KİK Kararı: 2011/UH.II-3265

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/065
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 03.10.2011
Karar No : 2011/UH.II-3265
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Özmen , Kumköy BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gönen Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Kurtuluş Mah. Yılmaz Yücetürk Cad. No:1 10900 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/123324 İhale Kayıt Numaralı "7 Taşıma Merkezi İlköğretim Okuluna 66 Birimden Öğrenci Servis Taşımacılığı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[3045].(0157)./2011-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gönen Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 12.08.2011 tarihinde Pazarlık Usulü ile yapılan “7 Taşıma Merkezi İlköğretim Okuluna 66 Birimden Öğrenci Servis Taşımacılığı İşi (39 uncu kısım Kumköy İÖO, Karşıyaka 100. Yıl İÖO)” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Özmen’nin 26.08.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.08.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.09.2011 tarih ve 40892 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.09.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin 108,00 TL olarak açıklandığı, azami % 20 olarak öngörülebilecek kar oranının bu tutardan düşülmesiyle karsız yaklaşık maliyetin 90,00 TL olduğu, bu tutarın altındaki bütün tekliflerin -kendi teklifleri de dahil- aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken, bu sorgulama yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir” hükmü,

40 ıncı maddesinde; “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır…” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartnamenin 35.1 maddesinde; “Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır” düzenlemesine yer verilmiştir.

4374 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmü gereğince, Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen bu kriterleri esas alması gerekmektedir.

Ancak, Kurum tarafından bu yönde belirlenmiş bir kriter yoksa, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmüne göre, yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre aşırı düşük teklifleri tespit yetki ve sorumluluğu ihale komisyonunda bulunmaktadır.

Nitekim, inceleme konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan öğrenci servis taşımacılığı işi olduğu dikkate alındığında, “personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı” ihalelerinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi aşamasında aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak Kurum tarafından belirlenmiş bir kriter de bulunmamaktadır.

Bu durumda, ihale komisyonunun varsa aşırı düşük teklifleri, objektif kriterlere dayalı olarak, mevzuatın öngördüğü zorunlu maliyetleri dikkate almak suretiyle tespit etmesi gerekli olmakla birlikte, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince aşırı düşük tekliflerin yaklaşık maliyete göre mi yoksa diğer tekliflere göre mi tespit edileceğine ilişkin olarak alınacak kararlarda ihale komisyonu serbest bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede sunulan en düşük teklifin, diğer teklife göre aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmeyerek, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek duyulmaksızın, söz konusu işi yapabileceği kanaatine varan ihale komisyonunun, ihaleyi bu istekli üzerinde bırakması, Kanunun 38 inci maddesinde ihale komisyonuna tanınan takdir yetkisi dahilinde olduğundan, bu teklifi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak kabul etmesinde Kanunun 38 inci maddesine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, ihalenin 39 uncu kısmına ilişkin olarak itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak; ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin 108,00 TL olarak açıklandığı, azami %20 olarak öngörülebilecek kâr oranının bu tutardan düşülmesiyle kârsız yaklaşık maliyetin 90,00 TL olduğu, bu tutarın altındaki bütün tekliflerin -kendi teklifleri de dahil- aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken, bu sorgulama yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesine göre, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

İdari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde, ihale konusu işin adı; “ 7 taşıma merkezi ilköğretim okuluna 66 birimden öğrenci servis taşımacılığı işi (39. Kısım Kumköy İ.Ö.O., Karşıyaka Yüzüncüyıl İ.Ö.O)” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

İdarece, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin [m1] [m1](39. kısım için) 19.304,10 TLolarak belirlendiği, 2 istekli tarafından teklif sunulduğu ve her iki teklifin de geçerli teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının 11.214,00 TL , ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif fiyatının ise 14.062,00TL olduğu anlaşılmıştır.

Şikâyet konusu ihalede idarece, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı belirlenmiştir.

İnceleme konusu ihale, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmamakla birlikte, aktarılan mevzuat hükümlerinden hareketle genel olarak, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif tutarı, yaklaşık maliyet ile kıyaslandığında, bu iki teklifin de aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde belirtilen hususlara uygun şekilde, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin, düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ ihalenin 39. kısmına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ ihalenin 39. kısmına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyoruz.

Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ Kurul Üyesi Kurul Üyesi