KİK Kararı: 2011/UH.II-1681

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/041
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 23.05.2011
Karar No : 2011/UH.II-1681
BAŞVURU SAHİBİ:
Sağlam Taşımacılık Galericilik Gıda Mad. Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti., TOPRAKLIK MAHALLESİ TURAN GÜNEŞ CAD. ORBAY APT. NO: 68 KAT: 2 MERKEZ / DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 21. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ, İzmir Karayolu 5. Km Kuyulu Köyü Mevkii MERKEZ / AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/30580 İhale Kayıt Numaralı "DSİ 212. Şube Müdürlüğü 475.000 Km. Personel Taşıma Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.05.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[13.96].(0256)./2011-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 21. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “DSİ 212. Şube Müdürlüğü 475.000 Km. Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Sağlam Taşımacılık Galericilik Gıda Mad. Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 20.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.04.2011 tarih ve 22114 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 )İdarenin 28.03.2011 tarihinde yapılan ihalenin 18.04.2011 tarihinde karara bağlanması ve geçen süre içinde ihale komisyonunca evraklarda ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibine ne gibi bir tamamlatma veya bilgi eksikliği tamamlattırılması yapıldığı kuşkusunu taşıdıkları, ihalenin personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı olarak değerlendirmesi, söz konusu değerlendirmenin Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesine aykırı olarak yapıldığı, Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesine aykırı uygulama yapıldığı, ihale karar pulu, sözleşme damga vergisi, KİK payı, noter masraflarının işçilik içinde değerlendirilmesinin mevzuata aykırı olduğu, aşırı düşük teklif sorgulamasının Tebliğin 79 uncu maddesine uygun yapılmadığı,

2 ) 03.02.2011 tarihinde yapılan 2011/15978 ihale kayıt nolu 2l/f pazarlık usulü ile yapılan 130.000 km. araç kiralama ihalesine 3 istekli katıldığı, isteklilerden;

1.Sağlam Taş. Galeri Gıda Mad. Paz. San. ve tic. Ltd. Şti.’nin 89.050,00 TL,

2.Üzeyir Orçan’ın 101.725,00 TL,

3.Osman Koca-İsa Gümüş Ortaklığı’nın 91.650,00 TL,

işçilik dahil teklifte bulunduğu, ihale komisyonunca tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği; taraflarına aşırı düşük fiyat sorgulaması yapıldığı, teklif ettikleri bedelin 89.050/ 130.000 = 0,69 TL’ye tekabül ettiği, ihalenin 1 km’si 0,71 TL ye Osman Koca-İsa Gümüş Ortaklığı’na verilerek kamunun km’de0,02 TL zarara uğratıldığı,

28.03.2011 tarihinde yapılan 2011/30580 ihale kayıt nolu 475.000 km araç kiralama ihalesine 3 istekli katıldığı, isteklilerin;

1. Sağlam Taş. Galeri Gıda Mad. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 346.354,00 TL,

2. Üzeyir Orçan’ın 314.040,00.-TL,

3. Osman Koca-İsa Gümüş Ortaklığı’nın 319.830,00 TL,

işçilik dahil teklifte bulunduğu, ihale üzerine bırakılan Üzeyir Orçan'ın teklif ettiği bedelin 314.040/475.000 = 0,66 TL 1 km fiyatı olduğu, ihale komisyonunun yanlı tutum sergileyerek 2011/15978 ihale kayıt nolu personel taşıma hizmeti alımı işi ihalesinde Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesine aykırı olarak 1 km’si 0,69-TL tekamül eden fiyatı layık had görmeyerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutarak, aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevap ihale komisyonunca uygun bulunmayarak, 2011/30580 İKN nolu ihalenin aynı ihale komisyonunca 1 km’sini işçilik dahil 0,66.-TL ye ihale etmesinin Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelerine ve eşitlik ilkesine uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde işin adının “DSİ 212. ŞubeMüdürlüğü 475.000 km. Personel Taşıma” işi olduğu, türü ve miktarının “Personel taşıma işi; 01.05.2011 ile 31.12.2011 tarihleri arasında, 13 adet şoför ve 475.000 km.’lik taşıt kirası üzerinden ihale edilecektir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Taşıt Kiralama Hizmetinde Çalışacak Personel

ay x işçi

13,00

8,00

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Taşıt Kirası

kilometre

475000,00

Şeklinde olduğu,

Anılan şartnamenin 25 inci maddesinde;

“25.1. Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin bütün ulaşım, sigorta, vergi, resim, harçlar, sözleşme giderleri ve genel giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Bu işte çalıştırılacak olan 13 adet şoför asgari ücret ve ayda 30 tam gün üzerinden çalışacaktır. Tüm ücret ve sigorta prim ödemeleri teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait amortisman, akaryakıt, madeni yağ, lastik, yedek parça, bakım ve onarım giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.4. Diğer giderler:

Sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait karayolu motorlu taşıtlar vergisi ve zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Çalıştırılacak olan şoförler için kısa vadeli sigorta primi oranı %1,5'dir.” düzenlemesinin bulunduğu, birim fiyat teklif cetvelinin

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Taşıt Kiralama Hizmetinde Çalışacak Personel

ay x işçi

13,00

8,00

I. Ara Toplam (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Taşıt Kirası

kilometre

475000,00

II. Ara Toplam(K.D.V. Hariç)7

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Şeklinde olduğu,

Teknik şartnamede ise,

“Yapılacak İşin Niteliği

Madde1- Denizli’de bulunan Şube Müdürlüğümüz tesisleri ile arazide çalıştırılan personelin; arazideki işyeri arasında ve Şube Müdürlüğümüzün Bölge Müdürlüğü sınırları içindeki hizmetlerinde, Yüklenicinin temin edeceği, 2 adedi otomobil, 4 adedi minibüs ve 7 adedi pick-up olmak üzere toplam 13 adet taşıtla 475.000 km taşınması işidir. İdare taşıtların, görev yeri ve saatlerini işin özelliğine göre yeniden düzenleyebilir. İlave görevler verebilir. İdarece verilecek görev DSİ 21. Bölge Müdürlüğü sınırları dışında dahi olabilir. İşin özelliği, gidilen yerde kalmayı gerektiriyorsa orada kalınacaktır. Bu halde işe gitmekten kaçınılamaz veya gidilse bile iş tamamlanmadan bırakılamaz.

…

Taşıtlarda Aranan Nitelikler

Madde 3- İşin yapılması sırasında, Yüklenicinin temin edeceği 2 adet otomobil, 4 adet minibüs ve 7 adet pick-up olmak üzere toplam 13 adet taşıt çalıştırılacaktır. Tüm taşıtlar; 2011 yılı itibariyle ve fabrikasından imal edildiği yıl esas alınmak kaydıyla, 10 (on) yaşını doldurmamış olacaktır. Otomobil olarak; station wagon veya yandan camlı çift sıra kapalı kasa kamyonet tipi taşıtlar da çalıştırılabilir. Otomobil ile pick-uplar en az 4 koltuk, minibüsler ise en az 8 koltuk kapasitesinde olacaktır. Pick-up’lar 4x2 (iki çekerli) olacaktır. Taşıtlar, işe başladığında sağlam ve arızasız olacaktır. Tüm taşıtlar klimalı olacak ve klimaları her an çalıştırmaya hazır, arızasız olacaktır. Yüklenicinin bu özelliklere sahip olmayan taşıtla iş yapması halinde, iş hiç yapılmamış sayılır.

Taşıtlara Ait Giderler

Madde 4- Taşıtlara ait her türlü vergi, resim ve harç giderleri, her türlü sigorta bedelleri, akaryakıt, madeni yağ, lastik, yedek parça ve bakım onarım giderleri yükleniciye aittir.

Taşıtın İkmal, Bakım Ve Onarımı

Madde 5- Taşıtların ikmal bakım ve onarımı, işi aksatmayacak şekilde yapılacaktır. İkmal ve günlük bakım işleri, görev saati dışında yapılacak, taşıtlar programlı görevine her an için hazır vaziyette olacaktır. Taşıtlardan her hangi biri uzun süreli tamire götürüldüğünde, yüklenici aynı işi yapabilecek, aynı kapasitede, şartnameye uygun bir başka taşıt temin edecektir. Bu halde temin edilen taşıt için İdareye gerekli tüm evraklar verilecek ve İdareden olur alınacaktır.

İşin Yapım Şekli Ve Uyulması Gereken Kurallar

Madde 6- İşin yapım şekli ve uyulması gereken kurallar aşağıda belirtilmiştir.

a) Taşıtların çalışma süresi, haftada yedi gün ve günde 24 saat devam edebilir. Yüklenicinin şoförü, her an göreve hazır olacaktır.

…

e) Taşıtlar, sözleşme süresince, idarenin en yetkili amirince talimat verilmiş dahi olsa da resmi görev dışında kullanılamaz. Yüklenici, taşıtları idarenin emrine tahsis ettiği süre içinde kendi özel işinde kullanamaz. Yüklenici kendi özel işini bu araçla görmek için izin isteğinde dahi bulunamaz.

f) Taşıtların kilometre sayacı arızasız ve doğru olarak çalışıyor olacaktır. Yüklenici, kilometre sayacının arızalı olması nedeniyle gün içinde yapılan yol miktarının doğru tespit edilememesi halinde hiçbir hak iddiasında bulunamaz. İdare kilometre sayacının doğru çalışıp çalışmadığını her istediği an kontrol edebilir. Kilometre sayacının doğru çalışmadığının tespiti halinde bir tutanak düzenlenir. Bu tutanakta, varsa idarenin muhtemel kaybı belirtilir. Bu kayıp ay sonunda yapılacak puantajdan iki katı miktarında kesilir ve ayrıca bu şartnamedeki “Cezalar” isimli maddede belirtilen cezai müeyyide uygulanır.

Yüklenicinin böyle bir durumu kötü niyetle bilerek yarattığı anlaşılırsa sözleşme bozulur, kesin teminat gelir kaydedilir.

g) İdare taşıtlara farklı bir görev verebilir. Bu halde verilen görevi yapmaktan kaçınılamaz.

h) Taşıtlar göreve başladığı anda arızasız olacak, ikmal ve bakım işleri programlı görevler arasındaki boş zamanlarda yapılacaktır.

ı) Yüklenici, işin yapılması esnasında karayolları ve trafikle ilgili mevzuatlara ve trafik kurallarına uymak mecburiyetindedir. Aksi halde tüm yükümlülük ve ödenecek cezalar yükleniciye aittir.

j) Hizmetin ifası esnasında gerek ihmal, dikkatsizlik, tedbirsizlik, gerek ehliyetsiz sürücü çalıştırmaktan veya bir başka nedenden dolayı meydana gelecek kazalardan yüklenici sorumludur. Kaza dahil herhangi bir nedenle, gerek İdare personeline gerek ise üçüncü şahıslara karşı doğabilecek maddi veya manevi tüm sorumluluk yükleniciye aittir.

k) Bu hizmetin ifasında kullanılan taşıtlar 237 sayılı taşıt kanununun ilgili hükümlerince idarece temin edilen bir taşıt olduğundan, taşıtlar, bu işte kullanıldığı sürece bahse konu kanun ve bu kanunla ilgili yönetmelik ve genelgelere uygun olarak çalıştırılacaktır. Bu kapsamda olmak üzere taşıtların üzerinde, en az 35 punto "Resmi Hizmete Mahsustur" levhası bulundurulacaktır.

l) Taşıtların; İdarece iş durumuna göre belirlenecek bir kısmı Çivril-Baklan Ovası Sulaması Kısım Mühendisliği, Acıpayam Ovası Sulaması İnşaat Kontrol Başmühendisliği, Cindere Barajı HES İnşaatı Kontrolü Başmühendisliği ve Sarayköy tesisleri emrinde çalıştırılacak olup bu taşıtlar bahsedilen ünitelerin arazide kurulmuş veya kurulacak şantiyelerinde de görevlendirilebilir. Bu taşıtların cinsi ve sayısı İdare tarafından belirlenecek ve İdarece gerekli görüldüğü takdirde değiştirilebilecektir. Taşıtlar bu durumda işin devamı süresince veya gerekli görülen sürece bahsedilen ünitelerin emrinde çalışacak ve taşıtta çalışan şoför de aracı ile birlikte burada kalacaktır. Bu halde, yüklenici veya şoför işe gitmekten kaçınamaz veya gidilse bile iş tamamlanmadan bırakılamaz.

m) Taşıt sürücüleri ve yüklenici, görevleri için (bu görev uzun süreli ve yatılı olarak şehir dışına çıkmayı gerektiriyor dahi olsa) teklif ettikleri kilometre bedeli ve personel ücreti dışında herhangi bir ek ücret talebinde bulunamaz ve görevleri için harcırah isteyemez.

n) Taşıt sürücülerinin yapacakları tüm köprü ve otoyol geçişi ücretleri Yükleniciye aittir.

o) Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası olmayan veya poliçe süresi biten araçlar kesinlikle çalıştırılmayacaktır.

Yüklenicinin çalıştıracağı şoförlerle ilgili hususlar:

Madde 7- Yüklenicinin çalıştıracağı şoförlerle ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) İşin yapılması sırasında ayda 30 tam gün ve asgari ücret üzerinden 13 adet şoför çalıştırılacak olup, şoförler için ödenecek tüm ücret ve sigorta prim bedelleri Yükleniciye aittir…” açıklamalarının bulunduğu,

Yaklaşık maliyet hesabında araç kiralaması kalemi içinde yer alan maliyetler için;

Amortisman bedelinin piyasa araştırması sonucu elde edilen araç maliyeti üzerinden 8 aylık iş süresi için 55.760 TL olarak hesaplandığı,

Akaryakıt maliyeti hesabında binek araçların 0,1 lt/km benzin, pick-up ve minibüslerin ise 0,1 lt/km motorin harcadığının ve her bir aracın ortalama (475.000/13=) 36.538 km yol yapacağının,

Madeni yağ maliyeti hesabında binek araçların 10.000 km’de bir 4,5 lt yağ değiştireceğinin, pick-up ve minibüslerin 5.000 km’de bir 7,0 lt yağ değiştireceğinin,

Lastik maliyeti hesabında her bir aracın 40.000 km’de bir lastik değiştireceğinin,

Araç bakım-onarım maliyeti için araç başı 500 TL bedel olacağının,

Varsayıldığı;

Zorunlu mali mesuliyet sigortası maliyeti hesabında, daha önce yapılmış poliçelerde yer alan fiyatlar üzerinden binek araç için yıllık 171,36 TL, pick-up için yıllık 440,09 TL ve minibüs için yıllık 412,16 TL üzerinden hesaplama yapıldığı,

Toplamda “Taşıt Kirası” kaleminin yaklaşık maliyetinin 225.421,51 TL olarak hesaplandığı,

Bununla birlikte sözleşme giderlerinin, söz konusu işin yaklaşık maliyette yer alan maliyet kalemlerinin oranları dikkate alındığında personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmamasına rağmen, “Taşıt Kiralama Hizmetinde Çalışacak Personel” kaleminin maliyeti üzerinden % 3 oranında hesaplandığı görülmüştür.

31.12.2009 tarih ve 274449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri no:53) ile damga vergisi oranı 01.01.2010 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere binde 8,25’e, karar pulu oranı ise binde 4,95’e çıkarılmıştır. Halihazırda KİK payı yüzde 0,05’tir. Sözleşme giderleri toplam olarak % 1,37 olmaktadır.

28.03.2011 tarihinde yapılan ihaleye üç isteklinin katıldığı, isteklilerin tekliflerinin,

İstekli

Teklif Edilen Bedel (TL)

Personel

Taşıt Kirası

Toplam

Üzeyir Orçan

105.040

209.000

314.040

Osman Koca-İsa Gümüş

106.080

213.750

319.830

İdare

104.091,72

225.421,51

329.513,23

Sağlam Taş. Gal. Gıda Mad. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

104.104

242.250

346.354

Şeklinde olduğu, teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyetin altında bulunan Üzeyir Orçan ve Osman Koca-İsa Gümüş Ortak Girişimi’nden tekliflerinde, idarenin tespit etmiş olduğu yaklaşık maliyetten düşük olan “taşıt kirası” kaleminde yer alan amortisman, akaryakıt, madeni yağ, lastik, bakım-onarım, zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi gibi teklif fiyata dahil olması gereken giderler hakkında 29.03.2011 tarihli yazı ile 04.04.2011 tarihine kadar açıklama istediği,

İhale üzerinde bırakılan istekli Üzeyir Orçan tarafından yapılan açıklamada;

Yıllık amortisman gideri olarak teklif etmiş olduğu araçların maliyetlerinin 1/5’ini aldığı, işin süresinin 8 ay olması nedeni ile yıllık maliyetin 8/12’sinin teklif fiyata dahil edildiği,

Söz konusu araçların maliyetini tevsik etmek için 3 adet proforma fatura aldığı, proforma faturalarda “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin bulunduğu, söz konusu faturaların SMMM tarafından onaylandığı, ve faturalarda yer alan fiyatların başvuru sahibinin amortisman maliyetini tevsik eder nitelikte olduğu,

Akaryakıt maliyeti için proforma fatura aldığı, söz konusu fatura üzerinde “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin ve SMMM onayının bulunduğu ayrıca ekinde 28.03.2011 tarihli EPDK bayi satış bülteninde yer alan motorin maliyetinin yer aldığı, teklif edilen binek aracın ortalama yakıt tüketiminin 4,6 lt / 100 km olduğu, minibüs için ortalama yakıt değerinin bulunmadığı, pick-up ortalama yakıt tüketiminin 6,3 lt / 100 km olduğu, araçlar için bir litre yakıt ile 13 km mesafe gidileceğinin öngörüldüğü ve söz konusu rakamlar üzerinden toplam akaryakıt maliyeti hesaplandığı, idare tarafından anılan isteklinin teklif etmiş olduğu araçların ortalama yakıt harcamalarının ilgili yerlerden teyit edildiği,

Madeni yağ giderlerinin hesaplanmasında, araçların her 10.000 km de bir yağ değişimi yapacağının ve her bir aracın ortalama 7 lt madeni yağ kullanacağının öngörüldüğü ve bu varsayımlar üzerinden maliyet hesaplandığı, söz konusu hesapta yer alan madeni yağ fiyatını tevsik etmek amacıyla proforma fatura alındığı, söz konusu fatura üzerinde “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin ve SMMM onayının bulunduğu,

Lastik giderlerinin hesaplanmasında, araçların ortalama 40.000 km de bir lastik değiştirileceğinin öngörüldüğü, bu mesafe bilgisine göre araçların ortalama bir defa lastik değiştireceğinin hesaplandığı, lastik maliyetini tevsik etmek amacıyla proforma fatura sunulduğu, söz konusu fatura üzerinde “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin ve SMMM onayının bulunduğu,

Bakım onarım maliyeti için araç başı 500 TL gider öngörüldüğü,

Zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası maliyetinde, her bir binek araç için 140 TL, her bir pick-up için 180 TL ve her bir minibüs için 250 TL öngörüldüğü ve söz konusu maliyeti tevsik etmek amacıyla proforma fatura aldığı ve söz konusu fatura üzerinde “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin ve SMMM onayının bulunduğu,

Motorlu taşıtlar vergisi maliyetini tevsik etmek amacıyla Gelir İdaresi Başkanlığı internet sayfasında (https://intvd.gib.gov.tr/intervd/index.jsp) yer alan tutarları kullandığı ve söz konusu tutarlar üzerinden 8 aylık maliyet hesapladığı,

Sonuç olarak anılan istekli tarafından araç kiralama kalemi maliyeti olarak 188.584,69 TL bedel hesaplandığı ve belgelendiği, anılan isteklinin söz konusu kalem için teklif fiyatının 209.000 TL olduğu, isteklinin teklif fiyatından maliyetleri çıkarıldığında kar ve giderler için 20.415,31 TL kaldığı,

Söz konusu ihalede en avantajlı ikinci teklif sahibi Osman Koca – İsa Gümüş Ortak Girişimi’nin yapmış olduğu açıklamada,

Yıllık amortisman gideri olarak teklif etmiş olduğu araçların maliyetlerinin 1/5’ini aldığı, işin süresinin 8 ay olması nedeni ile yıllık maliyetin 8/12’sinin teklif fiyata dahil edildiği,

Söz konusu araçların maliyetini tevsik etmek için 3 adet proforma fatura aldığı, proforma faturalarda “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin bulunduğu, söz konusu faturaların SMMM tarafından onaylandığı, ve faturalarda yer alan fiyatların başvuru sahibinin amortisman maliyetini tevsik eder nitelikte olduğu,

Akaryakıt maliyeti için proforma fatura aldığı, söz konusu fatura üzerinde “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin ve SMMM onayının bulunduğu ayrıca ekinde 28.03.2011 tarihli EPDK bayi satış bülteninde yer alan motorin maliyetinin yer aldığı, teklif edilen binek aracın ortalama yakıt tüketiminin 4,5 lt / 100 km olduğu, minibüs için ortalama yakıt değerinin bulunmadığı, pick-up ortalama yakıt tüketiminin 8.3 lt / 100 km olduğu, araçlar için bir litre yakıt ile 13 km mesafe gidileceğinin öngörüldüğü ve söz konusu rakamlar üzerinden toplam akaryakıt maliyeti hesaplandığı, idare tarafından anılan isteklinin teklif etmiş olduğu araçların ortalama yakıt harcamalarının ilgili yerlerden teyit edildiği,

Madeni yağ giderlerinin hesaplanmasında, araçların her 5.000 km de bir yağ değişimi yapacağının ve her bir aracın ortalama 7 lt madeni yağ kullanacağının öngörüldüğü ve bu varsayımlar üzerinden maliyet hesaplandığı, söz konusu hesapta yer alan madeni yağ fiyatını tevsik etmek amacıyla proforma fatura alındığı, söz konusu fatura üzerinde “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin ve SMMM onayının bulunduğu,

Lastik giderlerinin hesaplanmasında, araçların ortalama 50.000 km de bir lastik değiştirileceğinin öngörüldüğü, bu mesafe ile kullanılacak lastik sayısının hesaplandığı, lastik maliyetini tevsik etmek amacıyla proforma fatura sunulduğu, söz konusu fatura üzerinde “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin ve SMMM onayının bulunduğu,

Bakım onarım maliyeti için araç başı 500 TL gider öngörüldüğü,

Zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası maliyetinde, her bir binek araç için 145 TL, her bir pick-up için 185 TL ve her bir minibüs için 262 TL öngörüldüğü ve söz konusu maliyeti tevsik etmek amacıyla proforma fatura aldığı ve söz konusu fatura üzerinde “Birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı beyan ederim” ibaresinin ve SMMM onayının bulunduğu,

Motorlu taşıtlar vergisi maliyetini tevsik etmek amacıyla 2011 Motorlu Taşıtlar Vergisi Tarifelerinde yer alan tutarları kullandığı ve söz konusu tutarlar üzerinden 8 aylık maliyet hesapladığı,

Sonuç olarak anılan istekli tarafından araç kiralama kalemi maliyeti olarak 197.827,85 TL bedel hesaplandığı ve belgelendiği, anılan isteklinin söz konusu kalem için teklif fiyatının 213.750 TL olduğu, isteklinin teklif fiyatından maliyetleri çıkarıldığında kar ve giderler için 15.922,15 TL kaldığı

19.04.2011 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin açıklaması uygun bulunan Üzeyir Orçan üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Osman Koca – İsa Gümüş Ortak Girişimi olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.13. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.

79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Özel güvenlik hizmetinin kampüs gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dahil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.

79.7. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan incelemede 28.03.2011 tarihinde yapılan ihalede 2 isteklinin teklifinin aşırı düşük bulunarak açıklama istendiği, isteklilerin 04.04.2011 tarihine kadar idareye sunmuş oldukları açıklamalarda yer alan bazı bilgilerle ilgili olarak komisyon tarafından ilgili yerlerle yazışmalar yapıldığı, söz konusu yazışmalar nedeni ile inceleme süresinin uzadığı, 19.04.2011 tarihinde komisyonun sorgulanan isteklilerin açıklamalarını uygun bularak ihaleyi en düşük teklifi veren Üzeyir Orçan üzerinde bıraktığı, Osman Koca – İsa Gümüş Ortak Girişimi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Üzeyir Orçan ile ekonomik açıdan en avantajlı 2 nci teklif sahibi Osman Koca – İsa Gümüş Ortak Girişimi’nin açıklamaları incelendiğinde, anılan isteklilerin tekliflerinde yer alan ve idare tarafından sorgulanan maliyetleri Tebliğin zikredilen maddesinde yer verilen usullere uygun şekilde açıkladıkları, her ne kadar idare tarafından sorgulanmasa da, kar, sözleşme giderleri ve genel giderler için tekliflerinde yer alan miktarların, sözleşme ve genel giderlerin çok üzerinde olduğu görülmüş olup anılan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin söz konusu husus hakkındaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesi, “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesi ile “İhalenin Karara Bağlanması ve Onaylanması” başlıklı 40 ıncı maddelerinde;

“Tekliflerin değerlendirilmesi

_Madde 37-_İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/11 md.) Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(Mülga son fıkra: 20/11/2008-5812/11 md.)

Aşırı düşük teklifler

_Madde 38-_İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.

İhalenin karara bağlanması ve onaylanması

_Madde 40-_37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.” hükümleri yer almaktadır.

Anılan kanun maddelerinde de belirtildiği gibi, herhangi bir ihalede, ihalenin doğrudan en düşük teklifi veren istekli üzerinde bırakılması mümkün değildir. İhale üzerinde bırakılacak olan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin teklif zarfında sunmuş olduğu belgelerin, komisyonca Kanunun 37 nci maddesine göre yapılacak değerlendirmede uygun bulunması, ayrıca söz konusu isteklinin teklifinin aşırı düşük bulunması halinde teklifini Kanunun 38 inci maddesine uygun olarak açıklaması gerekmektedir. Anlatılan süreçte, en düşük fiyatı teklif eden isteklilerin kimi zaman Kanunun 37 nci maddesine göre yapılan incelemede, kimi zamanda teklifleri aşırı düşük bulunarak Kanunun 38 inci maddesine göre yapılan incelemede tekliflerinin uygun bulunmadığı görülmektedir. Dolayısıyla aynı iş için bir sene önce ihale edilen fiyatın bir sene sonrasında ihale edilen fiyattan yüksek çıkabilmesinin ihale işinin doğasında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin söz konusu hususla ilgili iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi