teknik şartnamede de belirtilen, mutfak, kazan, musluklu karavana, dağıtım aracı, akaryakıt gibi gider kalemlerine ilişkin belgelere dayalı olarak açıklama yapılması gerekirken, söz konusu unsurlara sahip olunduğuna veya olunacağına, kiralandığına veya kiralanacağına dair hiçbir belgelendirme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Netice itibariyle, yukarıda açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti.’ne ait aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihale; Sabah Yemeği (Çorba) Dağıtımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin 2010/29579 İKN’li ihalede ihale üzerinde bırakılan firma tarafından teklif edilen birim fiyatın ÜFE üzerinden güncellenmesi sonucu elde edilen birim fiyat esas alınarak toplam 475.380,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, inceleme konusu ihalede 316.920,00 TL teklif bedeli sunan Sedkar Ltd. Şti.’den aşırı düşük açıklama istenildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun bulunan anılan firma üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi isteklinin ise başvuru sahibi Günay Ltd. Şti.’ nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi