KİK Kararı: 2011/UH.II-3156

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/063
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 19.09.2011
Karar No : 2011/UH.II-3156
BAŞVURU SAHİBİ:
ÇUHADAROĞLU TOPLU TEMİZLİK YEMEK GIDA ÖZ. GÜV. TOP. TAŞM. İNŞ. TİC. SAN. LTD. ŞTİ., ŞARKİYE MAHALLESİ SIRRIPAŞA CAD. NO:124/3 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
ORDU Kabataş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, MERKEZ MAH HÜKÜMET CADDESİ BELEDİYE DÜĞÜN SALONU ALTI NO:1 52520 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/108400 İhale Kayıt Numaralı "Kabataş İlçesinde Taşımalı Kapsamda bulunan ilköğretim okulu öğrencilerine malzeme dahil yemek pişirme ve dağıtımı ve sonrası hizmetleri alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[2892].(0218)./2011-52Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ordu Kabataş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 09.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kabataş İlçesinde Taşımalı Kapsamda Bulunan İlköğretim Okulu Öğrencilerine Malzeme Dahil Yemek Pişirme ve Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Yemek Gıda Öz. Güv. Top. Taşm. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin 10.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.08.2011tarih ve 39544sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan maliyet/ satış tutarı tespit tutanaklarının gerçeğe aykırı beyan içerip içermediği, söz konusu tutanakların yetkili SMMM veya YMM tarafından düzenlenip düzenlenmediği, anılan tutanakların son geçici vergi beyanname döneminde düzenlenmiş olan ilgili malların alış faturaları ile uyumlu olup olmadığı hususlarının incelenmesi gerektiği, ayrıca sunulan belgelerde imzası bulunan SMMM veya YMM’nin ilgili firmalarla olan elektronik beyanname aracılık ve sorumluluk sözleşmesi ve/veya münferit talepte bulunan müşterileriyle elektronik beyanname aracılık sözleşmesi örneklerinin istenilerek yetkisi olmayan kişilerce yapılan onaylamaların geçersiz sayılması ve ilgililer hakkında TÜRMOB ve Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği,

Söz konusu aşırı düşük açıklaması kapsamında personel giderlerinin 5 adet okul için belgelendirilmediği, bu giderlere ek olarak eğitim ve portör ve sağlık taramasına ilişkin giderlere ilişkin açıklayıcı bilgi belgelerin sunulmadığı,

Belirtilen giderlere ek olarak yemeğin okullara uygun araçlarla nakli, temizlik malzemeleri, bulaşık ve yemek artıklarının okuldan götürülmesi, ekipman bakım ve onarım gider kalemlerine ilişkin anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama sunulmadığı,

Yukarıda yer verilen gerekçeler dikkate alınarak söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bununla birlikte hukuka uygun karar tesis etmeyen yetkililer hakkında işlem yapılmak üzere ilgili Bakanlığa bildirimde bulunulması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde işin adının; “ Kabataş İlçesinde Taşımalı Kapsamda bulunan ilköğretim okulu öğrencilerine malzeme dahil yemek pişirme ve dağıtımı ve sonrası hizmetleri alımı ” olarak belirlendiği ve işin yapılacağı yer olarak teknik şartnamede belirtilen 5 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulunun belirtildiği görülmüştür.

Teknik şartnamenin “işin konusu” başlıklı bölümünde; “ Madde 1-Bu ihalenin konusu yüklenici firma tarafından Kabataş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Milli Eğitim Müdürlüğünü bağlı kurum ve kuruluşların dışında aşağıda belirtilen Ek-1 menüdeki yemeklerin pişirilmesi, Ek-2 Tablodaki taşıma merkezi okullara taşıma, dağıtım ve sonrası hizmetlerine ilişkin hizmet alımı işidir. ” düzenlemesine, “ Yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı” başlıklı bölümünde; “Madde 2- Kabataş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün Taşıma Merkezi Okullarındaki taşımalı öğrencilerin 2011–2012 öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dâhil verilen menüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır.

a)Yemek haftanın 5 günü eğitim-öğretimin olduğu günler resmi ve dini bayramlar hariç öğlenleri öğrencilere verilecektir.

b)Pişirilen yemekler belirlenen taşıma merkezi okullara sevk irsaliyesi ile veya fiş ile okulda bulunan yetkililere (Okul Müdürü, Müdür Yardımcısı veya nöbetçi öğretmenler ile okulda bulunan görevli memurlara teslim edilecektir.

c)Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom olacaktır. Yemek servisinde esnasında eğer plastik kap kullanılacaksa plastikler mutlaka Tarım Bakanlığından izinli olacaktır.

d)Yemek yapımında ve serviste kullanılan araç ve gereçlerin aylık periyodik bakımları yapılacak, kullanılmayacak durumda olanlar tespit edilerek derhal kullanımdan kaldırılacaktır.

e)Yemek dağılımında kullanılacak servis araçları yemek (Termobaks) taşımaya uygun üzeri kapalı panelvan veya minibüs gibi taşıtlar olacaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan teknik şartnamenin “Personel” başlıklı maddesinde; “ Yemeğin taşınmasında, yemek Servisini yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin Sabıka kaydı, sağlık raporları kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 6 ayda bir yenilenecek. Ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına öze gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

Birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 4 firmanın teklif verdiği, idare tarafından teklifi aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilen Muhammer Yumbul’dan 11.08.2011 tarih ve 1665 sayılı yazı ile idari şartnamenin 33.2 nci maddesinin alt bentleri uyarınca açıklama talep edildiği, söz konusu yazının anılan istekli tarafından aynı gün tebellüğ edildiği, istekli tarafından 15.08.2011 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunarak ihalenin Muhammer Yumbul üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Anılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde SMMM Mehmet Yumbul tarafından onaylanan gelir-gider raporunun, çeşitli firmalardan alınmış fiyat tekliflerinin, tüp tankı giderine ilişkin olarak 05.07.2011 tarihli faturanın istekli tarafından sunulduğu anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33 üncü maddesinde; “ 33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Hizmet sürecinin, verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.2.3 üncü maddesinde; “ Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İdare tarafından haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel belirlenmediği dikkate alındığında, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında personel giderine ilişkin açıklama sunulmaması mevzuata aykırı bulunmamıştır.

İdare tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.24 üncü maddesi uyarınca belgelendirilmesine gerek bulunmayan gider kalemlerinin belirtilmediği ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından başvuru konusu ihalede ana unsur olan yemek malzemeleri üzerinden açıklama sunulduğu görülmüştür.

Ancak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, yemek malzemelerine ilişkin alınan fiyat tekliflerinin üzerinde mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından maliyete dayalı açıklama yapılıyor ise “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin veya satışlar üzerine açıklama yapılıyor ise “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği halde söz konusu beyanların bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan fiyat tekliflerinin üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca herhangi bir beyan ve onay bulunmadığından, söz konusu tekliflere ilişkin maliyet/satış tespit tutanağı düzenlenmediği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu tutanaklara ilişkin iddialarına yönelik olarak inceleme yapılmasına gerek bulunmamıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin hukuka uygun karar tesis etmeyen yetkililer hakkında işlem yapılmak üzere ilgili Bakanlığa bildirimde bulunulması gerektiği iddiası bulunmaktadır. Kamu İhale Kanununun 60 ıncı maddesinde görevlilerin ceza sorumluluğuna ilişkin olarak ihale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının ve taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespit edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. İncelemeye konu ihalede, inceleme konusu aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve değerlendirilmesi işleminde anılan madde çerçevesinde değerlendirilebilecek bir idari işlem bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, idarelerce, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya kararların, sözleşme imzalanmadan önce hangi aşamada farkına varılırsa varılsın, hukuka uygun hale getirilmesi de mümkündür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Muhammer Yumbul’un teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalenin; Malzeme Dahil Yemek Pişirme ve Dağıtımı ve Hizmetleri Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 365.061,40 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.08.2011 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, inceleme konusu ihalede idare tarafından teklifi aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilen Muhammer Yumbul’dan açıklama talep edildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun bulunan ve 293.469,50 TL ile geçerli en düşük teklifi sunmuş olan Muhammer Yumbul’un üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi isteklinin ise Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Ldt. Şti.’nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi