KİK Kararı: 2011/UH.II-2015

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/045
Gündem No : 97
Karar Tarihi : 13.06.2011
Karar No : 2011/UH.II-2015
BAŞVURU SAHİBİ:
SAVAN YEMEK SAN. TİC. LTD. ŞTİ. - DOĞU YEMEK TEMİZLİK MEDİKAL İNŞ. TİCARET VE SAN. LTD. ŞTİ., ÖZ ANKARA TOPTANCILAR SİTESİ 3. BLOK NO:94 MACUNKÖY YENİMAHALLE / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Fizik Tedavi Rehabilitasyon Merkezi, Türkocağı Sokak No:3 Sıhhiye/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/31793 İhale Kayıt Numaralı "24 Aylık Malzemeli Yemek Pişrme Dağıtım, Servis ve Sonrası Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[18.09].(G029)./2011-40Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara Fizik Tedavi Rehabilitasyon Merkezitarafından 14.04.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “24 Aylık Malzemeli Yemek Pişrme Dağıtım, Servis ve Sonrası Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti. - Doğu Yemek Temizlik Medikal İnş. Ticaret ve San. Ltd. Şti.İş Ortaklığı’nın 16.05.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.05.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.06.2011tarih ve 27085sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.05.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale komisyonu tarafından tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirildiği ve aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, ancak tekliflerinin aşırı düşük olmadığı, açıklamalarında fazla maliyet öngörülmüş olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumun mevzuata uygun olmadığı ve açıklamalarının yeterli kabul edilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.__” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;“ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklaması,

İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek vergi (KDV hariç), resim, harç ile yapılacak ulaşım ve sigorta giderleri, istihdam edilecek personel giderleri ile kullanılacak her türlü makine ekipman ile sarf malzeme (gıda malzemeleri, temizlik malzemeleri v.b.) giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Gerek idare tarafından çalışır halde yükleniciye teslim edilen, gerekse yüklenicinin temin etmiş olduğu her türlü malzeme araç gereç ve demirbaşın yedek parça dâhil bakım, onarım ve destek hizmetleri yükleniciye aittir.

Hastane mutfağında ve ofislerde kullanılan doğalgaz (kartlı) , elektrik ve su (süzme saat) giderleri teklif fiyata dâhildir.

Şartnameler ve sözleşme gereği yapılması istenen ilaçlama ve ilaçlamada kullanılacak her türlü cihaz malzeme personel v.s. giderler teklif fiyata dâhildir.

Yüklenici tarafından temin edilecek olan işçi kıyafetleri teklif fiyata dâhildir.

İhale konusu hizmet 29 işçi ile gerçekleştirilecektir ve bu işçilerde aranan kriterler teknik şartnamede belirtilmiştir. Çalıştırılacak işçilerin brüt asgari ücret tutarları, işveren payları, iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranları ve işçilik modülünde belirtilen % 3 oranındaki sözleşme giderleri teklif fiyata dâhildir.

Yüklenici her işçiye bir geliş bir gidiş olmak üzere günde 2 (İki) , ayda 52 (Elli iki) EGO bileti ayni olarak verecektir.

Yılbaşı, Dini ve milli bayram ve resmi tatillerde yüklenici 20 işçi çalıştıracak olup, Resmi Tatiller toplam gün sayısı 36 (Otuz altı) iş günüdür, İş Kanunu gereğince işçilere ödenecek ücretler teklif fiyata dâhildir.

Gıda zehirlenmesi sigorta poliçesi ve yangın sigortası poliçesi teklif fiyata dâhildir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu ihale için iş kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranı % 1 alınmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, yaklaşık maliyetin [m1] Ankara Ticaret Odası 2011 fiyatları, Ankara’daki hastanelerin güncellenmiş alım fiyatları ortalaması ve pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 3 aylık yemek ihalesi fiyatları esas alınarak toplam 4.023.213,60 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kar oranının % 5 alındığının ve toplam 191.581,60 TL olduğunun belirtildiği, ancak bu oranın nasıl belirlendiğine dair herhangi bir açıklamanın bulunmadığı, idarece belirlenen karsız yaklaşık maliyetin 3.831.632,00 TL olduğu;

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin öğün birim maliyetlerinin;

Teklif edilen öğün birim maliyetleri

Doruk Yemek -Yeni Arz Yemek Ltd. Şti. İş Ortaklığı

Olcar Kardeşler Yemek Sitesi

Savan Yemek - Doğu Yemek Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Testem.-Asol Ltd. Şti. İş Ortaklığı

1-Normal Kahvaltı

1.3900

1.4500

1.5500

1.3000

2-Normal Öğle Yemeği

3.6500

3.6500

3.7500

4.1400

3-Normal Akşam Yemeği

3.6500

3.6500

3.7500

4.1400

4-Diyet Kahvaltı

1.3900

1.4500

1.6500

1.3000

5-Diyet Öğle Yemeği

2.9900

3.4500

3.9500

4.1400

6-Diyet Akşam Yemeği

2.9900

3.4500

3.9500

4.1400

7-Ara Kahvaltı

1.2500

1.0000

1.5500

1.3000

Şeklinde olduğu, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağı hususunda karsız yaklaşık maliyetin dikkate alındığı ve karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren 3 istekliden 15.04.2011 tarihli yazılar ile teklif bileşenlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, isteklilerden 2 tanesinin açıklama sunduğu, sunulan açıklamaların kabul edilmeyerek bu isteklilerin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin karsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren ilk istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı, hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kar oranının % 5 olarak belirlendiği, ancak bu oranın tespitine ilişkin herhangi bir açıklamanın bulunmadığı, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmesinde karsız yaklaşık maliyetin esas alındığı, bu haliyle karsız yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit etmenin ihale komisyonunun yetki ve sorumluluğunda olduğu, bu nedenle de ihale komisyonu tarafından aşırı düşük sorgulaması yapılacak isteklilerin belirlenmesi hususunda yapılan değerlendirmenin mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından teklif bedeline ilişkin olarak sunmuş olduğu açıklamaya ilişkin tevsik edici belgeler incelendiğinde;

Teklif bileşenlerine ilişkin maliyet kalemlerinin ayrıntılı olarak hesaplandığı ve tablo şeklinde gösterildiği, idari ve teknik şartnamede belirtilen söz konusu gider kalemlerinin bazıları için proforma fatura veya fiyat tekliflerinin sunulduğu, ancak Çayırözü Unlu Mamüller Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış olan 27.04.2011 tarihli proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından onaylandığı ve üzerinde TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, Can Ticaret-Tunay CAN’dan alınmış fiyat teklifinin üzerinde mevzuat gereğince bulunması zorunlu olan; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin eksik olarak yer aldığı, Camuzoğulları Unlu Mamüller Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış 27.04.2011 tarihli proforma faturanın serbest muhasebeci tarafından onaylandığı ve üzerinde TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, Battal Grup Gıda Tic. Ltd. Şti.nden alınmış 27.04.2011 tarihli fiyat teklifinin serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, ayrıca isteklinin kendi bünyesinde bulunan demirbaşları tevsik etmek üzere sunduğu demirbaş eşya defterinin de serbest muhasebeci tarafından onaylandığı,

Söz konusu isteklinin KİK işçilik modülünü kullanarak asgari işçilik giderini hesapladığı, bu hesaplamada % 3 sözleşme ve genel giderlerin de yer aldığı, ancak istekli tarafından maliyet bileşenleri hesaplamasında işçilik giderinin yanı sıra % 3 sözleşme ve genel giderin içinde yer alan personel kıdem ve ihbar tazminatı, damga vergisi, karar pulu, KİK payı, sigorta, portör muayenesi, yaka kartı gibi diğer giderler için de ayrıca bir bedel öngörüldüğü, dolayısıyla söz konusu giderlerin mükerrer hesaplanmış olduğu, ihale komisyonu tarafından da mükerrer gider hesaplaması nedeniyle açıklamalarının uygun bulunmadığının belirtildiği tespit edilmiştir.

Tüm bu tespit ve değerlendirmelerden cihetle; teklif fiyatına dâhil giderlerin bazılarını tevsik için proforma fatura veya fiyat tekliflerinin sunulduğu, ancak söz konusu belgelerin bir kısmının serbest muhasebeci tarafından onaylanmış olduğu ve üzerinde TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, bir fiyat teklifinin üzerinde ise mevzuat gereğince bulunması zorunlu ibarenin eksik olarak yer aldığı, ayrıca isteklinin kendi bünyesinde bulunan demirbaşları tevsik etmek üzere sunduğu demirbaş eşya defterinin de serbest muhasebeci tarafından onaylanmış olduğu, öte yandan söz konusu isteklinin % 3 sözleşme ve genel giderlerini mükerrer hesapladığı, ihale komisyonu tarafından mükerrer gider hesaplaması nedeniyle açıklamalarının uygun bulunmamasının mevzuata uygun olmadığı, çünkü aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin amacının, idare tarafından belirlenen hizmet şartlarına ve teknik şartnameye uygun olarak ihale konusu işin yapılabilirliğini değerlendirmek olduğu, giderin fazla hesaplanmış olmasının da daha az maliyetle ihale konusu işin yapılabilirliğini kanıtladığı, dolayısı ile ihale komisyonunun başvuru sahibini değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı, ancak, mevzuata uygun tevsik edici belge sunmadığı gerekçesiyle başvuru sahibine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiği, dolayısıyla, mevzuata uygun tevsik edici belge sunmayan başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

[m1]Bu bölümde idarece yaklaşık maliyet hesabında esas alınan hesaplama yöntemi/yöntemleri belirtilecektir (piyasa rayiçleri, bayındırlık birim fiyatları baz alınarak, vb.). Yaklaşık maliyet hesabında esas alınan yöntemin tespit edilememesi halinde bu durum belirtilecektir.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle;

İhale komisyonu tarafından teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirildiği ve aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, ancak teklifinin aşırı düşük olmadığı, açıklamalarında fazla maliyet öngörülmüş olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumun mevzuata uygun olmadığı ve açıklamalarının yeterli kabul edilmesinin gerektiği iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

İncelenen ihalede, idarece yaklaşık maliyetin 4.023.213,60 TL olarak tespit edildiği, idarece yaklaşık maliyetin tespitinde %5 kar belirlendiği ( bu karın nasıl tespit edildiğinin yaklaşık maliyet hesap cetvelinden anlaşılmadığı) yaklaşık maliyetten %5 kar (191.581,60 TL) çıkarıldığında karsız yaklaşık maliyetin 3.831.632 TL olarak tespit edildiği, idarece karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden DorukYemek - Yeni Arz Yemek iş ortaklığından (teklif bedeli 3.389.052 TL), Olcar kardeşler firmasından (teklif bedeli 3.512.740 TL), Savan Yemek – Doğu Yemek iş (teklif bedeli 3.760.764 TL), ortaklığından aşırı düşük teklif sorgulaması istenilmiştir.

İdarece, aşırı düşük teklif sorgulaması istenilen Doruk Yemek- Yeni arz iş ortaklığı açıklamada bulunmadığı için aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan yukarda bahsedilen diğer iki firmanın ise aşırı düşük teklif açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı için teklifleri değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Kurul tarafından idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olduğuna karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

İnceleme konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmamakla birlikte, aktarılan mevzuat hükümlerinden hareketle genel olarak, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerekmektedir.

İdarece, karsız yaklaşık maliyetin hemen altındaki teklif olan Testem – Asol iş ortaklığının 3.931.400 TL tutarındaki teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif, On İlaçlama firmasının teklifi ise 3.973.140 TL bedel ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmiş olup Kurul tarafından da bu idari işlem mevzuata uygun bulunmuştur.

Her ne kadar başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmamış ise de; 4734. Sayılı Kanunun 38. Maddesinde ifadesini bulan aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki kriter olduğu bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, başvuru sahibinin teklif ettiği 3.760.764 TL bedel (Savan Yemek – Doğu Yemek iş ortaklığı) hem yaklaşık maliyete göre hem de diğer teklif bedellerine göre aşırı düşük olmadığından bu istekliden aşırı düşük teklif sorgulanması istenmemesi gerekirken istenmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sebeple başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınarak (aşırı düşük kabul edilmeyerek) ihale işlemlerine devam edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerekirken, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale komisyonu tarafından teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirildiği ve aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, ancak teklifinin aşırı düşük olmadığı, açıklamalarında fazla maliyet öngörülmüş olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumun mevzuata uygun olmadığı ve açıklamalarının yeterli kabul edilmesinin gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Yaklaşık maliyeti 4.023.213,60 TL olarak belirlenen24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım, Servis ve Sonrası Hizmeti Alımı olan inceleme konusu ihalede;

On üç adet ihale dokümanı satıldığı, on iki isteklinin teklif verdiği, idare tarafından ihalede, geçerli teklif sundukları kabul edilen üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin Testem – Asol Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “Düzeltici İşlem Belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul’un “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi