KİK Kararı: 2011/UH.II-3263

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/065
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 03.10.2011
Karar No : 2011/UH.II-3263
BAŞVURU SAHİBİ:
Demirkır Turizm Gıda Temizlik Hizm. Sağlık Bilgisayar San. Ve Tic. Ltd. Şti., Cemal Caymaz Mah. Salim Alpay Çarşısı No:1 KARABÜK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Araç Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Araç/KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/120144 İhale Kayıt Numaralı "İlçemiz İğdir, Kayaboğazı Kemal Uçar Ve Terke İlköğretim Okullarına Taşınması Planlanan 340 Öğrenci İçin Öğle Yemeği Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.10.00.00-101.04-.H.[3020].(G029)./2011-63E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Araç Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 19.08.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İlçemiz İğdir, Kayaboğazı Kemal Uçar Ve Terke İlköğretim Okullarına Taşınması Planlanan 340 Öğrenci İçin Öğle Yemeği Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Demirkır Turizm Gıda Temizlik Hizm. Sağlık Bilgisayar San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.09.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.09.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.09.2011 tarih ve 40600 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.09.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan firmanın idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata ve ihaleye esas idari şartnameye uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.2.3 üncü maddesinde;

“Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)” açıklaması yer almaktadır.

“ Araç İlçesi İğdir, Kayaboğazı Kemal Uçar ve Terke İlköğretim Okullarına Taşınması Planlanan 340 Öğrenci İçin Öğle Yemeği Hizmeti Alım İşi ” ihalesine iki isteklinin katılmış olduğu, ihaleye 118.740,00 TL teklif sunan Mehmet Çorbacı’nın teklifinin günün şartları, teknik şartnamede belirtilen işlerin kalitesi ve Terke İlköğretim Okulu’nun uzaklığı gibi nedenlerle aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, 23.08.2011 tarihli yazı ile de, ilgili firmanın aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalarını 25.08.2011 tarih ve saat 17:00’ye kadar sunması gerektiği hususunun tebliğ edildiği, görülmüştür.

Uğur Yemek Fabrikası - Mehmet Çorbacı tarafından 25.08.2011 tarihinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklama yazısında; teklifin aşırı düşük olup olmadığının belirlenebilmesi için bir fiyat kriteri olması gerektiği, idarenin sağlıklı bir piyasa araştırması yapmaksızın, Milli Eğitim Bakanlığı’nın gönderdiği fiyatları baz aldığı, teknik şartnamede yer alan gramaj listesi dikkate alındığında hayatın olağan akışına göre, işin yapılmasının mümkün olmadığı, Uğur Yemek firmasının halen Karabük İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün taşımalı öğrencilerinin yemek hizmetini sunmaya devam ettiği, fabrikalarının Terke İlköğretim Okulu’ndan 56 km uzaklıkta olduğu, Kayaboğazı İlköğretim Okulu’nun yemeği verildikten sonra, Terke İlköğretim Okulu’nun yemeklerinin dağıtılıp, aynı güzergahtan geri dönerken de boşların toplanacağı, kış mevsiminde hava durumuna göre, gerektiğinde 4x4 araçlarla servis yapılacağı ifade edilmiştir.

Aşırı düşük açıklama yazısının ekinde ise; Hatice Sadiye Ergül ile “Sorumlu Yönetici Sözleşmesi” adı altında imzalanmış bir iş sözleşmesi, Hatice Sadiye Ergül’e ait Afyon Kocatepe Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Kimya bölümünden alınmış lisans diploması, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sağlık Kültür Spor Dairesi Başkanlığına ve Safranbolu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na sunulan yemek hizmetleri karşılığı edinilmiş 5 adet iş deneyim belgesi, bir adet sigortalı hizmet listesi ve Volkswagen marka, Transporter 2.5 TDI tipli bir adet kamyonet kiralandığına ilişkin motorlu taşıt kira sözleşmesi sunulduğu, ancak bu belgelerin yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 üncü maddesinde aşırı düşük teklifleri tevsik etmek üzere sayılan belgelerden olmadığı, isteklinin sunmuş olduğu belgelerden, teknik şartnamede belirlenen gramajda ve kalitede yemek hizmetinin ne şekilde gerçekleştireceğinin ve okullararası nakliye maliyetinin nasıl hesaplandığının, anlaşılamadığı, dolayısıyla Mehmet Çorbacı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılarak, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

25.08.2011 tarihli ihale komisyonu kararının aynı gün başvuru sahibine tebliğ edildiği, başvuru sahibinin 05.09.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, ihale komisyon kararının başvuru sahibine bildirildiği tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmasının gerektiği, dolayısıyla başvuru süresinin 04.09.2011 tarihinde son bulmasına rağmen, belirtilen tarihin hafta sonu tatiline isabet etmesi nedeniyle sürenin 05.09.2011 tarihinde son bulduğu anlaşıldığından idarenin şikayet dilekçesine cevap yazısında yer alan başvurunun süre yönünden uygun olmadığı iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Uğur Yemek Fabrikası - Mehmet Çorbacı’ya ait teklifin değerlendirme dışı bırakılarak, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan firmanın istekliye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata ve ihaleye esas idari şartnameye uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; Kastamonu İli Araç İlçesi İğdir, Kayaboğazı Kemal Uçar Ve Terke İlköğretim Okullarına Taşınması Planlanan 340 Öğrenci İçin Öğle Yemeği Hizmeti Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin toplam 138.924,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 2 isteklinin katıldığı, inceleme konusu ihalede 118.740,00 TL bedel teklif sunan Uğur Yemek Fabrikası – Mehmet Çorbacı’nın teklifinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun görülen Uğur Yemek Fabrikası – Mehmet Çorbacı’nın üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi isteklinin ise Demirkır Tur. Gıda Tem. Hiz. Sağ. Bil. San. Tic. Ltd. Şti.’ nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer teklife göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi