KİK Kararı: 2011/UH.II-3046

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/061
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 12.09.2011
Karar No : 2011/UH.II-3046
BAŞVURU SAHİBİ:
YOL TAAHHÜT TURİZM İŞLTM. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., MECİDİYEKÖY MAH. KISMET SOK. NO:51/7 Şişli/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
ÇORLU Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, ALI PASA MAH. 18 MART CAD. 5 59850 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/89491 İhale Kayıt Numaralı "40 KİŞİ İLE 16 AY VERİ HAZIRLAMA VE KONTROL İŞLETMENİ HİZMET ALIMI İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[2683].(0265)./2011-65Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çorlu Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezitarafından 12.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “40 Kişi İle 16 Ay Veri Hazırlama Ve Kontrol İşletmeni Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Yol Taahhüt Turizm İşltm. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 08.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 08.08.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.08.2011tarih ve 37400sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalede sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasındaki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, ancak anılan tutanağın mevzuat doğrultusunda düzenlendiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

79.7. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir…” açıklaması,

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak noter masrafı, ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve sözleşme bedellerinin tümü, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: Teklifler ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden hazırlanacaktır. Çalışacak personel teknik personel olduğundan maaşların; lise veya dengi okul mezunu 18 kişi için asgari ücretin %5, iki yıllık üniversite mezunu 18 kişi için %10, dört yıllık üniversite mezunu 2 kişi için %15, Hastane İşletmeciliği, Sağlık Yönetimi veya Sağlık İdaresi mezunu 1 kişi için %50 ,En az 4 yıllık üniversite mezunu Bilgi Sistemi Kullanım Ekip Sorumlusu 1 kişi için (Şef) asgari ücretin % 50 fazlası ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri: Yüklenici tarafından personele yemek ve yol giderleri nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir.

a) Günlük brüt yemek bedeli 4.52-TL,

b) Günlük brüt yol bedeli 3.50-TL,

Yemek ve Yol giderlerinin aylık gün sayısı:22 gün (yirmi iki)

c) Kişi başı 4 Adet Gömlek, 4 Adet Pantolon ve 2 Çift Ayakkabı verilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Kısa vadeli sigorta prim oranı 1'dir.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Personelin Kıyafeti” başlıklı 10 uncu maddesinde; “İdarenin belirlediği renk ve tonda, model ve bedende 2 adet uzun kollu kışlık gömlek, iki adet kısa kollu yazlık gömlek, 2 adet yazlık pantolon, 2 adet kışlık pantolon, 1 adet yazlık ayakkabı, 1 adet kışlık ayakkabı verilecek olup hasta karşılama ekibinde bulunacak iki VHKİ personelinin kıyafeti diğer VHKİ personellerinden farklı olacaktır…” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İhale konusu iş incelendiğinde; idari şartnamede öngörülen yol ve yemek bedeli dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (giyim bedeli hariç) (377.996,29+393.079,76+45.351,47+57.083,06=) 873.510,58 TL olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından, başvuru sahibi istekliye gönderilen 15.07.2011 tarih ve 1454 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, ihalede teklif edilen bedelin açıklanmasının istendiği, anılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; işçilik ücreti için toplam 873.516,48 TL, 160 adet gömlek ve pantolon ile 80 adet ayakkabıdan oluşan giyim masrafı içinse 44,00 TL bedel öngörüldüğü, öngörülen parça başı giyim bedelinin (44,00/(160+160+80)=) 0,11 TL olduğu, toplam teklif bedelinin ise 873.560,48 TL olduğu, bu tutarın ise ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu görülmüştür.

Söz konusu teklif açıklamasında; 40 kişi için, kişi başı 10 parça olmak üzere toplam 400 parça giyecek için (% 3 sözleşme ve genel giderler dahil) toplam 44,00 TL, parça başı ise (44,00/400=) 0,11 TL bedel öngörüldüğü, giyim bedelinin tevsiki amacıyla SMMM tarafından düzenlenmiş, mala ilişkin alış yapılması durumunda kullanılan, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, ayrıca başvuru sahibinin 2011 dönemine ait envanter defterinin ilgili sayfasının ve söz konusu giyecek malzemelerinin alış faturasının SMMM onaylı örneklerinin sunulduğu, anılan tutanak incelendiğinde; belirtilen ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin, açıklamada belirtilen birim maliyetlerin altında olduğu, tutanağın teklif edilen fiyatlar için tevsik edici nitelikte olduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliğin 79.4.2.15 inci maddesinde; maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının taraflarca imzalanarak, kaşelenmesi gerektiğinin açıkça belirtilmesine rağmen, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının son sayfasının (ikinci sayfa) taraflarca imzalandığı, ancak tutanağın ilk sayfasının yalnızca tutanağı düzenleyen SMMM tarafından imzalanarak kaşelendiği, hakkında tutanak düzenlenen başvuru sahibi tarafından imzalanmadığı, sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bu haliyle geçersiz olduğu, ayrıca tutanakta tespit yapılan döneme ait yasal defterlerden envanter defterinin onay tarihinin 21.12.2010 olarak belirtildiği, açıklama içeriğinde yer alan envanter defteri örneğinde ise onay tarihinin 17.12.2010 olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelinin tevsiki amacıyla sunulan tutanağın ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda düzenlenmemiş olduğu tespit edildiğinden, anılan isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve dolayısıyla başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihalede sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasındaki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıklarını ancak anılan tutanağın mevzuat doğrultusunda düzenlediği iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Çorlu Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından 40 Kişi İle 16 Ay Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Hizmet Alımı İşiişinin Açık İhale Usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin yapılan piyasa araştırması ve güncelleştirme hesaplamaları esas alınarak toplam 924.914,02 TL olarak belirlendiği;

İdarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmamış olup teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiş olup idarenin bu işlemi de Kurul tarafından uygun bulunmuştur.

İdarece, yaklaşık maliyet 915.914,02 TL olarak belirlenmiş, yaklaşık maliyetin içerisinde 40 personel için toplam 8.200 TL giyim bedeli tespit edilmiştir.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ise, ihale üzerinde kalan istekli olan Ahmera Tem.-Adonis iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmuştur.

İhale konusu iş de yol, yemek ve % 3 sözleşme giderleri dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 873.510,58 TL olarak tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Her ne kadar, ihale üzerinde kalan isteklinin (Ahmera Tem.-Adonis iş ortaklığının) aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmüş ise de; bu firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında giyim için öngördüğü toplam 44 TL tutar ile (idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için belirlediği 8.200 TL maliyetin karşılanmasının mümkün olmadığı) söz konusu maliyetlerin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

Ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, kar elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu, Kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Ahmera Tem.-Adonis iş ortaklığının teklif ettiği bedel ile ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi