KİK Kararı: 2011/UH.II-3419

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/067
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 10.10.2011
Karar No : 2011/UH.II-3419
BAŞVURU SAHİBİ:
Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik TURİZM San. Tic.Ltd.Şti. , Toptancılar çarşısı I.Blok No :15-16 SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Söğütlü İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-, Orta Mahalle Atatürk Cad. 0 54160 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/109517 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3056].(0176)./2011-30E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Söğütlü İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 10.08.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turizm San. Tic. Ltd. Şti.’nin 26.08.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.09.2011 tarih ve 41107 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.09.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1- İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının gerçekçi olamayacağı,

2- Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sunmuş olduğu Gıda Üretim İzin Belgesi, TSE Belgesi gibi belgelerin Kredi Yurtlar Kurumu Hendek Yurt Müdürlüğü kantini üzerine düzenlenmiş olduğu, bu belgelerin sadece bu kurum için üretim yapabilmek adına düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla adı geçen istekliye ait teklifin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermemesine ek olarak bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen şikayet konusu ihalenin Söğütlü İlçesi 6 taşıma merkezli ilköğretim okulundaki öğrencilere öğle yemeği verilmesine yönelik hizmet alımı ihalesi olduğu, bu kapsamda 660 öğrenciye 174 gün sıcak öğlen yemeği verilmesinin öngörüldüğü;

Söz konusu iş için yaklaşık maliyetin, Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünce her bir öğrenci için öğün başına tespit edilen 2,2777.-TL birim fiyat dikkate alınmak suretiyle;

Toplam öğrenci sayısı ve yemek verilecek gün sayısının, birim fiyatla çarpımı sonucunda (660x174x2,277). 261.490,68-TL olarak belirlendiği,

Görülmüştür.

Şikayete konu ihalede 165.369,60.-TL bedel teklif eden Adem Yemek Üretim Tesisleri San ve Tic. Ltd. Şti. ile 169.963,20-TL bedel teklif eden Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklifler aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş ve her iki istekliden 11.08.2011 tarihli yazılarla tekliflerine ilişkin yazılı açıklama sunmaları talep edilmiştir.

Söz konusu talep yazılarında idare tarafından teklifte önemli olan bileşenlere ilişkin bir belirleme yapılmaksızın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi hükmüne atıf yapılarak, isteklilerden açıklama sunmaları istenilmiştir.

Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti..’nin 19.08.2011 tarihli yazısında; söz konusu ihalede teklif etmiş oldukları 1,48.-TL birim teklif bedele ilişkin idarece istenen aşırı düşük teklif açıklamasını yapmayacağını beyan ettiği ve açıklama sunmadığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Adem Yemek Üretim Tesisleri San ve Tic. Ltd. Şti.’nin 1,44.-TL’lik birim fiyatına ilişkin sunmuş olduğu 22.08.2011 tarihli yazı ve ekleri incelendiğinde;

Adı geçen isteklinin, teklif bedelini sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunarak (Ek-O.7) belgelendirdiği;

Söz konusu belgede ağırlıklı birim ortalama satış tutarının 1,65.-TL olarak belirtildiği belge üzerinde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

“Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.2.12 nci maddesinde;

“İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.”

Açıklaması yer almaktadır.

Şikayet konusu ihalenin öğle yemeği verilmesine yönelik hizmet alımı ihalesi olduğu ve üretilecek hizmetin de yemek hazırlanması ve servisinin yapılması olduğu dikkate alındığında, bir yemek hizmetinin; üretilen, alınan veya satılan bir mal olarak değerlendirilmesi ve buna uygun Ek-O.7 belgesinin sunulmasının söz konusu olmayacağı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, sunulan belgenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin “Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sunmuş olduğu Gıda Üretim İzin Belgesi, TSE Belgesi gibi belgelerin Kredi Yurtlar Kurumu Hendek Yurt Müdürlüğü kantini üzerine düzenlenmiş olduğu, bu belgelerin sadece bu kurum için üretim yapabilmek adına düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla adı geçen istekliye ait teklifin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermemesine ek olarak bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” yönündeki 2 nci iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde isteklilerce teklifleri ile birlikte gıda üretim izin belgesi, TSE 8985 Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi, ISO 14001-2004 Çevre Yönetim Sistem Belgesi, ISO EN 9001-2008 Kalite Yönetimi Sistemi Belgesi sunulması zorunluluğu getirilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı için teklifi değerlendirme dışı bırakılan Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin idari şartnamede sunulması zorunluluğu getirilen gıda üretim izin belgesi sunmadığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Sakarya İl Müdürlüğünce 27.04.2011 tarihinde verildiği anlaşılan İşletme Kayıt Belgesinin sunulduğu, bu belgede işletme adresi olarak Hendek Kredi Yurtlar Kurumunun adresinin gösterildiği;

Anılan istekli tarafından sunulan TSE 8985 Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesinde de hizmet yeri adresi olarak, isteklinin kendi adresi yerine, hizmet sunduğu Hendek Kredi Yurtlar Kurumunun adresinin gösterilmiş olduğu;

Söz konusu belgelerin, isteklinin kendi adresine ilişkin düzenlenmemiş olduğu, bu haliyle söz konusu belgelerin kabulünün mümkün olmadığı ve teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından, bu hususa yönelik iddia yerinde görülmüştür.

Dolayısıyla;

3 isteklinin teklif verdiği ihalede; aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun belgelendirilmeyen Adem Yemek Üretim Tesisleri San ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile idari şartnamede istenen gıda üretim izin belgesini sunmayan Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, tek geçerli teklif sahibi olarak şikayetçi Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turizm San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin kaldığı görülmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun belgelendirilmeyen Adem Yemek Üretim Tesisleri San ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile idari şartnamede istenen gıda üretim izin belgesini sunmayan Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının gerçekçi olmayacağı iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi işi olup,idarece yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün yazısında her bir öğrenci başına tespit edilen 2,46.-TL(KDV hariç 2,277.-TL) bedel esas alınarak toplam 261.490,68.-TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, inceleme konusu ihalede iki isteklinin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu, Ak Ay Turizm Nakl. Yemekçilik Akaryakıt Orm. Ürünl. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük sorgulamaya cevap vermediği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun görülen Adem Yemek Üretim Tesisleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi isteklinin ise başvuru sahibi Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer teklife göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede ikinci iddiaya ilişkin Kurul kararına katılmakla birlikte, Kurul’un aşırı düşük sorgulama yapılmasını uygun gören kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi