KİK Kararı: 2011/UH.II-161

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/003
Gündem No : 77
Karar Tarihi : 10.01.2011
Karar No : 2011/UH.II-161
BAŞVURU SAHİBİ:
Atasoy Tekstil Gıda İnş.Turizm San.ve Tic. Ltd. Şti., Merkez Efendi Mah. Tercüman Sitesi A2 Blok K.2/12 Cevizlibağ Zeytinburnu/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Selçuk Üniversitesi Meram Uygulama ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Yunus Emre Mahallesi Beyşehir Caddesi Akyokuş Mevkii 42080 Meram/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/520186 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme ve Yemekhane Hizmetleri İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.01.2011 tarih ve II.H.39.76.0265/2010-78E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Selçuk Üniversitesi Meram Uygulama ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 12.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme ve Yemekhane Hizmetleri İhalesi” işine ilişkin olarak Atasoy Tekstil Gıda İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 06.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.12.2010 tarih ve 53305 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin üzerinde bırakıldığı istekliye ait teklifin aşırı düşük olduğu, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın, ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü bulunmakta olup, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin aynı başlıklı 59 uncu maddesinde de benzer bir hüküm yer almaktadır.

Yine aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ … (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. … ” hükmü,

Yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede; yaklaşık maliyetin piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan teklifler, Ticaret Odası Fiyatları, son yapılan ihalede elde edilen fiyat ile diğer idarelerin söz konusu hizmet alımı için ödemiş olduğu fiyatlar esas alınarak toplam 15.748.000,00 TL olarak belirlendiği, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekliye ait teklifin 12.895.500,00 TL, başvuru sahibine ait teklifin 13.294.200,00 TL, yaklaşık maliyetin altında teklif veren diğer istekliye ait teklifin ise 13.506.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelinde belirli bir kar oranı öngörülmediği, yukarıda alıntılanan ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, idarece öngörülebilecek azami kar oranının % 20 olduğu, idarece azami kar oranının öngörüldüğü farz edildiğinde, karsız yaklaşık maliyet tutarının (15.748.000,00/1,2=) 13.123.333,33 TL olacağı, sonuç olarak; karsız yaklaşık maliyet tutarının asgari olarak 13.123.333,33 TL olacağı, ihale üzerinde kalan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelin, mevzuatta belirtilen azami kar oranı doğrultusunda hesaplanan karsız yaklaşık maliyet tutarından (13.123.333,33-12.895.500,00=) 227.833,33 TL daha düşük olduğu görülmüştür.

Kanunun anılan hükmü aşırı düşük tekliflerin tespiti hususunda idarelere takdir yetkisi tanımaktadır. Söz konusu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp, mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılmalıdır. Kanunda tanınan bu yetki çerçevesinde, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde teklifin, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olup olmadığı değerlendirilmelidir. İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen birim fiyat yemek bedelleri, ihalede teklif edilen diğer bedeller ile aşağıdaki tablodaki gibi karşılaştırıldığında, ihale üzerinde kalan istekli tarafından öngörülen kahvaltı bedelinin tekliflerin ortalamasının üzerinde olduğu ancak anılan istekli tarafından öngörülen normal ve diyet yemek bedelinin, tekliflerin ortalamasından bariz derecede düşük olduğu görülmüştür.

İsteklinin Adı

Normal Yemek

Diyet Yemeği

Diyet Kahvaltı

Normal Kahvaltı

Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

2,95

1,75

Atasoy Tekstil Gıda İnş. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.

3,18

1,50

Canlar Taah. Paz. İth. İnş. San. ve Tic. Ld. Şti. & Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Ortak Girişim)

3,30

3,20

1,40

Ova Toplu Yemek Üre. ve Dağ. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

3,80

1,80

Okyanus Taah. A.Ş.

3,78

3,80

1,89

1,90

Baytekin İnş. Tem. Gıda Yemek Nak. Güv. ve Bil. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3,90

4,35

2,10

1,85

Bütün Tekliflerin Ortalaması

3,49

3,55

1,74

1,70

Yaklaşık Maliyet Cetveli

3,70

2,00

1,90

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince; diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmenin, ihale komisyonunun yetki ve sorumluluğunda olduğu ancak söz konusu yetkinin sınırsız olmadığı, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde karsız yaklaşık maliyetin belirlenmediği, ihale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen toplam bedelin, idare tarafından azami kar haddi öngörüldüğü farz edilerek oluşturulan karsız yaklaşık maliyetin dahi altında olduğu, anılan istekli tarafından öngörülen birim fiyat normal ve diyet yemek bedellerinin ise bütün tekliflerin aritmetik ortalamasından bariz oranda düşük olduğu görüldüğünden, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmenin mevzuata uygun olmadığı anlaşılarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte bir işlem olduğu tespit edildiğinden, sadece ihale üzerinde kalan istekli olan Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ihalenin üzerinde bırakıldığı istekliye ait teklifin aşırı düşük olduğu, idare tarafından aşırı düşük sorgulaması yapılmaksızın ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.

Söz konusu ihale; malzemeli yemek pişirme ve yemekhane hizmetleri alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan teklifler, Ticaret Odası Fiyatları, son yapılan ihalede elde edilen fiyat ile diğer idarelerin söz konusu hizmet alımı için ödemiş olduğu fiyatlar esas alınarak toplam 15.748.000,00 TL olarak belirlendiği, 6 adet ihale dokümanı satıldığı, 6 isteklinin teklif verdiği, bütün tekliflerin geçerli olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 12.895.500,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibi tarafından 13.294.200,00 TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin sırasıyla 13.506.000,00 TL, 15.898.000,00 TL, 15.991.300,00 TL ve 16.611.000,00 TL olmak üzere teklif veren bütün isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlemediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük sorgulama yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

** Ali Kemal AKKOÇ II.Başkan**

KİK Kararı: 2011/UH.II-161

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin